Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri Şahzadə Feysəl bin Fərhan şənbə günü Antalyada türkiyəli həmkarı Hakan Fidan, Pakistanın Baş nazirinin müavini və xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Dar və Misirin xarici işlər naziri Bədr Abdelatti ilə dördtərəfli görüşdə iştirak edib. Beşinci Antalya Diplomasi Forumu çərçivəsində keçirilən bu görüş regionda artan gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş diplomatik səylərin tərkib hissəsidir.
Şimali Afrika
Türkiyənin Nəqliyyat və İnfrastruktur naziri Abdulkadir Uraloğlu, 23 dekabr 2025-ci ildə Ankarada qəzaya uğrayan, Liviya Baş Qərargah rəisi və hərbi nümayəndə heyətini daşıyan təyyarə ilə bağlı yayılan "İsrail təxribatı" iddialarına aydınlıq gətirib.
Ümumdünya Ərzaq Proqramı (WFP) Sudandakı vəziyyəti “dünyanın ən böyük humanitar aclıq böhranı” kimi xarakterizə edib. Qeyd olunub ki, davam edən münaqişə, onun iqtisadi və humanitar fəsadları nəticəsində təxminən 45 milyonluq əhalinin 19 milyondan çoxu kəskin ərzaq təhlükəsizliyi problemi ilə üz-üzədir. Bununla yanaşı, proqram müharibə başlayandan bəri Port-Sudanda fəaliyyət göstərən ölkə ofisinin paytaxt Xartumda yenidən işə salındığını elan edib ki, bu da BMT-nin paytaxta geniş qayıdışı üçün hazırlıq mərhələsidir.
Misir ABŞ və İran arasında Pakistanın paytaxtı İslamabadda keçirilməsi planlaşdırılan danışıqlarda ərəb ölkələrinin iştirakının zəruriliyini bəyan edib. Qahirə vurğulayıb ki, tərəflər arasında əldə olunacaq hər hansı razılaşmada ərəb dünyasının təhlükəsizlik qayğıları mütləq nəzərə alınmalıdır.
ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibənin nəticələri regionda yeni bir nizamın doğulmasına yol açacaq, yoxsa Şimali Afrika və Yaxın Şərqi daha dərin sabitliksizlik burulğanına sürükləyəcək? Bu sual hazırda qlobal siyasi dairələrin mərkəzindədir. Donald Trampın müharibədən əvvəl arzuladığı "sülh və yenidənqurma" vədi, İranın regional proksiləri vasitəsilə müqavimət göstərdiyi bir şəraitdə sınağa çəkilir.
Ərəb Dövlətləri Liqası İsrail parlamentində (Knesset) qəbul edilən və fələstinli məhbuslar üçün edam cəzasını nəzərdə tutan yeni qanunla bağlı beynəlxalq araşdırma başladılması üçün dünyaya müraciət edib. Ərəb Liqası Şurasının Qahirədə keçirilən fövqəladə iclasından sonra yayılan bəyanatda bu qanun layihəsinin "hərbi cinayət" təşkil etdiyi və aparteid sistemini gücləndirdiyi vurğulanıb.
Misir Xarici İşlər Nazirliyi İslamabadda keçirilən yüksək səviyyəli dördtərəfli görüşlə bağlı rəsmi açıqlama yayıb və regionda hərbi eskalasiyanın qarşısının alınması üçün diplomatik addımların vacibliyini vurğulayıb. Bəyanatda görüşün əsas məqsədinin regionda artan hərbi gərginliyin azaldılması və diplomatik kanalların yenidən aktivləşdirilməsi olduğu bildirilib. Görüş çərçivəsində tərəflər üç əsas istiqamət üzrə müzakirələr aparıblar.
Misir hökuməti İsrailin Livana qarşı davam edən hərbi təcavüzünü dayandırmaq və regional müharibə riskini azaltmaq məqsədilə genişmiqyaslı diplomatik və təhlükəsizlik təşəbbüsü başladıb. Bu çərçivədə Misir Xarici İşlər naziri Bədr Əbdülatinin Beyruta rəsmi səfəri ilə yanaşı, Misir təhlükəsizlik nümayəndə heyətinin "Hizbullah" rəsmiləri ilə keçirdiyi gizli görüşün detalları məlum olub.
İspaniyanın xarici işlər naziri Xose Manuel Albares "Asharq Al-Awsat" nəşrinə verdiyi müsahibədə rəsmi Madridin Yaxın Şərqdə artan gərginliklə bağlı qəti mövqeyini açıqlayıb. Nazir İranın Səudiyyə Ərəbistanı Krallığına və Körfəzin digər ölkələrinə qarşı həyata keçirdiyi raket və dron hücumlarını "tamamilə əsassız" adlandıraraq, İspaniyanın bu təhdidlər qarşısında Səudiyyə Ərəbistanı ilə tam həmrəy olduğunu bəyan edib.
Regionda bir tərəfdən İran, digər tərəfdən isə Amerika Birləşmiş Ştatları və İsrail arasında görünməmiş bir müharibə yaşanarkən, dörd Körfəz ölkəsi – Qətər, Küveyt, Bəhreyn və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) illərdir mülki və ticari örtük altında "yatan" və müharibə zamanı hərəkətə keçməyə başlayan İranın "İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu" (SEPAH) və Livandakı "Hizbullah"a bağlı qrupların dağıdıldığını elan edirlər.
Misir dövlət mediası və Qırmızı Aypara rəsmisinin verdiyi məlumata görə, Qəzzanın Misirlə sərhədindəki keçid məntəqəsi cümə axşamı günü məhdud sayda insan üçün yenidən açılıb. Bu, İsrail və ABŞ-ın İrana zərbələr endirməsindən bəri ilk belə haldır. AFP-yə anonim açıqlama verən Misir Qırmızı Aypara rəsmisi Rəfah keçid məntəqəsinin hər iki istiqamətdə fəaliyyətini bərpa etdiyini bildirib. Bu, fələstinli xəstələrin Misirə keçməsinə, Misirdə qalan fələstinlilərin isə Qəzzaya qayıtmasına imkan verəcək. Misir kəşfiyyatına yaxınlığı ilə bilinən "Al-Qahera News" telekanalı Misir tərəfində tibbi müalicə alan fələstinlilərin Qəzzaya qayıtmaq üçün hazırlaşdıqlarını göstərən görüntülər yayımlayıb.
Misir hökuməti Yaxın Şərqdə genişlənən hərbi gərginlik fonunda ərəb dövlətlərinin suverenliyini və təhlükəsizliyini qorumaq üçün vahid birgə hərbi qüvvənin yaradılması təklifini yenidən gündəmə gətirib. Misirin Xarici İşlər naziri Bədr Abdelatti Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) ilə keçirilən görüşdə regionun hərtərəfli xaos və genişmiqyaslı müharibə təhlükəsi ilə üz-üzə olduğu barədə xəbərdarlıq edib.