Minlərlə livanlı ölkənin suverenliyinə təhdid olaraq dəyərləndirdikləri, ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə İsrail arasında əldə olunan "çərçivə sazişi"nə etiraz etmək üçün müxtəlif şəhər və qəsəbələrdə küçələrə axışıb. Etirazçılar paytaxtdakı hökumət binalarının yaxınlığında, Ramlet əl-Bayda və Səlim Salam rayonlarında əsas yolları bağlayaraq təkərlər yandırıblar. Mşərəfiyə və Beyrutun cənub ətraflarında (Dahiyə) təşkil olunan oturaq aksiyalarda İsrail rejimi ilə hər hansı birbaşa danışıqlara son qoyulması və sazişin təcili ləğv edilməsi tələb olunub.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ, İsrail və Livan arasında əldə olunan çərçivə sazişini İran üçün ciddi zərbə kimi qiymətləndirib. O, televiziya ilə yayımlanan çıxışında razılaşmanın bölgədə yeni təhlükəsizlik reallığı yaratdığını bildirib. Netanyahu İsrail ordusunun Hizbullah tam silahsızlaşdırılana qədər Livanın cənubunda qalacağını da bəyan edib. Baş nazirin sözlərinə görə, bu mövqe İsrailin təhlükəsizlik maraqlarından irəli gəlir. Açıqlama Vaşinqtonda aparılan danışıqlar nəticəsində əldə olunan razılaşmadan sonra verilib. Hələlik Livan və digər tərəflər Netanyahuya cavab verməyiblər. Bəyanatın bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyətinə və diplomatik proseslərə təsir göstərə biləcəyi ehtimal olunur. Yaxın günlərdə razılaşmanın icrası ilə bağlı əlavə açıqlamaların verilməsi gözlənilir.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio İsrail və Livan arasında çərçivə sazişinin əldə olunduğunu bəyan edib. Onun sözlərinə görə, razılaşma Vaşinqtonda keçirilən danışıqların nəticəsi olaraq formalaşıb. Hələlik sənədin konkret müddəaları və hansı sahələri əhatə etdiyi barədə rəsmi məlumat verilməyib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu addım iki ölkə arasında gərginliyin azaldılması istiqamətində mühüm diplomatik mərhələ ola bilər. Razılaşmanın ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların nəticəsi olduğu bildirilir. Sazişin detalları açıqlanandan sonra onun bölgədə təhlükəsizlik və siyasi proseslərə təsiri daha aydın görünəcək. Hazırda tərəflər sənədin məzmunu ilə bağlı əlavə açıqlama verməyiblər. Gözləntilərə görə, yaxın vaxtlarda razılaşmanın əsas müddəaları ictimaiyyətə təqdim olunacaq.

İsrail və Livan arasında münasibətlərdə mühüm mərhələ hesab edilə biləcək yeni razılaşmanın imzalanması gözlənilir. Yüksək vəzifəli İsrail rəsmilərinin bildirdiyinə görə, tərəflər Vaşinqtonda çərçivə sazişi imzalamağa hazırlaşırlar. Hələlik sənədin məzmunu və əhatə etdiyi məsələlər barədə rəsmi məlumat verilməyib. Razılaşmanın ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların nəticəsi olduğu ehtimal edilir. Son aylarda Livan və İsrail arasında təhlükəsizlik və sərhəd məsələləri ilə bağlı diplomatik təmaslar intensivləşib. Müşahidəçilər mümkün sazişin bölgədə gərginliyin azaldılmasına töhfə verə biləcəyini qeyd edirlər. Bununla belə, tərəflər sənədin detalları barədə hələlik açıqlama verməyiblər. Gözləntilərə görə, razılaşmanın imzalanmasından sonra daha geniş məlumat ictimaiyyətə təqdim ediləcək.

