İslam tarixində Həzrəti Adəmdən (ə.s.) başlayaraq Peyğəmbərimiz Həzrəti Məhəmmədə (s.ə.s.) qədər 124 min, bəzən isə 224 min peyğəmbərin gəldiyi rəvayət edilir. Lakin Qurani-Kərimdə yalnız 28 peyğəmbərin adı xüsusi olaraq qeyd olunub.
İslam və həyat: Şəriət sualları
Adəmdən (ə.s.) sonra peyğəmbər onun oğlu Şis (ə.s.) idi. Şisin övladları əvvəllər Adəmin Nevz və ya Bevz dağındakı mağarada yerləşən cəsədini ziyarət edir, ona hörmət göstərir və onun üçün Allahdan rəhmət diləyirdilər.
Namaz, oruc, zəkat, həcc kimi ibadətlərdə qadın və kişi eyni məsuliyyət daşıyır.
Əvvəlcə qeyd edək ki, xəstəlik səbəbindən oruc tuta bilməyən və bu xəstəliyin davamı üzündən qəzasını da edə bilmədən vəfat edən bir müsəlmana heç bir kəffarət vacib deyil. Onun varislərinin üzərində nə oruc qəzası, nə də maddi öhdəlik var. Bu məsələdə dörd məzhəb arasında fikir birliyi mövcuddur.
İnsanların dillərinin fərqli olması kimi, irq, rəng və xasiyyət baxımından müxtəlifliyi də bir həqiqətdir. Hədisdə deyildiyi kimi: “Allah, Adəmi yer üzünün müxtəlif yerlərindən aldığı bir ovuc torpaqdan yaratdı. Buna görə Adəm övladları da torpağın xüsusiyyətlərinə görə müxtəlif oldular: ağ, qırmızı, qara və aralıq rənglərdə. Bəziləri mülayim, bəziləri sərt; bəziləri pis, bəziləri də xoşxasiyyətli oldular.”
Peyğəmbərimiz ﷺ bu barədə belə buyurmuşdur: “Həqiqətən, günlərinizin ən fəzilətlisi Cümə günüdür. O gün Adəm (əleyhissəlam) yaradıldı, o gün vəfat etdi, o gün Sur üfürüləcək və həmin gün Qiyamət baş verəcəkdir. Buna görə də Cümə günü mənə çoxlu salavat gətirin. Çünki sizin salavatlarınız mənə təqdim olunur.”
Hənəfi alimlərinə görə, namazda qiraətin minimum həddi altı hərfdən ibarət ayədir. İmam Əbu Yusuf və İmam Muhəmməd isə üç qısa ayə və ya bir uzun ayənin kifayət etdiyini bildiriblər.
İslam dini insanın əks cinsə meylini fitri bir ehtiyac kimi qəbul edir və bu ehtiyacın yalnız halal yolla – nikah vasitəsilə təmin olunmasına icazə verir. Evliliyin məqsədləri arasında nəsil artırmaq, qohumluq bağları qurmaq və insan nəslinin davamını təmin etmək olduğu kimi, əsas məqsədlərdən biri də insanın təbii şəhvətini halal çərçivədə tətmin etməkdir.
Eyni zamanda, İslam dini asanlıq və mərhəmət dini olduğuna görə, müsəlmanların çətinliklərlə üzləşdiyi hallarda müəyyən yüngüllüklər və rüxsətlər nəzərdə tutulmuşdur. Bu rüxsətlərdən biri də səfərdə olan şəxslər üçün namazların qısaldılması (qəsr) və bəzən birləşdirilməsi (cəm) qaydalarıdır.
Xüsusilə diqqətçəkən məqamlardan biri odur ki, Peyğəmbər Məhəmməddən (s.ə.s) gündəlik həyatla bağlı nəql olunan hədislərin böyük bir qismi məhz yemək ədəbi ilə bağlıdır. Rəsulullah bütün işlərinə Allahın adını çəkərək başlamağı xoşlayardı. Yeməkdən öncə əllərini yuyar, sağ əli ilə və qarşısında olan yeməyi yeyərdi.
Qurani-Kərim və hədislərə əsasən, cinlər də insanlar kimi Allah tərəfindən yaradılmış şüurlu varlıqlardır. Onlar atəşdən, insanlar isə torpaqdan yaradılıb. Bu fərqli yaradılış onların funksional və bioloji xüsusiyyətlərinə təsir etsə də, üstünlük və ya zəiflik baxımından heç bir fərq yaratmır.
İslam hüququnda qadın daim bir qəyyumun (vəli) himayəsində sayılır. Bu vəlayət hüququ yalnız ata tərəfdən olan kişi qohumlara aiddir. Bunlara aşağıdakılar daxildir: