#Nəvaf Salam

Livan və Suriya qarşılıqlı hörmət və daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərini əks etdirən yeni razılaşma imzalayıb. Sənəd Beyrutda Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ilə Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybaninin görüşü zamanı rəsmiləşdirilib. Razılaşmada dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət əsas prinsip kimi göstərilib. Tərəflər əməkdaşlığın qarşılıqlı etimad əsasında inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Razılaşmanın gələcək münasibətlər üçün yeni hüquqi əsas yaratdığı bildirilir. Sənəd bölgədə davam edən təhlükəsizlik problemləri fonunda imzalanıb. Tərəflər bunun sabitliyə töhfə verəcəyinə ümid etdiklərini bildiriblər.

Livan Suriya Prezidentinin hərbi müdaxilədən imtina mövqeyini alqışlayıb. Baş nazir Nəvaf Salam bu mövqeni “qardaşcasına və açıq” adlandırıb. Tərəflər regiondakı sürətli dəyişiklikləri müzakirə ediblər. Suriya Prezidenti diplomatik həll yolunu seçdiyini bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın açıqlamaları fonunda regionda gərginlik artıb. Livan diplomatik yanaşmanı dəstəkləyir. Münasibətlərin yumşalması ehtimalı gündəmdədir.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam dövlət institutlarının gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, hökumətin islahatlar kursuna sadiq qaldığını bildirib. Salam ölkə ərazisinin heç bir hissəsi ilə bağlı güzəştə getməyəcəklərini qeyd edib. Baş nazir silahların yalnız qanuni dövlət qüvvələrinin nəzarətində olmasının vacibliyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, vətəndaşların gələcəyi siyasi və ya məzhəb mənsubiyyətindən asılı olmamalıdır. Salam müharibə və sülh məsələləri ilə bağlı qərarların yalnız dövlət tərəfindən verilməsinin tərəfdarı olduğunu bildirib. Bu açıqlamalar ölkədə təhlükəsizlik və siyasi islahatlarla bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib. Livan rəhbərliyi dövlət institutlarının rolunun artırılmasını prioritet hesab edir.

Livan Prezidenti və Baş naziri İsraillə danışıqların yeni raunduna hazırlığı müzakirə ediblər. Danışıqların 22 iyunda başlaması planlaşdırılır. Rəhbərlik ABŞ–İran memorandumunu regionda gərginliyin azalmasına töhfə kimi qiymətləndirir. Livan daimi atəşkəs və İsrail qüvvələrinin çıxarılmasını tələb edir. Həmçinin əsirlərin qaytarılması və bərpa prosesi gündəmdədir. İran rəsmisi də İsrailin çıxmasının vacibliyini vurğulayıb. Mövzu regionda diplomatik proseslərin mərkəzində yer alır.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam İsrail qüvvələrinin ölkə ərazisindən tam çıxarılmasına nail olmaq üçün fəaliyyətin gücləndiriləcəyini açıqlayıb. O, İran və ABŞ arasında əldə olunan atəşkəs razılaşmasını müsbət qiymətləndirib. Baş nazir bu sənədin müharibənin dayandırılmasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Salam insanların həlak olması, dağıntılar və məcburi köçkünlük probleminin sona çatmasının vacibliyini vurğulayıb. O, razılaşmanın əldə olunmasına dəstək verən tərəflərə təşəkkür edib. Livan rəhbərliyi vətəndaşların öz evlərinə təhlükəsiz şəkildə qayıtmasını prioritet hesab edir. Hökumət beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığı genişləndirməyi planlaşdırır. Eyni zamanda, ölkənin yenidən qurulması üçün zəruri addımların sürətləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi və Baş naziri şahzadə Məhəmməd bin Salman bin Əbdüləziz, Livan Prezidenti Cozef Avn və Baş nazir Nəvaf Salamın rəsmi xahişinə əsasən, Livan məhsullarının krallığa olan ixracatının yenidən bərpa edilməsi barədə xüsusi göstəriş verib.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salamın açıqladığı son rəqəmlər ölkədəki vəziyyətin miqyasını bir daha ortaya qoyub. Onun sözlərinə görə, ABŞ tərəfindən elan edilən atəşkəsdən sonra belə İsrail Livan ərazisinə minlərlə hava hücumu həyata keçirib. Rəsmi məlumatlarda aprelin ortalarından iyunun əvvəlinə qədər 3 491 hava zərbəsi, yüzlərlə dağıntı əməliyyatı və bir sıra yaşayış məntəqələrinin tamamilə məhv edilməsi ilə nəticələnən hərbi əməliyyatların qeydə alındığı bildirilir. Baş nazir eyni zamanda İran və İsrail arasında son gərginliyin Livanda humanitar vəziyyəti daha da ağırlaşdırdığını vurğulayıb. Yeni köçkün axınları nəticəsində ölkənin qəbul imkanlarının tükənmək üzrə olduğu, Beyrut və digər şəhərlərdə yerləşdirmə mərkəzlərinin isə artıq maksimum yüklənmə həddinə çatdığı qeyd edilir. Mart ayından bəri 1 milyondan çox insanın evlərini tərk etməsi Livanın son illərdə üzləşdiyi ən böyük humanitar sınaqlardan biri kimi qiymətləndirilir.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ölkənin cənubunda üç hərbçinin ölümü ilə nəticələnən hücumu pisləyərək hadisəni Livanın suverenliyinə və xalqına qarşı yönəlmiş addım kimi dəyərləndirib. Baş nazir bəyanatında həlak olan briqada generalı Vissam Sabra, kapitan Eli Xuri və əsgər Hüseyn Qozalın ailələrinə başsağlığı verib. Mərcəyun rayonunda baş verdiyi bildirilən hadisə ilə bağlı araşdırmalar davam edir. Hadisə bölgədə onsuz da yüksək olan gərginliyi daha da artıran amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.

