ABŞ Prezidenti Donald Tramp həftəsonu Kemp-Devid iqamətgahına səfər edəcək. Ağ Evin məlumatına görə, səfər zamanı siyasi və dövlət məsələlərinə dair görüşlər keçiriləcək. Trampın ailə üzvləri də onu müşayiət edəcəklər. Səfər ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqların qeyri-müəyyən mərhələsinə təsadüf edir. İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan danışıqlar son anda təxirə salınıb. Livandakı gərginliyin yenidən artması prosesə əlavə təsir göstərib. Diplomatik səylərin əsas məqsədlərindən biri Hörmüz boğazında gəmiçiliyin tam bərpasıdır. Vaşinqton bölgədə sabitliyin təmin olunması üçün danışıqların davam etdirilməsində maraqlı olduğunu bildirir.

ABŞ administrasiyası İranla mümkün razılaşmanın tezliklə yekunlaşmasına çalışır. Vaşinqtonun əsas məqsədi razılaşmanın yaxın aylarda həyata keçirilməsidir. ABŞ və İsrail arasında Livandakı son gərginliklə bağlı müzakirələrin aparıldığı bildirilir. Vitse-prezident Cey di Vens İran razılaşmanın şərtlərini yerinə yetirməyincə maliyyə dəstəyinin göstərilməyəcəyini bəyan edib. O, həmçinin İsraili Tramp administrasiyasının diplomatik səylərinə mane olmamağa çağırıb. Vens İsrailin son aylarda ABŞ dəstəyi hesabına müdafiə olunduğunu da xatırladıb. Məlumata görə, Respublikaçılar Partiyası razılaşmanın yaxın 60 gün ərzində başa çatmasını istəyir. Bununla belə, davam edən danışıqlar prosesi məsələnin hələ də açıq qaldığını göstərir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ölkənin nüvə obyektləri ilə bağlı yayılan xəbərlərə münasibət bildirib. O, Tehranın Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyini yeni yoxlamalar üçün dəvət etməsi barədə məlumatları təkzib edib. Bəqayinin sözlərinə görə, ABŞ ilə əldə olunmuş anlaşma memorandumuna əsasən, yekun razılaşma imzalanana qədər nüvə proqramında mövcud vəziyyət saxlanılacaq. O qeyd edib ki, Buşəhr kimi əvvəllər yoxlanılan obyektlərdə nəzarət tədbirləri davam edir. Müharibə səbəbindən girişin məhdudlaşdırıldığı digər obyektlərlə bağlı qərarlar isə danışıqların nəticəsindən asılı olacaq. İran tərəfi bu sahədə yeni addımların diplomatik prosesə uyğun müəyyən ediləcəyini bildirir. Açıqlama nüvə proqramı ətrafında davam edən beynəlxalq müzakirələr fonunda verilib. Məsələ regionda və beynəlxalq səviyyədə diqqətlə izlənilir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ ilə İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan görüşün təxirə salındığını açıqlayıb. Bildirilib ki, tərəflər arasında danışıqların yaxın günlərdə baş tutması üçün hazırlıqlar davam edir. İran rəsmilərinin sözlərinə görə, yekun razılaşma anlaşma memorandumunun bəzi müddəalarının icrasından asılıdır. İsveçrə hökuməti də görüşün təxirə salındığını təsdiqləyib. Bununla yanaşı, gələcək danışıqlar üçün hazırlıq işlərinin davam etdiyi vurğulanıb. Görüşün təxirə salınması Livandakı son hərbi gərginlik fonunda baş verib. Son günlər İsrail və Hizbullah arasında qarşıdurmalar yenidən intensivləşib. Bu vəziyyət diplomatik prosesin vaxtına dair qeyri-müəyyənliyi artırıb.

Donald Tramp ABŞ-İran müvəqqəti razılaşması ilə bağlı açıqlama verib. O, danışıqların ABŞ çarəsizliyindən doğmadığını, vəziyyətin çətin tərəfinin İran olduğunu bildirib. Tramp “İran sona çatıb” deyib. O, razılaşmaya uyğun olaraq 60 günlük danışıqlar müddətinin davam edəcəyini vurğulayıb. ABŞ Prezidenti qeyd edib ki, İran bu müddətdə heç bir maliyyə dəstəyi almayacaq. Trampın açıqlaması ABŞ-ın mövqeyini güclü şəkildə ortaya qoyur. Bu bildiriş regionda diplomatik proseslərin davamı üçün əhəmiyyətlidir. Danışıqların nəticəsi İranın davranışından asılı olacaq.

