#İnsan hüquqları

BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə ali komissarı Volker Türk ABŞ və İran arasında yenidən başlayan qarşıdurmanı tənqid edib. O bildirib ki, bu vəziyyət regiondakı mülki şəxslər üçün böyük zərbədir. Türk qarşıdurmanın sülh səylərini zəiflətdiyini və qeyri-sabitliyi artırdığını deyib. BMT rəsmisi tərəfləri təmkinli olmağa çağırıb. Onun sözlərinə görə, davam edən hərbi əməliyyatlar insan hüquqları üçün ciddi risklər yaradır. ABŞ-İran gərginliyinin regional nəticələri beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının insan hüquqları üzrə qurumu Qəzza həkimi Hüsam Əbu Safiyanın dərhal azad edilməsini tələb edib. Qurum onun İsrail tərəfindən saxlanmasını əsassız hesab edib. Bildirilib ki, bu saxlanma beynəlxalq insan hüquqları sənədlərinin bir neçə maddəsinə ziddir. BMT-nin Əsassız Saxlanmalar üzrə İşçi Qrupu həkimə kompensasiya və digər hüquqi təminatların verilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Hüquq müdafiəçiləri və vəkil onun həyatının təhlükədə olduğunu bildirirlər. Qurum bu işin ölkədə əsassız saxlanmalarla bağlı daha geniş narahatlıq yaratdığını da qeyd edib. İsrail Həbsxana Xidməti isə pis rəftar iddialarını rədd edir. Məsələ beynəlxalq insan hüquqları gündəmində diqqətlə izlənilir.

Fransalı vəkil Suriyanın şimal-şərqində yerləşən Roj düşərgəsində saxlanılan iki fransız qız uşağının ölkəyə geri qaytarılmaması ilə bağlı Xarici İşlər Nazirliyinin qərarına etiraz edib. Vəkil qərarın inzibati qaydada rədd edilməsini “qanunsuz və əsaslandırılmamış” hesab edir və məsələnin Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin presedentlərinə zidd olduğunu bildirir.

Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları İsrail ilə Livan arasında imzalanmış çərçivə razılaşmasını tənqid ediblər. Onların fikrincə, sənədin bəzi müddəaları müharibə cinayətləri qurbanlarının ədalətə çıxış imkanlarını zəiflədə bilər. Bəyanatda Livanın cənubundan məcburi köçkün düşmüş insanların vəziyyəti də narahatlıq doğuran məsələlərdən biri kimi göstərilib. Təşkilatlar qurbanların hüquqlarının razılaşmanın əsas hissəsi olmasının vacibliyini vurğulayıblar. Aqnes Kallamar bildirib ki, cəzasızlıq yeni hüquq pozuntularına şərait yarada bilər. Razılaşma ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə iyunun 26-da imzalanıb. Sənəd Livan ordusunun nəzarətinin bərpasını və İsrail qüvvələrinin geri çəkilməsini nəzərdə tutur.

İsrail ordusu Qəzza zolağında bir fələstinlinin əlləri bağlı vəziyyətdə əks olunduğu görüntülərin həqiqi olduğunu təsdiqləyib. Ordunun məlumatına görə, hadisə ilə bağlı komandanlıq səviyyəsində araşdırma aparılır. Araşdırmanın nəticələrinə uyğun olaraq məsul şəxslər barədə qərar veriləcəyi bildirilib. Yayılan görüntülər geniş müzakirələrə səbəb olub. Fələstinli keçmiş məhbuslar və insan hüquqları təşkilatları uzun illərdir saxlanılma yerlərində zorakılıq halları ilə bağlı iddialar irəli sürürlər. Hadisənin bütün təfərrüatları hələlik açıqlanmayıb. Araşdırmanın nəticələrinin daha sonra ictimaiyyətə təqdim olunacağı gözlənilir.

Fələstinli məhbusların hüquqlarını müdafiə edən təşkilatlar İsrail həbsxanalarında saxlanılan fələstinlilərlə bağlı ciddi iddialar irəli sürüblər. Vəfa xəbər agentliyinin yaydığı birgə bəyanata əsasən, minlərlə məhbusun sistemli işgəncə və qeyri-insani rəftara məruz qaldığı bildirilir. Açıqlamada həbsxanaların aclıq, alçaldılma və insan ləyaqətinin tapdalanmasına əsaslanan mühitə çevrildiyi iddia olunur. Təşkilatların məlumatına görə, qadınlar, uşaqlar və yaşlılar da bu rəftarın qurbanları arasındadır. Elektrik cərəyanı ilə işgəncə, qida, su və yuxudan məhrumetmə, eləcə də cinsi zorakılıq halları barədə məlumatların daxil olduğu qeyd edilir. Bu iddialar Fələstin tərəfinin açıqlamasına əsaslanır. İsrail tərəfinin bu iddialarla bağlı mövqeyi təqdim olunan məlumatda yer almayıb. Məsələ beynəlxalq insan hüquqları təşkilatlarının diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir.

BMT Venesuela hakimiyyətini media və informasiya resurslarına çıxışla bağlı məhdudiyyətləri dərhal aradan qaldırmağa çağırıb. Təşkilat bildirib ki, məlumat əldə etmək hüququ yaxın günlərdə həyat və ölüm məsələsinə çevrilə bilər. Açıqlamada sosial şəbəkələr və media blokadasının dərhal götürülməsi tələb olunub. BMT insan hüquqlarının qorunmasının bütün proseslərdə əsas olmasını vurğulayıb.

Vaşinqtonda ABŞ Konqres binasında Bakı Təşəbbüs Qrupunun təşkilatçılığı ilə “Qayıdış hüququ və öz müqəddəratını təyinetmə” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilir. Tədbir etnik təmizləmə iddiaları, qayıdış hüququ və beynəlxalq hüquqi mexanizmlərlə bağlı məsələləri müzakirə edir. İştirakçılar Ermənistan ərazisində Azərbaycan irsinin məhv edilməsi iddialarını gündəmə gətirirlər. Konfransda BMT çərçivəsində monitorinq və faktaraşdırıcı missiyaların yaradılması imkanları müzakirə olunur. Tədbir beynəlxalq hüquq və dekolonizasiya mövzularını da əhatə edir.

UNICEF 17 yaşlı Rəğəd Aşurun Qəzzada İsrail hücumu nəticəsində öldürüldüyünü bildirib. O, təşkilatın Gənclər üzrə səfiri və uşaq hüquqları müdafiəçisi idi. Hadisə məktəbə gedərkən baş verib. Hücumda bir tibb işçisi də ölüb, 4 nəfər yaralanıb. UNICEF uşaq ölümlərinin dayanmasını tələb edib. Rəsmilər atəşkəsdən sonra da itkilərin davam etdiyini bildirir.

BMT Komitəsi Qəzza və İordan çayının qərb sahilində uşaqların artan risklə üzləşdiyini bildirib. Açıqlamada insan hüquqları təşkilatlarının fəaliyyətinin məhdudlaşdırıldığı qeyd olunub. Komitə hərbi reydlər, sanksiyalar və həbslə hədələmələrdən danışıb. Qurumun fikrincə, bu vəziyyət uşaqların müdafiəsini zəiflədir. Həmçinin insan hüquqları pozuntularının cəzasız qalması riski artır.