#enerji əməkdaşlığı

Türkiyə və İraq enerji, ticarət və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə razılığa gəlib. Tərəflər neft axınlarının artırılması, "İnkişaf Yolu" layihəsinin sürətləndirilməsi və orta müddətli perspektivdə qarşılıqlı ticarət dövriyyəsinin 30 milyard dollara çatdırılması istiqamətində birgə fəaliyyət göstərəcəklər. Razılaşma Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə İraqın Baş naziri Əli əz-Zeydinin Ankarada keçirdiyi ikitərəfli görüşdən sonra açıqlanıb.

ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı dinc məqsədlərlə nüvə enerjisindən istifadə sahəsində əməkdaşlığa dair saziş imzalayıblar. Saziş iki ölkə arasında enerji və qabaqcıl texnologiyalar sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Səudiyyə Ərəbistanının Energetika Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, ABŞ-ın digər dövlətlərlə nüvə əməkdaşlığı həyata keçirməsi üçün tələb olunan "123 sazişi" çərçivəsində sənədi Səudiyyə Ərəbistanının energetika naziri Əbdüləziz bin Salman və ABŞ-ın energetika naziri Kris Rayt imzalayıblar. Eyni zamanda tərəflər arasında ikitərəfli nüvə təminatları haqqında saziş də rəsmiləşdirilib.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Almaniya Kansleri Fridrix Merts Berlində mətbuata açıqlama veriblər. Liderlər Azərbaycan-Almaniya əlaqələrinin yeni mərhələyə keçdiyini bildiriblər. Görüşlərdə enerji, iqtisadiyyat, nəqliyyat, yaşıl enerji və regional təhlükəsizlik məsələləri müzakirə olunub. Almaniya Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinə dəstəyini ifadə edib. İlham Əliyev Azərbaycanın Almaniyaya qaz ixrac etdiyini və gələcəkdə yaşıl enerji əməkdaşlığını genişləndirmək istədiyini bildirib. Tərəflər strateji tərəfdaşlığı gücləndirmək üçün yeni mexanizmlər barədə razılığa gəliblər.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Rusiya ilə enerji əməkdaşlığı məsələlərini müzakirə edib. Görüşdə Rusiyanın cənub bölgələrindən İrana elektrik enerjisi ötürülməsi və iki ölkənin elektrik şəbəkələrinin birləşdirilməsi planı gündəmə gəlib. İranın elektrik sistemi son ABŞ zərbələri nəticəsində zərər görüb. Dövlət elektrik şirkəti şəbəkənin 2 mindən çox nöqtəsində zədələnmə olduğunu bildirib. Ölkənin elektrik istehsal gücü 4 200 meqavat azalıb. Yay istilərinin də enerji sisteminə əlavə yük yaratdığı qeyd olunub. Tehran enerji təhlükəsizliyini gücləndirmək üçün Rusiya ilə əməkdaşlığı genişləndirir.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan rəsmi səfər çərçivəsində Cənubi Koreyanın paytaxtı Seulda bu ölkənin xarici işlər naziri Cho Hyun ilə görüşüb. Diplomatik mənbələrin məlumatına görə, tərəflər ikitərəfli münasibətlərin hazırkı vəziyyətini və iki ölkə arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi perspektivlərini müzakirə ediblər. Səfər çərçivəsində Hakan Fidan Seul şəhərində yerləşən Koreya Respublikasının Hərbi Memorialı kompleksini də ziyarət edərək abidə önünə əklil qoyub.

Azərbaycan və Özbəkistan energetika nazirləri Bakıda keçirilən “Bakı Enerji Forumu” çərçivəsində enerji sahəsində əməkdaşlığın perspektivlərini müzakirə ediblər. Görüşdə neft və neft-kimya məhsullarının təchizatı üzrə dinamika müsbət qiymətləndirilib, ticarət əməkdaşlığının genişləndirilməsi imkanları və Üstyurt geoloji kəşfiyyat layihəsi nəzərdən keçirilib. Eyni zamanda “Mərkəzi Asiya–Azərbaycan Yaşıl Enerji Dəhlizi” ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev mayın 5-də Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi, Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti Kaya Kallasın başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib. Söhbət zamanı Prezident İlham Əliyevin Kaya Kallasla görüşləri məmnunluqla xatırlandı, onun 2025-ci ildə ölkəmizə səfəri zamanı əməkdaşlığın genişləndirilməsi ilə bağlı səmərəli müzakirələrin aparıldığı qeyd edildi.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan dekabrın 30-da İstanbulda Somali Prezidenti Həsən Şeyx Mahmud ilə görüşüb və tərəflər arasında keçirilən danışıqlardan sonra birgə mətbuat konfransı təşkil olunub. Görüş Türkiyə Prezidentinin Dolmabağça iqamətgahında baş tutub. Əvvəlcə dövlət başçıları arasında təkbətək görüş keçirilib, daha sonra nümayəndə heyətləri səviyyəsində danışıqlar aparılıb.

“Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) Dövlət katibinin iqtisadi, enerji və biznes məsələləri üzrə köməkçisi Keyleb Or ilə videokonfrans formatında keçirdiyimiz görüş zamanı Azərbaycan - ABŞ iqtisadi tərəfdaşlığının müxtəlif aspektlərini, enerji və biznes sahəsində əməkdaşlığın strateji əhəmiyyətə malik olduğunu vurğuladıq. Cənubi Qafqaz və Xəzər regionunda həyata keçirilən enerji layihələri, qaz nəqli və bu sahədə birgə fəaliyyətin şaxələndirilməsi imkanlarını müzakirə etdik”, - məlumatda qeyd edilib.

Görüşdə Azərbaycanın neft hasilatı sahəsində tarixi təcrübəsi, təbii qazın təchizatçısı kimi enerji təhlükəsizliyində mühüm rolu, həmçinin bərpa olunan enerjinin istehsalı və ixracı istiqamətində həyata keçirilən layihələr barədə məlumat verilib. “Xəzər-Qara dəniz-Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi”nin elektrik enerjisi, fiber-optik və hidrogen komponentlərindən bəhs edilib. Həmçinin məlumat mərkəzlərinin yaradılması və onların elektrik enerjisi ilə təchizatı, bu sahəyə investisiyaların təşviqi ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb.

Türkiyənin Enerji və Təbii Sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar, İtaliyanın Milan şəhərində keçirilən Gastech 2025 tədbiri çərçivəsində milli enerji şirkəti BOTAŞ ilə beynəlxalq enerji ticarət şirkəti Hartree arasında yeni təbii qaz sazişinin imzalandığını açıqlayıb.