Livanın Səhiyyə Nazirliyi martın 2-dən etibarən İsrail hücumları nəticəsində 4 243 nəfərin həlak olduğunu, 12 186 nəfərin isə yaralandığını açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, ölkədə itkilərin sayı artmaqda davam edir. Eyni zamanda, İsrail rəsmiləri Livanın cənubundakı mövqelərini tərk etməyəcəklərini bəyan ediblər. Bu açıqlama İranın ABŞ-la əldə olunduğu bildirilən müvəqqəti atəşkəs razılaşmasının Livanı da əhatə etdiyini və İsrailin bölgədən çıxmalı olduğunu bildirməsindən sonra verilib. Tərəflərin mövqeləri bölgədə gərginliyin davam etdiyini göstərir. Livanda təhlükəsizlik və humanitar vəziyyət isə narahatlıq doğurmaqda davam edir. Beynəlxalq səviyyədə münaqişənin diplomatik yollarla həllinə çağırışlar səsləndirilir. Regionda vəziyyət diqqətlə izlənilir.

Fələstinli məhbusların hüquqlarını müdafiə edən təşkilatlar İsrail həbsxanalarında saxlanılan fələstinlilərlə bağlı ciddi iddialar irəli sürüblər. Vəfa xəbər agentliyinin yaydığı birgə bəyanata əsasən, minlərlə məhbusun sistemli işgəncə və qeyri-insani rəftara məruz qaldığı bildirilir. Açıqlamada həbsxanaların aclıq, alçaldılma və insan ləyaqətinin tapdalanmasına əsaslanan mühitə çevrildiyi iddia olunur. Təşkilatların məlumatına görə, qadınlar, uşaqlar və yaşlılar da bu rəftarın qurbanları arasındadır. Elektrik cərəyanı ilə işgəncə, qida, su və yuxudan məhrumetmə, eləcə də cinsi zorakılıq halları barədə məlumatların daxil olduğu qeyd edilir. Bu iddialar Fələstin tərəfinin açıqlamasına əsaslanır. İsrail tərəfinin bu iddialarla bağlı mövqeyi təqdim olunan məlumatda yer almayıb. Məsələ beynəlxalq insan hüquqları təşkilatlarının diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir.

Livan Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının birgə bəyanatında ölkə ilə bağlı yer alan müddəaları müsbət qiymətləndirib. Xarici işlər naziri Yusif Rəcci Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının baş katibi Casim Əl-Budeyvi ilə telefon danışığında bu mövqeyi ifadə edib. Nazirlik ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Livan və İsrail arasında aparılan danışıqlara verilən dəstəyi yüksək qiymətləndirdiyini bildirib. Eyni zamanda, danışıqlar prosesinin digər məsələlərdən ayrı saxlanılmasının vacibliyi vurğulanıb. Açıqlamada Livanda silah tətbiq etmək səlahiyyətinin yalnız dövlətə məxsus olmasının zəruriliyi də dəstəklənib. Həmçinin dövlətə tabe olmayan silahlı qrupların tərksilah edilməsinə çağırış alqışlanıb. Rəsmi Beyrut bu yanaşmanın ölkənin suverenliyinin möhkəmlənməsinə töhfə verəcəyini hesab edir. Bəyanat regionda davam edən diplomatik proseslərin mühüm hissəsi kimi qiymətləndirilir.

İsrail prokurorluğu işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində baş vermiş hücumlarla bağlı altı israilli məskunlaşmaçıya qarşı terror və digər ağır cinayət ittihamları irəli sürüb. İttihama görə, onlar Deyr Dibvan kəndində yanğınlar törədib, avtomobilləri yandırıb, məscidə ziyan vurub və yaşayış evlərinə hücum ediblər. İsrail polisi hadisənin əvvəlcədən planlaşdırıldığını və şübhəlilərin kəndə maskalı şəkildə daxil olduqlarını bildirib. Məlumata görə, onların üzərində alışdırıcı maddələr, gözyaşardıcı qaz və bıçaq olub. Hadisə iyunun 14-də iki yaşayış məntəqəsinə edilən hücumlar zamanı baş verib. İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində məskunlaşma məntəqələrinin fəaliyyəti beynəlxalq hüquq baxımından mübahisə mövzusu olaraq qalır. Bölgədə yaşayan fələstinlilərlə məskunlaşmaçılar arasında gərginlik son dövrlərdə davam edir. İttihamların irəli sürülməsi hadisə ilə bağlı hüquqi araşdırmanın növbəti mərhələsi hesab olunur.

İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində və Şərqi Qüdsdə gərginlik davam edir. Fələstinin Vəfa xəbər agentliyinin məlumatına görə, son saatlarda İsrail ordusu və yəhudi məskunlaşmaçıların iştirakı ilə bir neçə insident baş verib. Burqa kəndində kənd təsərrüfatı sahələrinin yandırıldığı, Əl-Əqsa məscidi yaxınlığında bir fələstinlinin saxlanıldığı bildirilir. Həmçinin Əl-Xəlildə yerləşən Əl-Rəs məscidinə basqın edilərək ibadət edən şəxslərə zor tətbiq olunduğu və məscidin bağlandığı qeyd edilir. Muxmas qəsəbəsində yeni yaşayış məntəqəsi salınması məqsədilə torpaq sahələrinin dağıdıldığı iddia olunur. Bundan əlavə, Ramallah ətrafında fələstinlilərə məxsus avtomobillərə hücumlar barədə məlumat verilib. Məlumatlar Fələstinin Vəfa xəbər agentliyi tərəfindən yayılıb. Bu iddialarla bağlı İsrail tərəfinin mövqeyi açıqlanmayıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ölkənin təhlükəsizlik siyasəti ilə bağlı yeni açıqlama yayıb. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İran beynəlxalq hüquq çərçivəsində özünümüdafiə hüququna malikdir. O, Fars körfəzi sahilində yerləşən bəzi ölkələrin ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarındakı rolunu tənqid edib. Bəqainin sözlərinə görə, İranın hərbi potensialı yalnız ölkənin müdafiəsinə və regionda sabitliyin qorunmasına xidmət edir. Açıqlamada ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə hərbi əməliyyatları da sərt tənqid olunub. Eyni zamanda, İranın bölgədəki enerji obyektlərinə qarşı hücumlar həyata keçirdiyi barədə iddialara da toxunulub. Tehran regiondakı son hadisələr fonunda öz təhlükəsizlik maraqlarını qorumaqda qərarlı olduğunu vurğulayıb. Açıqlama İranla ABŞ və İsrail arasında davam edən gərgin ritorikanın növbəti nümunəsi kimi qiymətləndirilir.

İsrail ordusu Livanın cənubunda həyata keçirdiyi zərbə nəticəsində 7 Hizbullah üzvünün öldürüldüyünü iddia edib. Ordunun açıqlamasına görə, həmin şəxslər İsrail hərbçilərinin yaxınlığında silah daşıyıblar. Zərbənin Əl-Mənzələ bölgəsində, İsrailin “təhlükəsizlik bölgəsi” adlandırdığı əraziyə yaxın yerdə endirildiyi bildirilib. İsrail tərəfi həmin məntəqənin döyüş və müşahidə məqsədilə istifadə olunduğunu iddia edir. “Təhlükəsizlik bölgəsi” Livanın cənubunda, İsrail sərhədindən şimalda yerləşən və İsrail qüvvələrinin nəzarətində saxladığı ərazi kimi tanınır. Hadisə İsrail ilə Hizbullah arasında atəşkəsə baxmayaraq bölgədə gərginliyin davam etdiyini göstərir. Son günlər Livanın cənubunda İsrail ordusunun hərbi əməliyyatları və xəbərdarlıqları yenidən artıb. Bu insident bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin daha da ağırlaşa biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir.

Qəzza Hökumət Mətbuat Ofisi İsrailin atəşkəs razılaşmasını pozması ilə bağlı yeni statistik məlumatlar yayıb. Qurumun iddiasına görə, 2025-ci il oktyabrın 10-dan 2026-cı il iyunun 20-dək atəşkəs ən azı 3 338 dəfə pozulub. Məlumatda hava hücumları, artilleriya zərbələri və birbaşa atəş açılması nəticəsində yüzlərlə insanın həlak olduğu bildirilir. Açıqlamaya əsasən, mülki şəxslərə yüzlərlə dəfə atəş açılıb, yaşayış məntəqələrinə reydlər təşkil olunub və minlərlə bombardıman həyata keçirilib. Həmçinin yüzlərlə ev və digər tikili dağıdılıb. Qəzza Hökumət Mətbuat Ofisi İsraili humanitar yardımların bölgəyə daxil olmasına mane olmaqda və infrastrukturun məhvini davam etdirməkdə ittiham edir. Rəsmi açıqlama bölgədə humanitar vəziyyətin daha da ağırlaşdığını vurğulayır. Məlumat müstəqil mənbələr tərəfindən ayrıca təsdiqlənməyib.