#Yəmən

Qətər Husilər tərəfindən Səudiyyə Ərəbistanının cənubuna edilən hücumu pisləyib. Doha bu addımı Səudiyyə Ərəbistanının suverenliyinin pozulması və beynəlxalq hüquqa zidd hərəkət kimi qiymətləndirib. Qətər hücumun regional təhlükəsizlik və sabitliyə təhdid yaratdığını bildirib. Körfəz ölkələri regionda artan hərbi gərginlik fonunda narahatlıqlarını ifadə edirlər. Qətər bütün tərəfləri təmkinli olmağa çağırıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Səna Beynəlxalq Hava Limanına endirilən hücumu pisləyib. İran rəsmiləri bu addımı beynəlxalq hüququn və BMT Nizamnaməsinin pozulması kimi qiymətləndiriblər. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi hücumun Yəmənin suverenliyinə hörmətsizlik olduğunu bildirib. Yəmənin Səudiyyə Ərəbistanının dəstəklədiyi hökuməti hava limanına zərbəni təsdiqləyib. Rəsmi açıqlamaya görə, hücum İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıyıb. Hadisə Yəməndə gərginliyi artırıb. Beynəlxalq ictimaiyyət bölgədə vəziyyətin daha da pisləşməsindən narahatdır.

Husilər Səna hava limanına hücuma cavab olaraq Səudiyyə Ərəbistanının mühüm infrastruktur obyektlərini hədəf ala biləcəklərini bildiriblər. Husilərin siyasi bürosunun üzvü Məhəmməd əl-Buxeyti bu barədə açıqlama verib. O, hücumun cavabsız qalmayacağını deyib. Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökuməti hava limanına zərbənin İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını açıqlayıb. Husilər isə bu addımı təxribat kimi qiymətləndiriblər. Bölgədə yeni eskalasiya ehtimalı beynəlxalq diqqət mərkəzindədir. Gərginliyin artmasının Yəmən və Körfəz ölkələrinə təsir göstərə biləcəyi bildirilir.

BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi elçisi Hans Qrundberq ölkədə vəziyyətin pisləşməsindən narahat olduğunu bildirib. Yəmən hökuməti husilərin nəzarətində olan Səna hava limanına zərbə endirdiyini açıqlayıb. Rəsmi məlumatlara görə, hücum İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıyıb. Yəmən bütün hava limanlarını növbəti göstərişə qədər bağlayıb. Hökumət ölkənin hava məkanının pozulmasına icazə verməyəcəyini bildirib. BMT nümayəndəsi tərəfləri təmkinli davranmağa çağırıb. O, qarşıdurmanın daha geniş regional böhrana çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

Yəmənin Prezident Rəhbərlik Şurasının sədri Rəşad əl-Əlimi Səna hava limanına hücumdan sonra qarşıdurmanın genişlənməməsinə çağırıb. Yəmən hökuməti hücumun İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını bildirib. Rəşad əl-Əlimi İranın Yəməni regiondakı müharibələrə cəlb etməsinə imkan verməyəcəklərini qeyd edib. O, gələcəkdə heç bir təyyarənin Yəmən hava məkanını pozmasına icazə verilməyəcəyini açıqlayıb. Husilər hücuma görə Səudiyyə Ərəbistanını ittiham edib. Lakin Ər-Riyadın hadisədə iştirakına dair rəsmi təsdiq yoxdur. Bölgədə gərginlik davam edir.

Yəmənin Mülki Aviasiya İdarəsi bütün hava limanlarının növbəti göstərişə qədər bağlandığını açıqlayıb. Qərar Səna Beynəlxalq Hava Limanına endirilən zərbədən sonra qəbul edilib. Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökuməti hücumun İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını bildirib. Hökumət husiləri İranın dəstəyi ilə ölkənin hava məkanını pozmaqda ittiham edib. Rəsmi Səna uçuş-enmə zolağının bu səbəbdən hədəfə alındığını açıqlayıb. Hava limanlarının bağlanması ölkədə hava nəqliyyatına və humanitar fəaliyyətlərə təsir göstərə bilər. Yəməndə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

