İran və ABŞ arasında sülh sazişinin formalaşdırılmasına yönəlmiş yeni təkliflər ətrafında yaranmış nikbinlik bu həftə sürətlə zəifləyib. Prezident Donald Tramp bildirib ki, aprelin 8-dən qüvvədə olan İranla atəşkəs hazırda “yaşam dəstəyi” vəziyyətindədir. Trampın administrasiyası ABŞ-ın döyüş əməliyyatlarını yenidən başlada biləcəyinə dair açıq siqnallar verir. Analitiklər isə Trampın sərt ritorikasına baxmayaraq, Yaxın Şərq bölgəsinin hələ də “boz zona”da qaldığını vurğulayır.
#Yaxın Şərq diplomatiyası
Türkiyə ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında müəyyən pasport növləri üçün viza rejiminin ləğvini nəzərdə tutan razılaşmanın bu gün imzalanması gözlənilir. Sənəd Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan ilə Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri Faysal bin Ferhan Al-Suud arasında keçiriləcək görüş çərçivəsində rəsmiləşdirilə bilər.
Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri şahzadə Faysal bin Fərhan ilə İordaniyanın xarici işlər naziri Ayman Səfadi arasında telefon danışığı baş tutub. Səudiyyə Ərəbistanının rəsmi xəbər agentliyi (SPA) və İordaniyanın Petra agentliyinin yaydığı məlumata görə, tərəflər çərşənbə axşamı axşam saatlarında telefon vasitəsilə əlaqə saxlayıblar.
Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi və Baş naziri şahzadə Məhəmməd bin Salman bin Əbdüləziz çərşənbə günü ABŞ-ın keçmiş dövlət katibi Hillari Klintonu qəbul edib. Hillari Klinton 26-28 yanvar tarixləri arasında Riyadda keçirilən 5-ci "Gələcəyin Daşınmaz Əmlakı" forumunda əsas məruzəçi kimi iştirak edib. "Genişlənən üfüqlər və çiçəklənən daşınmaz əmlak" şüarı altında keçirilən forum böyük yerli və qlobal auditoriyanın marağına səbəb olub
Yaxın Şərqdə illərdir davam edən qarşıdurmalar bir daha göstərir ki, sülh yalnız silahların susması ilə deyil, düşünülmüş diplomatiya, etimad və uzunmüddətli təhlükəsizlik mexanizmləri ilə mümkündür. Münaqişə ocaqlarında sabitliyin bərqərar olunması prosesində hər dövlətin rolu onun siyasi çəkisi, beynəlxalq etibarı və praktiki təcrübəsi ilə ölçülür. Məhz bu kontekstdə Azərbaycanın Qəzza ilə bağlı mümkün sülhyaratma təşəbbüsləri ətrafında aparılan müzakirələr təkcə regional deyil, qlobal miqyasda diqqət çəkən bir mövzuya çevrilib. Rəsmi Bakının ehtiyatlı, ölçülüb-biçilmiş və beynəlxalq hüquqa əsaslanan yanaşması isə bu məsələdə emosional deyil, rasional mövqenin üstün tutulduğunu göstərir. Bəs Azərbaycan ordusunun sülhməramlı qüvvələrinin Qəzzada olmasına mane olan nədir? Qəzza üçün alternativ sülhməramlı missiyası hansı dövlətə məxsusdur?
Paris cümə axşamı Fransa, Səudiyyə Ərəbistanı, ABŞ və Livanın nümayəndələrini bir araya gətirən dördtərəfli görüşə ev sahibliyi edəcək. Görüş İsrailin mümkün hərbi eskalasiyasının bir ildən artıqdır qüvvədə olan atəşkəs razılaşmasını pozacağı ilə bağlı artan narahatlıqlar fonunda baş tutacaq. Fransalı rəsmilər bildiriblər ki, İsrailin müharibəni bərpa etməklə bağlı təkrarlanan və açıq təhdidləri Livan üçün təcili təhlükə yaradır. Paris həmçinin ABŞ-ın İsrailin niyyətləri ilə bağlı mövqeyindəki qeyri-müəyyənlikdən narahatdır. Fransada hakim olan rəyə görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp administrasiyası İsraili cilovlamağa meyilli deyil.
Yaxın Şərqdə diplomatik səylər intensivləşib. Qətər, Misir və Türkiyə son 24 saat ərzində Fələstin hərəkatı HƏMAS-ı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzza ilə bağlı təqdim etdiyi sülh planını qəbul etməyə təşviq etmək üçün birgə təzyiq göstəriblər. Bu barədə Axios portalı mənbələrə istinadla məlumat yayıb.
Şəraa yanvar ayında prezident vəzifəsinə başladıqdan sonra Türkiyə, Misir və İordaniyaya da xarici səfərlər etmişdi.