#İnsan hüquqları

Müsəlman Vətəndaş Hüquqları Şurası İsrailin İbrahimiyyə məscidi ilə bağlı qərarını kəskin tənqid edib. Təşkilat bunu dini azadlıqlara və beynəlxalq hüquqa zidd adlandırıb. İsrailin işğal və məskunlaşma siyasətinin davam etdiyi bildirilib. Beynəlxalq ictimaiyyətə müdaxilə çağırışı edilib. Müqəddəs məkanların qorunmasının vacibliyi vurğulanıb.

İsrail Ali Məhkəməsi Qəzza həkimi Hussam Abu Safiyanın azadlığa buraxılmasını rədd edib. O, ittiham irəli sürülmədən saxlanılır. Qərar məxfi materiallara əsaslanıb. Müdafiə tərəfi sübutların təqdim olunmadığını bildirir. Həkim ağır şəraitdə təcrid olunduğu qeyd edilir. Hüquq müdafiə təşkilatları qərarı sərt tənqid edib. Abu Safiya xəstəxana direktoru kimi Qəzzada xidmət edib.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İrana qarşı sanksiyalarla bağlı mövqeni açıqlayıb. O bildirib ki, sanksiyaların ləğvi üçün əvvəlcə real dəyişikliklər baş verməlidir. Fon der Lyayenin sözlərinə görə, bu dəyişikliklər etibarlı və yoxlanıla bilən olmalıdır. Avropa İttifaqı yalnız bundan sonra məhdudiyyətlərin yumşaldılmasını nəzərdən keçirə bilər. O qeyd edib ki, sanksiyalar müxtəlif səbəblərlə tətbiq olunub. Bunlar insan hüquqları və kütləvi qırğın silahları ilə bağlı narahatlıqları əhatə edir. Avropa Komissiyasının sədri qərarların konkret vəziyyətə əsasən veriləcəyini vurğulayıb. Avropa İttifaqı gələcək addımlarını hadisələrin inkişafına uyğun müəyyənləşdirəcək.

BMT İnsan Hüquqları başçısı Volker Türk Livana araşdırıcılar göndəriləcəyini açıqlayıb. Araşdırıcıların məqsədi regiondakı hərbi əməliyyatlarda beynəlxalq hüququn pozulma ehtimalını qiymətləndirməkdir. Livan 2 mart tarixində Həzbollahın İsrailə hücumu və İranla həmrəylik nümayişi ilə konfliktə daxil olub. İsrailin hava və quru əməliyyatları nəticəsində 3,660-dan çox insan ölüb və bir milyondan çox şəxs evlərini tərk etməyə məcbur olub. Araşdırma həm mülki əhaliyə qarşı pozuntuları, həm də beynəlxalq humanitar hüququn qorunmasını izləyəcək. Ekspertlər bildirir ki, bu addım regionda gərginliyin azaldılması və hüquqi məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsi üçün önəmlidir.

İyunun 2-də Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin üzvləri Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) Müraciət komitəsinin sədri Sunay Karamıkın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüblər. Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin sədri Zahid Oruc Türkiyə nümayəndə heyətini salamlayaraq, ölkələrimiz arasında dostluq, qardaşlıq əlaqələrinin uğurla inkişaf etdiyini, parlamentlərarası əməkdaşlığın daha da möhkəmləndiyini vurğulayıb.

Avropa İttifaqı HƏMAS və Fələstin İslami Cihadına qarşı sanksiyaların əhatə dairəsini genişləndirərək HƏMAS-ın siyasi bürosunun 10 üzvünü də sanksiya siyahısına daxil edib. Aİ həmin şəxsləri zorakı fəaliyyətləri təşviq etməkdə və dəstəkləməkdə ittiham edir. Yeni məhdudiyyətlər onların Avropa ərazisindəki aktivlərinə və maliyyə fəaliyyətlərinə təsir göstərəcək. Qərar Brüsselin bir gün əvvəl bəzi israilli məskunlaşanlara qarşı sanksiyalar tətbiq etməsindən sonra qəbul olunub və Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda diqqət çəkən diplomatik addım hesab edilir.

Avropa İttifaqı Qərb sahilində fələstinlilərə qarşı ciddi insan hüquqları pozuntularında iştirak etdiyi bildirilən israilli məskunlaşmaçı təşkilatlara və şəxslərə qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Sanksiya siyahısına “Nachala” hərəkatı, Regavim QHT-si və digər təşkilatlar daxil edilib. Aİ həmin qurumları fələstinlilərin zorla köçürülməsi, yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi və bölgədə gərginliyin artırılmasında ittiham edir. Analitiklər hesab edirlər ki, qərar Qərb sahilində artan zorakılıq və insan hüquqları narahatlıqları fonunda Avropanın İsrailə təzyiqini artırmaq məqsədi daşıyır.

“Global Sumud Flotilla” təşkilatçıları İsrail tərəfindən saxlanıldıqdan sonra azad edilən bəzi fəalların zorakılıq və pis rəftara məruz qaldıqlarını iddia ediblər. Məlumatlarda fiziki zorakılıq, hüquqi təminatlardan məhrum edilmə və digər ciddi iddialardan bəhs olunur. Hazırda bu məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib və məsələ hüquqi araşdırma mərhələsindədir.

«Bakı Fəaliyyətə Çağırış» sənədində məcburi evdən çıxarma və məcburi köç hallarının beynəlxalq hüququ pozan və mənzil təhlükəsizliyinə mənfi təsir göstərən praktikalar olduğu vurğulanır. Sənəd çağırış edir ki, hüquqi təminatlar, preventiv mexanizmlər, monitorinq və hesabatlılıq sistemləri gücləndirilsin, icmaların iştirakı və yerində modernləşdirmə tətbiq edilsin, eyni zamanda köçün qarşısının alınmasının mümkün olmadığı hallarda adekvat kompensasiya və alternativ həllər təmin olunsun.

Sloveniya Qəzzaya yönələn “Global Sumud Flotilla” gəmisindəki fəallara İsrail tərəfindən göstərilən rəftarı sərt şəkildə pisləyib. Sloveniya Xarici İşlər naziri Tanya Fayon bildirib ki, heç bir ölkə insanları “işgəncə ilə qarşılamamalıdır”. O, həmçinin vurğulayıb ki, müharibədən ağır zərbə almış Qəzzadakı fələstinlilərin vəziyyətinə diqqət çəkməyə çalışan fəallara qarşı belə davranışın “demokratik cəmiyyətdə yeri yoxdur”.