Tarix bu gün böyük faciələrə və imperiyaların hərbi gedişlərinə şahidlik edib. 23 fevral – İosif Stalinin əmri ilə yüz minlərlə çeçen və inquşun ata yurdlarından Mərkəzi Asiyaya sürgün edildiyi ən qanlı əməliyyatın (1944) başladığı gündür. Bu gün Türkiyə Böyük Millət Məclisinin həlledici bir qərarla Nasist Almaniyası və Yaponiyaya müharibə elan edərək İkinci Dünya Müharibəsinə qoşulduğu (1945), Bolşeviklərin isə Qızıl Ordunun əsasını qoyduğu (1918) tarixdir. Həmçinin, Yaxın Şərqdə İraq qüvvələrinə qarşı həlledici 'Səhra Fırtınası' quru əməliyyatının başladığı, Suriyada radikal Baas qanadının dövlət çevrilişi etdiyi və Nikol Paşinyanın KTMT-də iştirakı dondurduğunu elan etdiyi (2024) gündür. Ayasofyanın inşasından klonlanmış Dolli qoyununun dünyaya elan edilməsinə qədər – VOA 23 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.

Birinci Körfəz müharibəsi (1991) müasir müharibələr və müxtəlif qoşun növlərinin birgə fəaliyyəti (Combined Arms) üçün ideal bir nümunə oldu. Bu, "ağıllı" bombaların istifadə edildiyi, hava hakimiyyətinin və informasiya müharibəsinin həlledici rol oynadığı sürətli manevr müharibəsi idi. Küveyt 38 günlük hava hücumundan sonra cəmi 4 gün çəkən quru əməliyyatı ilə azad edildi.

Tarix bu gün qardaş qanının axdığı və imperiya ambisiyalarının rəsmiləşdiyi gündür. 22 fevral – Azərbaycanda erməni separatçılarına qarşı etiraz edən iki gəncin Əsgəran rayonunda şəhid edildiyi (1988) və bununla da Qarabağ müharibəsinin ilk qanının töküldüyü gündür. Yaxın Şərqdə ərəb millətçiliyinin zirvəsi olan Misir və Suriyanın birləşməsi (Birləşmiş Ərəb Respublikası), Türkiyədə isə ordunun içindəki qiyamçıların dövlət çevrilişinə uğursuz cəhd etdiyi (1962) tarixdir. Bu gün həm də Rusiyanın Ukraynanın şərqindəki separatçı rejimləri tanıdıqdan dərhal sonra onlarla 'Dostluq və Əməkdaşlıq' müqaviləsini ratifikasiya etdiyi (2022), ABŞ-ın ilk prezidenti Corc Vaşinqtonun doğulduğu və ilk klonlaşdırılmış qoyun Dollinin elan edildiyi gündür. 1848-ci il Fransa inqilabından 'Daft Punk' qrupunun dağılmasına qədər – AzerVoice 22 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir

İsrail ordusunun 2023-cü ilin oktyabr ayından bəri Qəzza zolağına təşkil etdiyi hücumlarda həyatını itirənlərin sayı 72 min 70-ə çatıb. İsrail ordusu, atəşkəsə baxmayaraq Qəzza zolağına hücumlarını davam etdirir. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyindən edilən yazılı açıqlamada, İsrailin 2023-cü ilin oktyabrından bəri davam edən hücumlarında yaşanan can itkiləri ilə bağlı son məlumatlar paylaşılıb. Qeyd olunub ki, son 48 saat ərzində Qəzzadakı xəstəxanalara bir nəfərin cənazəsi və 10 yaralı gətirilib.

Romanovlar sülaləsinin hakimiyyətə gəlişindən DNT-nin kəşfinə qədər – AzerVoice 21 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir

"Financial Times" qəzeti illik icmalında yazır ki, 2026-cı il İkinci Dünya Müharibəsindən bəri ən böyük qeyri-müəyyənliklə başlayır və "orta güclər" gələcək mərhələdə qlobal nizamın möhkəmlənməsində və ya sarsılmasında həlledici amil ola bilər. Hesabata görə, Pakistan gözlənilmədən ABŞ-ın "Donro doktrinası" (Donro Doctrine) hegemonluğunun indiyədək ən böyük qalibi kimi qeyd olunub. Pakistan Ağ Evə edilən səfərlərdən tutmuş Qəzza sülh planına qədər Donald Trampın yaxın ətrafında özünə ön sıralarda yer qazanmağı bacarıb.

İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində (Məxmas kəndi yaxınlığı) israilli məskunların kəndə hücumu zamanı 19 yaşlı fələstinli-amerikalı Nəsrallah Əbu Siyamın həlak olduğu bildirilib. Fələstin Səhiyyə Nazirliyi və hadisənin şahidlərinin məlumatına əsasən, insident fevralın 19-da yayılan ilkin məlumatlarda kəndə daxil olan məskunların hücumu fonunda baş verib; İsrail ordusu isə toqquşmalarla bağlı “iğtişaşların qarşısınıalma vasitələri”ndən istifadə etdiyini bildirib və əsgərlərin atəş açdığını inkar edib.

Tarix bu gün həm böyük tikintilərə, həm də böyük dağıntılara şahidlik edib. Türkiyənin Asiya və Avropanı birləşdirən Boğaziçi Körpüsünün təməlini atdığı (1970) və Ege Universitetində millətçi tələbə Fırat Yılmaz Çakıroğlunun PKK tərəfdarları tərəfindən qətlə yetirildiyi (2015) gündür. Bu gün həm də Kiyevdə 'Səmavi Yüzlük' adlanan Maydan hərəkatı iştirakçılarının snayperlərlə vurulduğu, Con Qlennin kosmosda ilk dəfə Yeri tam dövr etdiyi və məşhur müğənni Rihannanın dünyaya gəldiyi tarixdir. Tarsusun qurtuluşundan Hatay zəlzələsinə qədər – AzerVoice 20 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir."

Tarix bu gün xəritələrin dəyişməsinə, sərhədlərin çizilməsinə və kosmosa yol açılmasına şahidlik edib. 19 fevral – SSRİ rəhbərliyinin tarixi bir qərarla Krım yarımadasını Rusiyadan alıb Ukraynaya verdiyi (1954), əfsanəvi 'Mir' kosmik stansiyasının orbitə buraxıldığı (1986) və Türkmənbaşı Saparmurat Niyazovun doğum günü ilə əlaqədar Türkmənistan Dövlət Bayrağı Gününün qeyd edildiyi tarixdir. Bu gün həm də Çanaqqala müharibəsində xarici donanmaların boğazı keçmək üçün ilk kütləvi bombardmana başladığı, Rusiyada təhkimçilik hüququnun ləğv edildiyi və Tomas Edisonun fonoqrafı patentləşdirdiyi gündür. Kopernikin doğumundan Hanau terroruna qədər – AzerVoice 19 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.

İsrail ordusu Əl-Xəlil şəhərinin cənubunda 40-dan çox insanın yaşadığı 10 mənzilli, 3 mərtəbəli binanı yerlə-yeksan edib. HƏMAS bu addımı "sistematik terror siyasəti" və fələstinlilərin varlığına qarşı yönəlmiş təhlükəli eskalasiya kimi qiymətləndirib. Bəyanatda vurğulanıb ki, bina sahiblərinin bütün rəsmi sənədləri olmasına baxmayaraq, İsrail tərəfi tikilinin "icazəsiz" olduğunu bəhanə gətirərək söküntü həyata keçirib.

ABŞ-ın Brüsseldəki səfiri Belçika hökumətini “Vooruit” Partiyasının lideri Konner Russonun ABŞ Prezidenti Donald Trampı Adolf Hitlerə bənzətməsi ilə bağlı iddiaları dərhal qınamağa çağırıb. ABŞ səfiri Bill Uayt Belçikanın xarici işlər naziri Maksim Prevo-ya ünvanladığı məktubda Russonun sosial mediada yayılmış videosunu “məntiqsiz və qəbuledilməz” adlandırıb və rəsmi Brüsseli bu bəyanatlara reaksiya verməyə dəvət edib.

İsrail ordusunun Suriyanın cənubunda yerləşən Kuneytra vilayətinin kənd ərazilərində müvəqqəti nəzarət məntəqəsi quraraq evlərə reydlər keçirdiyi bildirilir. Suriya dövlət televiziyası “Əl-İxbariyyə”nin məlumatına əsasən, İsrail hərbçiləri Kuneytra vilayətinin cənubunda yerləşən Ayn Zivan kəndinin girişində müvəqqəti nəzarət məntəqəsi yaradıblar. Məlumata görə, bölgədə reydlər keçirən hərbçilər yaşayış evlərində axtarış aparıb.

