BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
Misir Qəzza zolağında atəşkəs və siyasi nizamlanma prosesinin dağılmasının qarşısını almaq məqsədilə diplomatik fəaliyyətini intensivləşdirib. Rəsmi Qahirə HƏMAS hərəkatının danışıqlar heyətinin rəhbəri Xəlil əl-Həyyə başda olmaqla nümayəndə heyətini razılaşmanın ikinci mərhələsi üzrə müzakirələri davam etdirmək üçün Qahirəyə dəvət edib.
Vasitəçilik prosesinə yaxın mənbənin məlumatına görə, Misir tərəfi HƏMAS və sülh şurasının nümayəndələri arasında aparılan danışıqların bərpası məqsədilə intensiv təmaslar həyata keçirir. Mənbə bildirib ki, həftənin sonuna qədər yeni danışıqlar mərhələsinin təşkil olunması üçün tərəflər arasında fəal əlaqələndirmə işləri aparılır.
Məlumata əsasən, son dövrlərdə İsrailin Qəzza zolağına hücumlarının artması və İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu tərəfindən ordunun Qəzza ərazisinin 70 faizinə nəzarət etməsi ilə bağlı göstəriş verildiyinə dair açıqlamalar əldə olunmuş razılaşmanın gələcəyini risk altına salıb.
Mənbənin sözlərinə görə, Misir Türkiyə, Qətər və ABŞ rəsmiləri ilə bir sıra məsləhətləşmələr apararaq tərəfləri yenidən danışıqlar masasına qaytarmağa çalışır. Qahirə eyni zamanda mövcud böhranın aradan qaldırılması məqsədilə razılaşma layihəsinə müəyyən dəyişikliklər və əlavələr daxil edilmiş yeni sənəd hazırlayıb.
Misirli mənbə hesab edir ki, son gərginliyin arxasında İsrail daxilindəki siyasi amillər və seçki hesablamaları da mühüm rol oynayır. Həmçinin İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar və HƏMAS-ın silahlı qanadı olan İzzəddin əl-Qəssam Briqadalarının komandirləri ilə bağlı əməliyyatlar regionda vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirib.
Mənbənin bildirdiyinə görə, Misir hökuməti İsrailə rəsmi xəbərdarlıq göndərərək Qəzza əhalisinin könüllü köç adı altında sərhədə yönləndirilməsini qəbuledilməz hesab etdiyini çatdırıb. Xəbərdarlıqda İsrailin müdafiə naziri Yisrael Kats tərəfindən səsləndirilən Qəzza sakinlərinin köçürülməsi ilə bağlı açıqlamalara da etiraz ifadə olunub.
Qahirə həmçinin ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyası ilə təmaslar zamanı Vaşinqtonu vəziyyətə müdaxilə etməyə və gərginliyin artmasının qarşısını almağa çağırıb.
Digər tərəfdən, HƏMAS rəhbərliyinə yaxın mənbələr hərəkatın Misirdən danışıqların bərpası ilə bağlı müraciət aldığını təsdiqləyiblər. Bildirilir ki, yaxın günlərdə Qahirədə yeni görüşün keçirilməsi ehtimalı yüksəkdir.
HƏMAS bundan əvvəl yaydığı bəyanatda Qəzzada atəşkəs razılaşmasının dağılmaq təhlükəsi ilə üzləşdiyini vurğulayıb. Hərəkat ABŞ administrasiyasını və razılaşmaya zəmanət verən tərəfləri İsrailin öhdəliklərə əməl etməsini təmin etmək üçün təcili addımlar atmağa çağırıb.
Bəyanatda son 48 saat ərzində İsrailin hava zərbələri nəticəsində çoxsaylı fələstinlinin həlak olduğu qeyd edilərək, davam edən hərbi əməliyyatların atəşkəs mexanizmini təhlükə altına saldığı bildirilib.
Analitiklər hesab edirlər ki, Misirin vasitəçilik səyləri uğur qazanacağı təqdirdə Qəzza ilə bağlı razılaşmanın ikinci mərhələsinə keçid mümkün ola bilər. Əks halda, bölgədə yenidən genişmiqyaslı hərbi qarşıdurmanın baş verməsi ehtimalı artır.