BAKI,VOA Orxan Qədirzadə

Dünyanın ən mühüm dəniz damarlarından biri olan və ildə təxminən 100 min gəminin keçdiyi Cəbəllütariq boğazında geosiyasi gərginliklərin təsiri müşahidə olunur. Hörmüz boğazında yaşanan gərginliklərin yaratdığı tədarük zənciri riskləri və iqtisadi dalğalanmalar birbaşa olaraq Cəbəllütariq marşrutlarına da təsir göstərməyə başlayıb.

Cəbəllütariq limanının kapitanı Con Gyu bildirib ki, boğazın strateji mövqeyi onu qlobal dəyişikliklərdən müəyyən dərəcədə qorusa da, bəzi gəmilər artıq marşrutlarını və xidmət limanlarını dəyişməyə başlayıblar. Bu, gərginliklərin qlobal dənizçilik sektoruna təsirinin göstəricisidir.

Gərginliklər və dəniz nəqliyyatına təsiri

Hörmüz boğazındakı böhran səbəbindən gəmilərin hərəkət istiqamətlərində və ticarət axınında səssiz bir dəyişiklik prosesi başlayıb. Hələlik gəmi sayında kəskin azalma olmasa da, gələcək risklərə qarşı əməliyyat otaqları 24 saatlıq rejimdə işləyərək tədarük zəncirinin fasiləsizliyini təmin etməyə çalışır.

Siyasi və coğrafi əhəmiyyət

Cəbəllütariq həm də ABŞ-ın Yaxın Şərqə yönələn hərbi təyyarələri üçün vacib hava dəhlizlərindən biridir. Bölgədəki suverenlik məsələləri isə Britaniya və İspaniya arasında aparılan danışıqlarla yeni mərhələyə qədəm qoyur. İmzalanan tarixi saziş nəticəsində Cəbəllütariq ilə İspaniya arasındakı sərhədlərin aradan qaldırılması və bölgənin Şengen zonasına inteqrasiyası gözlənilir.

İqtisadi perspektivlər

Cəbəllütariqin baş naziri Fabian Pikardo hesab edir ki, bu razılaşma Avropa vətəndaşlarının bölgəyə sərbəst gəlməsini təmin edərək iqtisadi və turizm potensialını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Yerli hakimiyyət orqanları qlobal təhlükəsizlik tələbləri ilə iqtisadi inkişaf arasında tarazlıq yaratmağa çalışır.