Tarix bu gün böyük imperiyaların dəyişimimə və yeni ittifaqların yaranmasına şahidlik edib. 18 fevral – Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Şimali Atlantika Alyansına (NATO) üzvlüyü təsdiqlədiyi və Osmanlı İmperiyasında qeyri-müsəlmanlara geniş hüquqlar verən məşhur İslahat Fərmanının elan edildiyi gündür. Bu gün həm də Günəş sisteminin ən sirli cismi Plutonun kəşf edildiyi, İranda yüzlərlə insanın ölümü ilə nəticələnən Nişapur qatar faciəsinin baş verdiyi və NASA-nın 'Perseverance' aparatının Marsa endiyi tarixi gündür. Mikelancelonun vəfatından Qambiyanın müstəqilliyinə qədər – AzerVoice 18 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.

Livanda bir neçə saat ərzində Bəqa (şərqdə) və cənub arasında hərəkət edən bir sıra İsrail zərbələri nəticəsində "İslami Cihad" və "Hizbullah" üzvləri hədəf alınmaqla 5 nəfər həlak olub. Bu hadisələr Livanın Baş naziri Navaf Salamın Münhendə hökumətinin atəşkəsə nəzarət üzrə "mexanizm"də (mecanism) rolunu genişləndirməyə, "Hizbullah"ın tərksilah edilməsi səylərini gücləndirməyə açıq olduğunu bəyan etdiyi bir vaxta təsadüf edir.

İsrail ordusu Qəzza zolağının cənubundakı Rəfah şəhərində tunellərdə mühasirədə qalan daha 9 fələstinlinin öldürüldüyünü açıqlayıb. Ordunun məlumatına görə, ötən həftə tunellərdən çıxdığı iddia edilən şəxslərlə toqquşma zamanı 3 nəfər yaxın məsafədən vurularaq öldürülüb. Dünən aparılan axtarış əməliyyatları zamanı isə daha 6 fələstinlinin həyatını itirdiyi bildirilib. İsrail tərəfi bölgədə əməliyyatların davam edəcəyini qeyd edib.

İsrail ordusu işğal altındakı Qərb Sahili və Qüdsün müxtəlif bölgələrində keçirdiyi reydlər zamanı 3-ü qadın olmaqla 44 fələstinlini saxlayıb. Yerli mənbələrin məlumatına görə, əməliyyatlar Nablus və Əl-Xəlil şəhərlərində, eləcə də Qüdsün şimalındakı Kəfr Akab qəsəbəsində həyata keçirilib. Nablusda saxlanılanlar arasında keçmiş Fələstin Qanunvericilik Şurasının üzvü Davud Əbu Seyr, bir neçə sabiq məhbus və üç qadın da var. Şəhərdə ümumilikdə 30 nəfər saxlanılıb. Əl-Xəlildə 7, Deyr əl-Qusun qəsəbəsində 6 nəfər, Kəfr Akabda isə 1 nəfər saxlanılıb.

Livan hakimiyyəti bildirib ki, bazar günü ölkənin şərqində, Suriya sərhədi yaxınlığında İsrailin həyata keçirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 4 nəfər həlak olub. AFP-nin məlumatına görə, İsrail tərəfi zərbənin Fələstinin “İslami Cihad” qruplaşmasının üzvlərinə qarşı yönəldiyini açıqlayıb. 2024-cü ilin noyabrında İsrail ilə Hizbullah arasında bir ildən artıq davam edən qarşıdurmanı dayandırmaq məqsədilə əldə olunan atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, İsrail Livan ərazisinə mütəmadi zərbələr endirməyə davam edir. Rəsmi Tel-Əviv adətən hücumların İranın dəstəklədiyi Hizbullahı hədəf aldığını bildirir, lakin bəzi hallarda Fələstin qruplaşmalarını, o cümlədən HƏMAS-ı da hədəf seçdiyini qeyd edir.

