Livan ilə İsrail arasında imzalanmış çərçivə sazişinin icrası istiqamətində işlər davam etdiyi bir vaxtda, Beyrutda müzakirələr təkcə İsrail qoşunlarının çıxarılması və təhlükəsizlik mexanizmləri ilə məhdudlaşmır. Diqqət mərkəzində olan əsas məsələlərdən biri də sazişin 13-cü bəndinin Livanın İsraili müharibə dövründə törədildiyi pozuntulara görə beynəlxalq məhkəmələrdə məsuliyyətə cəlb etmək hüququna təsir edib-etməyəcəyidir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla sülh razılaşmasına nail olmaq istiqamətində administrasiya daxilində fərqli siyasi baxışlara malik yüksək vəzifəli şəxslərdən istifadə etməsi diqqət çəkir. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio sərt mövqeli siyasətçi kimi qiymətləndirildiyi halda, vitse-prezident Cey Di Vens daha yumşaq və diplomatik yanaşmanın tərəfdarı hesab olunur.

Fələstin Administrasiyası İsrailin E1 ərazisində yeni yaşayış məntəqələrinin tikintisi planına etiraz edib. Nazirlər Kabineti bildirib ki, İsrail 3 400-dən çox yaşayış vahidinin inşası üçün tender elan etməyə hazırlaşır. Fələstin tərəfi beynəlxalq ictimaiyyəti vəziyyətə müdaxilə etməyə və Qəzzada humanitar yardımın artırılmasına çağırıb. E1 ərazisi Şərqi Qüds ilə Maale Adumim arasında yerləşir və uzun illərdir mübahisə predmetidir. Bir sıra beynəlxalq dairələr hesab edir ki, burada tikinti işləri İordan çayının qərb sahilinin coğrafi bütövlüyünə mənfi təsir göstərə bilər. Bu isə gələcək Fələstin dövlətinin formalaşmasına əlavə çətinlik yarada bilər. Məsələ ətrafında beynəlxalq müzakirələr davam edir.

Suriyanın keçid dövrü Prezidenti Əhməd əş-Şəraa ölkəsinin ərazi bütövlüyünə sadiq olduqlarını bəyan edib. O bildirib ki, Suriya xarici qüvvələrin maraqlarının həyata keçirildiyi məkan deyil. Əş-Şəraa İsrailin ölkənin cənubuna endirdiyi zərbələri pisləyib. Bu arada Colan təpələri yaxınlığında yaşayan sakinlərin bir hissəsi evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Suriyanın Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin hərbi əməliyyatlarını ölkənin suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirib. Dəməşq ərazi bütövlüyünün və sabitliyin qorunmasının əsas prioritet olduğunu bildirib. Bölgədə gərginlik davam edir.

Livanda İsrailin hücumları nəticəsində ölənlərin sayı artıb. Livanın dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, martın 2-dən indiyədək həyata keçirilən hücumlarda 4 278 nəfər həlak olub. Həmin dövrdə 12 196 nəfərin yaralandığı bildirilir. Məlumatda qeyd olunur ki, döyüşlər İsrail ilə Hizbullah arasında qarşıdurmaların yenidən başlamasından sonra intensivləşib. Hücumlar nəticəsində mülki əhali arasında itkilər artmaqda davam edir. Humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığı vurğulanır. Bölgədə gərginlik hələ də davam edir.

İordan çayının qərb sahili və Şərqi Qüdsdə son saatlarda gərginlik davam edib. İsrail ordusu və yəhudi məskunlaşma məntəqələrinin sakinləri tərəfindən fələstinlilərə qarşı bir sıra əməliyyatlar həyata keçirilib. Beytuniya yaxınlığında bir fələstinli sürücüyə fiziki zorakılıq tətbiq olunub. İsrail ordusu Qələndiyə Peşə Təhsili Mərkəzinə daxil olaraq düşərgənin girişlərini bağlayıb. Nablus yaxınlığında kənd şurasının əməkdaşlarına hücum edildiyi, Battirdə isə məktəbin idman meydançasının dağıdıldığı bildirilir. Eyni zamanda, Nablusda xeyriyyə cəmiyyətinin fəaliyyəti dayandırılıb və qaçqın düşərgələrində reydlər keçirilib. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır.