Livanlı siyasətçi Səmir Cəca ölkədə xarici təsirlərin və silahlı qrupların rolunun sona çatmasının vacibliyini bəyan edib. O, Prezident Cozef Aunun və Baş nazir Nəvaf Salamın mövqelərini dəstəkləyərək, dövlət hakimiyyətinin bütün Livan ərazisində bərqərar olunmasının zəruri olduğunu bildirib. Cəca İranı ölkənin daxili işlərinə müdaxiləni dayandırmağa çağırıb və Hizbullahın silahlı fəaliyyətinə son verməsinin Livanın sabitliyi üçün vacib olduğunu vurğulayıb.

Livan baş naziri Nəvaf Salam İsrailin cənubda mülki şəxslərə hücumlarını dayandırması üçün beynəlxalq ictimaiyyəti təzyiq göstərməyə çağırıb. O, eyni zamanda İrana xəbərdarlıq edib ki, Livanı danışıqlar masasında əl dəyişdirmə vasitəsi kimi istifadə etməsin və Cənubu ehtiyat cəbhə kimi görməsin. Salamın təqdim etdiyi humanitar yardım planı 1 milyon məcburi köçkün və cənubda qalan 50 min sakin üçün pul yardımı nəzərdə tutur. Baş nazir köçkünlərə onların təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə evlərinə qayıtmasının prioritet olduğunu bildirib. Livan İsrailin geri çəkilməsini təmin etmək üçün danışıqları seçib və bölgədə sabitliyin bərqərar olunmasını əsas məqsəd kimi göstərir.

Livan Baş naziri Nəvaf Salam İranın Küveyt və Bəhreynə hücumlarını sərt şəkildə qınayıb, bunları hər iki ölkənin suverenliyi və regional sabitlik üçün ciddi təhlükə hesab edib. Salamın açıqlamasında qeyd olunub ki, hücumlar beynəlxalq hüquqa və qonşuluq prinsiplərinə ziddir. Baş nazir həmçinin Livanın Küveyt və Bəhreynlə həmrəyliyini vurğulayaraq onların təhlükəsizlik və suverenlik hüquqlarını dəstəklədiyini bildirib. Bu açıqlama regional diplomatik əlaqələrdə İranın hərbi fəaliyyətinə qarşı qəti mövqeyi əks etdirir.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam bildirib ki, İsrailin Livandakı hərbi əməliyyatları yalnız təhlükəsizlik və ya hərbi hədəflərlə məhdudlaşmır, daha geniş dağıntılara səbəb olur. Onun sözlərinə görə, ölkənin müxtəlif bölgələrində baş verən hücumlar Livanın suverenliyinin pozulması ilə yanaşı, tarixi və mədəni irsin də məhv edilməsinə gətirib çıxarır. Salam atəşkəsə nail olmaq üçün diplomatik səylərin artırılmasının vacibliyini vurğulayıb, müharibə və sülh qərarlarının yalnız Livan dövlətinə məxsus olduğunu bildirib. Baş nazir eyni zamanda evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalan cənub sakinlərinə dəstək mesajı verərək dövlətin atəşkəs, məhbusların qaytarılması və yenidənqurma istiqamətində bütün imkanlardan istifadə edəcəyini bəyan edib.