Tarix bu gün həm qədim sirlərin açılmasına, həm də müasir siyasi faciələrə şahidlik edib. 16 fevral – Rusiyanın ən səs-küylü müxalifətçisi Aleksey Navalnının Arktika həbsxanasında müəmmalı şəkildə öldüyü, Misirdə arxeoloq Hovard Karterin Firon Tutanxamonun qızıl tabutunu ilk dəfə açaraq dünyaya səs saldığı gündür. Bu gün həm də qlobal istiləşmə ilə mübarizənin əsas sənədi olan Kioto Protokolunun qüvvəyə mindiyi, Türkiyədə Türk Hava Qurumunun (Türk Təyyarə Cəmiyyəti) əsasının qoyulduğu və Litvanın müstəqilliyini elan etdiyi tarixdir. Fidel Kastronun andiçməsindən Hizbullahın manifestinə, Daşkənddəki sui-qəsddən Miranda peykinin kəşfinə qədər – AzerVoice 16 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.

İsrail ordusu 10 oktyabr tarixindən etibarən qüvvəyə minən atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə yeni hücumlar təşkil edib. Səhiyyə qaynaqlarından alınan son məlumatlara görə, Qəzzanın cənubunda yerləşən Xan Yunus şəhərində İsrail hərbçilərinin açdığı atəş nəticəsində biri uşaq, digəri isə yaşlı olmaqla iki fələstinli yaralanıb.

"Tarixin bu günü sevgi və nifrətin, yaradılış və dağıdılışın kəsişmə nöqtəsidir. 14 fevral – Dünyada Müqəddəs Valentin Günü kimi qeyd edilsə də, siyasi tarixdə Livanın Baş naziri Rəfiq Həririnin sui-qəsdi ilə Yaxın Şərqin tarazlığının pozulduğu, Səudiyyə Ərəbistanı və ABŞ ittifaqının gəmidə imzalandığı, Salman Rüşdi haqqında ölüm fətvasının verildiyi kritik bir gündür. Bu gün həm də Böyük Moğol İmperiyasının qurucusu Babur Şahın dünyaya gəldiyi, Azərbaycanın ilk milli televiziyasının efirə çıxdığı və internet nəhəngi YouTube-un qurulduğu tarixdir. Kosmosun 'Solğun Mavi Nöqtə' fotosundan Floridadakı məktəb qətliamına qədər – AzerVoice 14 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir."

Tarix bu gün yeni dövlətlərin doğuşuna və qədim şəhərlərin külə dönməsinə şahidlik edib. 13 fevral – Türk dünyasında Kipr Türk Federe Dövlətinin qurulduğu və Rauf Denktaşın liderliyi ilə Şimali Kiprin müstəqilliyə gedən yolunun açıldığı gündür. Eyni zamanda, bu gün Türkiyənin Erzincan şəhərinin düşmən işğalından azad edildiyi zəfər günüdür.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə görüşündə hələlik yekun sazişin əldə olunmadığını, lakin İranla danışıqların davam etdirilməsində israrlı olduğunu bildirib. Ağ Evdə 3 saatdan çox davam edən görüşü Tramp "çox məhsuldar" adlandırıb və ABŞ-İsrail münasibətlərinin mükəmməl səviyyədə qaldığını vurğulayıb.

Bu gün Kahramanmaraşın düşmən işğalından azad edildiyi, "Müsəlman Qardaşlar"ın qurucusunun öldürüldüyü və Çin imperiyasının rəsmən süqut etdiyi gündür. Həmçinin Darvin və Linkoln kimi iki dahinin eyni gündə doğulması tarixin nadir təsadüflərindəndir.

Qəzzadakı Fələstin hökumətinin Media Ofisi tərəfindən yayımlanan rəsmi hesabata görə, 10 oktyabr 2025-ci ildə qüvvəyə minmiş atəşkəs razılaşmasından keçən 4 aylıq müddət ərzində İsrail ordusu tərəfindən sistematik qanun pozuntuları qeydə alınıb. Hesabatda bildirilir ki, İsrail bu müddətdə razılaşmanı 1620 dəfə pozub və beynəlxalq humanitar hüququn prinsiplərini qəsdən sarsıdıb. İsrail ordusunun pozuntuları arasında 560 dəfə birbaşa atəş açılması, 79 dəfə hərbi texnika ilə yaşayış məntəqələrinə daxil olma, 749 dəfə bombardman və 232 yaşayış binasının partladılması yer alır.