Qəzza zolağında davam edən hərbi əməliyyatlar insanların gündəlik həyatına və əsas hüquqlarına ağır təsir göstərir. Qəzza şəhərindəki Yərmuk düşərgəsində yüzlərlə ailə çətin şəraitdə yaşayır. Məcburi köçkünlər şəxsi həyatlarının qorunması imkanını demək olar ki, itiriblər. Müharibə zamanı sənədlərini itirən minlərlə insan şəxsiyyətini təsdiqləmək və müxtəlif xidmətlərdən istifadə etməkdə çətinlik çəkir. Hərbi əməliyyatlar qəbiristanlıqlara da ziyan vurub və dəfn üçün yerlərin sayı azalıb. Bu vəziyyət insanların həm yaşayışına, həm də ən əsas humanitar hüquqlarına mənfi təsir göstərir. Qəzzada humanitar böhran dərinləşməkdə davam edir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livandakı vəziyyətlə bağlı Tehranın mövqeyini açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ bütün cəbhələrdə, xüsusilə Livanda müharibənin dayandırılması ilə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirməlidir. Bəqainin sözlərinə görə, Vaşinqton zərurət yaranarsa, İsrailin də üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl etməsini təmin etməlidir. O vurğulayıb ki, ABŞ-nin anlaşma memorandumuna əməl edib-etmədiyi həmin sənədin mətninə əsasən qiymətləndiriləcək. İran bu sənədi əsas meyar hesab etdiyini bir daha bəyan edib. Tehran ABŞ-nin gələcək addımlarını da bu çərçivədə izləyəcəyini bildirib. Livanla bağlı mövqe dəyişməz olaraq qalır.

Livan Prezidenti Cozef Aun ordu komandanı Rudolf Haykal ilə ölkənin təhlükəsizlik gündəmini müzakirə edib. Görüşdə ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Livan və İsrail arasında imzalanmış çərçivə sazişinin icrası fonunda ordunun qarşıdakı vəzifələri diqqət mərkəzində olub. Rudolf Heykal Prezidentə Türkiyə və Böyük Britaniyaya etdiyi səfərlərin nəticələri barədə məlumat verib. Tərəflər ölkədəki təhlükəsizlik vəziyyətini və ordunun gələcək missiyalarını nəzərdən keçiriblər. Saziş İsrail ordusunun Livan ərazilərindən mərhələli şəkildə çıxmasını nəzərdə tutur. Lakin bunun üçün konkret tarix müəyyən edilməyib. Prezident Cozef Aun Livan ordusunun ölkədə sabitliyin qorunmasındakı rolunu yüksək qiymətləndirib.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyi İsrailin hərbi əməliyyatları nəticəsində ölən və yaralananların sayına dair yeni məlumat açıqlayıb. Bildirilib ki, 2023-cü ilin oktyabr ayından bəri Qəzza zolağında 73 066 nəfər həlak olub, 173 514 nəfər yaralanıb. Nazirliyin məlumatına görə, atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra da hücumlar dayanmayıb. Həmin dövrdə 1 053 nəfər həyatını itirib, 3 406 nəfər yaralanıb. Son sutkada isə daha 8 nəfərin öldüyü, 26 nəfərin xəsarət aldığı qeyd olunub. Bölgədə humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır. Mülki əhali arasında itkilərin artması beynəlxalq narahatlığı davam etdirir.

İsrailin Qəzza zolağına endirdiyi son zərbələr nəticəsində biri səkkiz yaşlı uşaq olmaqla beş nəfər həlak olub. Əl-Əqsa Xəstəxanasının məlumatına görə, pilotsuz uçuş aparatının hücumu zamanı üç nəfər ölüb, bir neçə nəfər yaralanıb. Xan Yunisdə çadıra endirilən hava zərbəsi nəticəsində isə daha iki nəfər həyatını itirib, 27-dən çox insan xəsarət alıb. Qəzza Səhiyyə Nazirliyi atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra da hücumların davam etdiyini bildirir. Nazirliyin məlumatına əsasən, həmin vaxtdan indiyədək 1 045 fələstinli həlak olub. Bölgədə humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır. Mülki əhali arasında itkilərin artması narahatlıq doğurur.

Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrailin hücumları nəticəsində ölənlərin sayının 4 257 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Bildirilib ki, martın 2-dən bəri 12 mindən çox insan müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb. Ölkədə humanitar vəziyyət gərgin olaraq qalır. Bu arada Livan və İsrail ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə çərçivə sazişi imzalayıblar. Saziş aylarla davam edən danışıqlardan sonra əldə olunub. Lakin sənəddə İsrail ordusunun Livanda nəzarətdə saxladığı ərazilərdən çıxması ilə bağlı öhdəlik yer almır. Bu səbəbdən bölgədə təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar davam edir.