İslam və həyat: Şəriət sualları

Dua İslam düşüncəsində bəndə ilə Yaradan arasında ən dərin mənəvi bağlardan biri hesab olunur. Dini termin olaraq dua insanın bütün varlığı ilə Uca Allaha üz tutması, Ondan kömək və mərhəmət diləməsidir. Bu anlayış “çağırmaq”, “yalvarmaq”, “istəmək” mənalarını ifadə etməklə, aciz və möhtac bəndənin təvazö hissi ilə Rəbbinə yönəlməsini ehtiva edir. İslam mənbələrində dua bəndənin imanının, etibarının və Allah-Təalaya olan güvəninin açıq təzahürü kimi dəyərləndirilir. Dua yalnız istək bildirmək deyil, eyni zamanda insanın öz acizliyini dərk edərək halını Rəbbinə ərz etməsidir.

İslam dini insan həyatının toxunulmazlığına xüsusi önəm verir və həm öz həyatına qıymağı, həm də başqasının həyatına son qoymağı böyük günah sayır. Qurani-Kərimdə bir insanı xilas etməyin bütün bəşəriyyəti xilas etməyə bərabər olduğu bildirilir. Məhz buna görə orqan nəqli məsələsi həm tibbi, həm də dini baxımdan son dərəcə həssas bir mövzudur.

İslam dini həm fiziki, həm də mənəvi təmizliyə böyük önəm verir. Qurani-Kərimdə və hədislərdə təmizlikə çağırış açıq-aydın göstərilir. Allah təala buyurur: “Səndən aybaşı barəsində soruşurlar… Təmizləndikdə isə, Allahın sizə əmr etdiyi yerdən onlara yaxınlaşın.” Bu və digər ayələr paklığa, təmizlik səylərinə verilən dəyəri vurğulayır.

İslam dini təmizlik və gigiyenaya böyük önəm verir. Quranda və hədislərdə müsəlmanların natəmizlikdən uzaq durması, bədəni təmiz saxlaması, dəstəmaz və qüslə riayət etməsi xüsusi vurğulanır. Allah təalə çirkdən və nəcasətdən təmizlənənləri sevdiyini bildirir, Peyğəmbərimiz ﷺ isə xüsusilə cümə günü qüsl alınmasını tövsiyə etmişdir. Həmçinin misvakdan istifadə, qoltuqaltı və qasıq tüklərinin təmizlənməsi, gözəl qoxu istifadə etmək kimi əməllər də sünnə sayılır.

Cinlər ayrıca bir aləmin varlıqlarıdır. Onlarla dostluq qurmaq çətin və demək olar ki, imkansız olması ilə yanaşı, bunun ciddi təhlükələri də ola bilər. Cinlərlə əlaqə yaratmaq müəyyən mənada mümkündür, lakin bu, hər halda gerçəkləşən bir hal deyil. Üstəlik, bu cür əlaqə çox vaxt mənəvi və ruhi baxımdan risklidir.