ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ–İran razılaşmasının sabah imzalanacağını bildirib. O, imzalanmadan sonra Hörmüz boğazının “hamı üçün açıq” olacağını qeyd edib. Tramp prosesin sürətli və problemsiz başa çatacağına ümid etdiyini deyib. Eyni zamanda alternativ variantların da mövcud olduğu vurğulanıb. Açıqlama bölgədə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələr fonunda verilib. Beynəlxalq diqqətin artdığı bildirilir. Diplomatik prosesin kritik mərhələdə olduğu qeyd olunur. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio Hindistanın xarici işlər naziri ilə telefon danışığında Hörmüz boğazında bütün ticarət gəmilərinin ABŞ qüvvələrinin əmrlərinə əməl etməli olduğunu bildirib. O, İran limanlarına qarşı məhdudiyyətlərin pozulmasının və İran neftinin daşınmasının yolverilməz olduğunu qeyd edib. Telefon danışığı Fars körfəzində baş verən tanker insidentindən sonra həyata keçirilib. Hadisə nəticəsində üç hindistanlı dənizçinin həlak olduğu bildirilir. Hindistan tərəfi hücuma sərt etiraz edib. Mülki ticarət gəmilərinə qarşı hücumların qəbulolunmaz olduğu vurğulanıb. Bölgədə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı gərginlik artır. Vəziyyət beynəlxalq səviyyədə diqqətlə izlənilir.

Oman sahilləri yaxınlığında tankerin naməlum mərmi ilə vurulduğu bildirilir. Hadisənin Oman sahilindən təxminən 11 kilometr məsafədə baş verdiyi açıqlanıb. Gəmidə olan heyətin təhlükəsiz olduğu qeyd edilir. Ətraf mühitə zərər dəymədiyi bildirilir. Tankerin yoluna davam etdiyi açıqlanıb. Hadisə ilə bağlı araşdırma aparılır. Dəniz nəqliyyatına ehtiyatlılıq çağırışı edilib. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti diqqətlə izlənilir.

ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessent bildirib ki, İranın Körfəzdəki hərəkətləri iqtisadi və maliyyə baxımından nəticələr doğuracaq. Bessent vurğulayıb ki, hər hansı düşmən hərəkətlər Tehranın aktivlərinə sanksiyalarla cavablandırılacaq. O bildirib ki, İran rejimi sıfır-sum oyununu uduzacaq. Körfəzdə müttəfiqlərə dəyən ziyan dondurulmuş hesablar vasitəsilə kompensasiya olunacaq. Fars körfəzi boğazı üçün ödənilən rüsumlar da eyni qaydada ödəniləcək. İranın Qəribabadi açıqlamasında region ölkələrinin ödəniş tələb etmək imkanının olmadığı qeyd olunub. ABŞ-ın dondurulmuş aktivləri istifadə etməsi müzakirə olunur. Bu xəbər İran və ABŞ arasındakı maliyyə və diplomatik gərginliyi göstərir.

Hərbi müdafiə məsələləri üzrə analitik Aleksandru Hudisteanu hesab edir ki, ABŞ Hörmüz boğazı üzərində İranın irəli sürdüyü nəzarət iddialarını zəiflətmək üçün müxtəlif addımlar atır. Onun sözlərinə görə, gəmiçilik azadlığı əməliyyatları strateji su yollarında sərbəst hərəkətin qorunmasına yönəlib və İranın bu bölgədəki təsir imkanlarını məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyır. Analitik eyni zamanda qeyd edib ki, Vaşinqton və Tehran arasında fikir ayrılıqları davam etsə də, hər iki tərəf gələcəkdə razılıq əldə olunmasında maraqlıdır. Mübahisənin əsas mövzusu isə mümkün razılaşmanın hansı şərtlərlə və hansı ardıcıllıqla həyata keçirilməsidir.

İranlı tədqiqatçı Əli Əkbər Dəreyni ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş atəşkəsin artıq faktiki qüvvəsini itirdiyini iddia edib. O bildirib ki, bölgədə baş verən son hadisələr daha genişmiqyaslı qarşıdurma ehtimalını artırır. Dəreyninin fikrincə, İran Fars körfəzi və ətraf dəniz yollarında öz təhlükəsizlik maraqlarını qorumaqda qərarlıdır. Tədqiqatçı hesab edir ki, Tehran iqtisadi və enerji maraqlarına qarşı təzyiqləri qəbul etməyəcək və xüsusilə neft ixracı məsələsində geri addım atmaq niyyətində deyil. Onun açıqlamaları bölgədə enerji təhlükəsizliyi, dəniz nəqliyyatı və regional sabitlik ətrafında müzakirələrin yenidən güclənməsinə səbəb olub.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranın Hörmüz boğazı və Fars körfəzi ölkələri istiqamətində həyata keçirdiyi hücumlardan sonra Sirik bölgəsində və Keşm adasında yerləşən sahil radiolokasiya məntəqələrinə zərbələr endirdiyini bəyan edib. Mərkəzi Komandanlığın sosial şəbəkədə yayımladığı açıqlamada bildirilir ki, ABŞ qüvvələri İran ərazisindən Hörmüz boğazı və Fars körfəzi ölkələri istiqamətində buraxılmış çoxsaylı ballistik raketləri və pilotsuz uçuş aparatlarını zərərsizləşdirib.

ABŞ Energetika Naziri Kris Rayt bildirib ki, Çin İran neftini ABŞ-dan daha çox ala bilər və qlobal bazarlar üçün əsas məsələ Fars körfəzinin açıq qalmasıdır. Vəziyyətin normallaşması İran qərarlarından asılıdır, eyni zamanda nüvə proqram dayandırılacaq və Hörmüz boğazı vasitəsilə ticarət axını sərbəst davam edəcək.

İki milyon barel İraq xam nefti daşıyan Çinə məxsus "Yuan Hua Hu" adlı supertanker, Hörmüz boğazını keçib və hazırda ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin İran gəmilərinə qarşı yaratdığı blokadaya baxmayaraq, Oman körfəzi yaxınlığında lövbər salıb. Bu, ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsinin başlanmasından bəri Çin neft tankerinin bu su yolundan keçməsi ilə bağlı məlum olan üçüncü haldır.

İran Çin Prezidenti Si Cinpinin Yaxın Şərqdə sülh və sabitliyin qorunmasına yönəlmiş dörd maddəlik təşəbbüsünü dəstəklədiyini açıqlayıb. İranın Çindəki səfiri Əbdolreza Rəhmani Fəzli bildirib ki, Pekinin planı Fars körfəzi regionunda davamlı təhlükəsizlik və ortaq inkişaf məqsədi daşıyır. Məsələ İran və Çin xarici işlər nazirləri arasında keçirilən görüşdə də müzakirə olunub. Çin son dövrlərdə Yaxın Şərqdə diplomatik rolunu gücləndirməyə çalışır.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri cümə günü elan etdi ki, ABŞ və İran arasında baş verən atışmadan bir neçə saat sonra, Yaxın Şərqdəki müharibədə kövrək atəşkəsi təhdid edən bir vəziyyətdə, ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemləri İrandan gələn raketlərə və pilotsuz uçuş aparatlarına (PUA) qarşı mübarizə aparır.

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus “KC-135” yanacaqdoldurma təyyarəsi Fars körfəzi üzərində hava məkanında həyəcan siqnalı göndərib.