Yəməndə İran sərnişin təyyarəsinin Səna Beynəlxalq Hava Limanına enişi ilə bağlı yeni məlumat yayılıb. Bildirilir ki, iki həftə əvvəl döyüş təyyarələri həmin təyyarəni ələ keçirməyə çalışıb. Lakin cəhd uğursuz olub və İran təyyarəsi hava limanına enə bilib. Son hücumlar nəticəsində isə uçuş-enmə zolağına zərər dəydiyi üçün təyyarə eniş edə bilməyib. Hadisədən sonra husilərin nəzarətində olan Səna hökumətinin cavab verəcəyi gözlənilir. Yəməndə vəziyyət yenidən gərginləşir. Bölgədə həm beynəlxalq səviyyədə tanınan hökumət, həm də Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən təhlükəsizliklə bağlı xəbərdarlıqlar davam edir.

Yəmənin Ədən sahilləri yaxınlığında bir tankerə altı kiçik qayığın yaxınlaşdığı bildirilib. Hadisə zamanı xəbərdarlıq atəşi açılıb. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları qurumu insident barədə məlumat yayıb. Hadisə sahildən təxminən 50 dəniz mili uzaqlıqda baş verib. Rəsmi qurumlar hadisə ilə bağlı araşdırma aparırlar. Gəmilərə bölgədə ehtiyatlı hərəkət etmək və şübhəli fəaliyyətləri bildirmək tövsiyə olunub. Ədən körfəzi və Qırmızı dəniz ətrafında təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq gəmiçilik üçün əsas narahatlıq olaraq qalır.

Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökuməti İran və husiləri ölkənin hava məkanını pozmaqda ittiham edib. Müdafiə naziri Tahir əl-Aqili belə addımlara cavab veriləcəyini bildirib. Prezident Rəhbərlik Şurası Yəmənin suverenliyinin dəfələrlə pozulduğunu açıqlayıb. Hökumət husilərin İran reysini hüquqi çərçivələrdən kənar qəbul etdiyini iddia edib. Rəsmi Səna bu addımı dövlət institutlarına qarşı hörmətsizlik kimi qiymətləndirib. Şuranın sədri Rəşad Məhəmməd əl-Əlimi husiləri eskalasiyaya görə məsul tutub. Yəməndə husilərlə hökumət qüvvələri arasında qarşıdurma 2015-ci ildən davam edir.

Səudiyyə Ərəbistanına məxsus hərbi təyyarələr Yəmənin paytaxtında yerləşən Səna beynəlxalq hava limanına ard-arda bir neçə dalğadan ibarət hava zərbələri endirib. Hadisə nəticəsində hava limanının infrastrukturuna dəymiş ziyan və ya insan tələfatı barədə hələlik rəsmi hesabat təqdim edilməsə də, hücumun regionda son vaxtlar artan dəniz və hava məkanı gərginliyinin pik nöqtəsi olduğu bildirilir.

Yəmən məsələsi yenidən kəskin şəkildə gündəmə gəlib. Husilər son açıqlamalarında Səudiyyə Ərəbistanına qarşı hücum hədələrini artırıb və bölgədə genişmiqyaslı eskalasiya riski barədə narahatlıqlar yüksəlib. Məlumata görə, İranın Yəmən hava məkanına dair həyata keçirdiyi uçuş və bundan sonra yaranan siyasi gərginlik bölgədə yeni böhranın başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Yəmənin rəsmi hökuməti bunu ölkənin suverenliyinə açıq müdaxilə adlandırıb və beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildirib.

Yəməndə fəaliyyət göstərən husilər Səudiyyə Ərəbistanına qarşı yeni hədələr səsləndiriblər. Onlar iddia edirlər ki, Səudiyyə hərbi təyyarələri İranın mülki təyyarəsinin Səna hava limanına enməsinə mane olmağa çalışıb. Husilər xəbərdarlıq ediblər ki, hava məkanının pozulacağı və ya hərbi əməliyyat keçiriləcəyi təqdirdə Səudiyyə Ərəbistanının hava limanları və strateji obyektləri hədəfə alınacaq. Səudiyyə Ərəbistanı bu iddiaları hələ şərh etməyib. Bölgədə gərginlik yüksək olaraq qalır. Tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar davam edir. Hadisə Yaxın Şərqdə təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları artırıb.