BAKI,VOA, Fərid Mikayılov
Qazaxıstanda kənd təsərrüfatında su təminatını yaxşılaşdırmaq məqsədi ilə süni yağış yaratma texnologiyasının sınaq layihəsinə başlanılıb.
VOA xəbər verir ki, mayın 17-də başladılan pilot layihə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Milli Meteorologiya Mərkəzi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilir. Layihənin əsas məqsədi təbii şəkildə yaranan yağış buludlarından daha səmərəli istifadə etməklə 911 min hektardan çox əkin sahəsinin suvarılmasına dəstək verməkdir.
Qazaxıstan Baş nazirinin müavini, Süni İntellekt və Rəqəmsal İnkişaf naziri Jaslan Madiyevin sözlərinə görə, xüsusi təchiz edilmiş təyyarələr vasitəsilə uyğun yağış buludlarının alt hissəsinə ekoloji baxımdan təhlükəsiz duz əsaslı reagentlər səpilir.
Nazir bildirib ki, texnologiyanın məqsədi regional iqlim şəraitini dəyişdirmək deyil, ayrı-ayrı bulud sistemlərində yağıntının miqdarını artırmaqdır.
Qazaxıstan hakimiyyəti hesab edir ki, layihə uğurlu nəticə verəcəyi təqdirdə quraqlıq nəticəsində yaranan itkilərin azalması və kənd təsərrüfatı məhsuldarlığının yüksəlməsi hesabına ölkə iqtisadiyyatına ildə 35 milyard tengə (təxminən 74 milyon ABŞ dolları) həcmində fayda gətirə bilər.
Qazaxıstan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatına görə, indiyədək əsasən Otrar və Sozak rayonları üzərində olmaqla 11 bulud səpini uçuşu həyata keçirilib. Hazırda əldə olunan nəticələr qiymətləndirilir.
Nazirlik qeyd edib ki, texnologiyanın insan sağlamlığı və ətraf mühit üçün təhlükə yaratdığına dair hər hansı sübut yoxdur. Pilot layihənin əsas məqsədi bu metodun effektivliyini müəyyənləşdirməkdir.
Bulud səpini texnologiyası hazırda Çin, ABŞ, Hindistan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri də daxil olmaqla 50-dən çox ölkədə tətbiq olunur. Bu üsul yağışların artırılması, dolu zərərlərinin azaldılması və dumanın dağıdılması kimi məqsədlər üçün istifadə edilir.
Bununla belə, alimlər bildirirlər ki, texnologiyanın uzunmüddətli effektivliyi hələ də araşdırılır. Ekspertlərin fikrincə, süni yağış üsulları su idarəçiliyinin daha geniş tədbirlərini əvəz etməməli, yalnız əlavə vasitə kimi istifadə olunmalıdır.