ABŞ və İran arasında Yaxın Şərqdəki münaqişənin sona çatdırılmasına yönəlmiş danışıqların İsveçrədə keçirilməsi planı təxirə salınıb. İsveçrə rəsmiləri iyunun 20-də Burgenştok kurortunda keçirilməsi nəzərdə tutulan görüşün baş tutmayacağını açıqlayıblar.

Müctəba Xamenei ABŞ ilə mümkün birbaşa danışıqlara münasibət bildirib. O, danışıqların İranın mövqeyini qəbul etmək anlamına gəlmədiyini deyib. İranın milli maraqlarının qorunacağı vurğulanıb. Tehran danışıqlarda prinsipial mövqe saxlayır. ABŞ ilə münasibətlər ehtiyatlı şəkildə davam etdirilir. İran geri addım atmayacağını bildirir. Siyasi ritorika sərt olaraq qalır. Diplomatik proses davam edir.

İran və ABŞ arasında əsas fikir ayrılıqları hələ də qalır. Nüvə proqramı və uran ehtiyatları əsas müzakirə mövzularıdır. Sanksiyaların gələcəyi də həll olunmamış məsələlər sırasındadır. İsveçrədə planlanan prosesdə gecikmə ehtimalı var. Danışıqların növbəti mərhələyə keçəcəyi bildirilir. Tərəflər arasında etimadsızlıq davam edir. Tehran tərəfi ehtiyatlı mövqe tutur. Razılaşma bütün problemləri həll etməyib.

İsveçrədə keçiriləcək ABŞ–İran görüşü ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalır. Rəsmi iştirakçılar hələ tam təsdiqlənməyib. Pakistan Baş naziri ilə aparılan telefon danışığında İsveçrə görüşü qeyd olunmayıb. Diplomatik protokol səbəbilə yüksək səviyyəli iştirak sual altındadır. Cey Di Vens və Qalibafın iştirakı ehtimalı azalıb. Görüşün texniki səviyyəyə endirilə biləcəyi bildirilir. Alternativ olaraq Cenevrədə görüş ehtimalı var. Prosesin formatı hələ də dəqiq deyil.

ABŞ–İran razılaşmasından sonra 59 günlük yeni mərhələ başlayır. Bu müddət ərzində yekun nəticəyə gəlmək nəzərdə tutulur. Tədbirdə Qətər və Pakistanın yüksək vəzifəli rəsmilərinin iştirakı gözlənilir. ABŞ-dan vitse-prezident Cey Di Vensin iştirakı ehtimal olunur. İran tərəfdən Qalibaf və Əraqçi adı çəkilir. Lakin rəsmi təsdiqlər hələ verilməyib. İsveçrədə yüksək təhlükəsizlik tədbirləri görülür. Bu mərhələ danışıqların əsas icra dövrü hesab olunur.

İsveçrədə Burgenstok kurortunun yerləşməsi danışıqlarda media nəzarətini gücləndirir. Məkanın dağlıq ərazidə olması təhlükəsizliyi artırır. Eyni zamanda media girişini məhdudlaşdırmağa imkan verir. Jurnalistlər əvvəlki diplomatik görüşlərlə müqayisə aparıblar. 2013-cü ildə İran danışıqları Cenevrə mərkəzində keçirilmişdi. O vaxt media iştirakçılara daha yaxın ola bilirdi. Hazırkı şəraitdə isə məlumat əldə etmək daha çətindir. Diplomatik proses daha qapalı şəkildə aparılır.

ABŞ–İran aralıq razılaşmasından sonra yeni danışıqlar mərhələsinin başlayacağı bildirilir. Sənəd yekun razılaşma deyil və dəyişdirilə bilər. Tramp bunun son sənəd olmadığını qeyd edib. Makron isə açıqlamaların hərfi qəbul edilməməsini tövsiyə edib. İlk mərhələdə əsas məqsəd döyüşlərin dayandırılmasıdır. Hörmüz boğazının açılması prioritet kimi göstərilir. Nüvə məsələsi 60 günlük danışıqlarda müzakirə olunacaq. İsveçrədə imzalanma mərasimindən sonra prosesin davam edəcəyi bildirilir.