BMT-nin Uşaq Fondu Qəzza zolağında uşaqlar arasında itkilərlə bağlı yeni məlumat yayıb. Təşkilatın açıqlamasına görə, oktyabr ayında elan edilmiş atəşkəsdən sonra 265 uşaq həyatını itirib, 400-dən çox uşaq isə yaralanıb. UNICEF-in sözçüsü Ceyms Elder bildirib ki, səkkiz aydan artıq müddətdə hər gün orta hesabla bir uşaq öldürülüb. Onun sözlərinə görə, bu göstərici son dərəcə ağır və faciəvi mənzərə yaradır. Elder qeyd edib ki, uşaqlar müxtəlif hücumlar nəticəsində həlak olublar. UNICEF rəsmisi hadisələrin böyük əksəriyyətinə görə İsrail qüvvələrini məsul hesab edib. Qəzzadakı humanitar vəziyyət beynəlxalq təşkilatların ciddi narahatlığına səbəb olmaqda davam edir. Təşkilat mülki şəxslərin, xüsusilə uşaqların qorunmasına çağırış edib.

İranın Fars Körfəzi Boğazı İdarəsi Hörmüz boğazından keçən gəmilərin 60 gün müddətində ödənişsiz keçəcəyini açıqlayıb. Gəmilər müraciətlərini ən azı 48 saat əvvəl təqdim etməlidirlər. Ödəniş tələb olunmayacaq. Təhlükəsizlik və ətraf mühit xidmətləri xərcləri İran hökuməti tərəfindən qarşılanacaq. Memorandum of Understanding çərçivəsində bu qərar qəbul olunub. Gəmi sahibləri rahat və təhlükəsiz keçid əldə edəcək. Bu addım regional ticarəti dəstəkləyəcək.

ABŞ və İran arasında ilkin razılaşmadan sonra Hörmüz boğazından 25 ticarət gəmisi keçib. Bu, aprel ayının ortasından bəri ən yüksək gündəlik göstəricidir. Boğazın açılması ticarət və enerji tədarükü üçün əhəmiyyətlidir. Gəmi keçidləri ABXMarine şirkətinin məlumatlarına əsaslanır. Razılaşma Hörmüzdən ticarət gəmilərinin təhlükəsiz keçidini təmin edir. Bu, regionda iqtisadi sabitliyə töhfə verir. Analitiklər boğazın açılmasını beynəlxalq ticarət üçün müsbət addım sayır. Sığorta və logistika şirkətləri də bu inkişafdan faydalanacaq.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İsraildə ABŞ–İran razılaşmasını tənqid edənlərə cavab verib. O, Donald Trampın İsrailə ən çox dəstək verən lider olduğunu bildirib. Vens İsrailin müdafiə sistemlərinin ABŞ tərəfindən maliyyələşdirildiyini deyib. İsraildə bəzi siyasətçilərin ABŞ prezidentini tənqid etməsini doğru saymayıb. O, bu yanaşmanı “reallıqdan uzaq” adlandırıb. ABŞ-ın İsrailin təhlükəsizliyində əsas rol oynadığını vurğulayıb. Tənqidçilərə reallığı qəbul etmək çağırışı edib. Mövzu ABŞ–İsrail münasibətlərində gərginliyi göstərir.

Bank of America Hörmüz boğazının tam açılmasının neft qiymətlərini azalda biləcəyini bildirib. Brent neftinin orta qiymət proqnozu 93 dollardan 82 dollara endirilib. İlin ikinci yarısı üçün 70–80 dollar aralığı gözlənilir. Hörmüzün açılması qlobal təklifi artıracaq. ABŞ–İran razılaşması bazarda müsbət gözlənti yaradıb. Neft qiymətləri artıq enişə keçib. Enerji bazarında sabitlik siqnalları güclənir. Qlobal iqtisadiyyat prosesə həssas reaksiya verir.

ABŞ–İran razılaşmasından sonra neft qiymətləri ucuzlaşıb. Brent nefti 1,9 faiz azalaraq 78,02 dollar olub. Bu eniş qlobal enerji bazarlarında sabitlik gözləntilərini əks etdirir. Bir gün əvvəl isə qiymətlər qısa müddətlik artım göstərmişdi. Artım Trampın sərt açıqlamaları ilə bağlı idi. O, razılaşma pozularsa, hərbi əməliyyatların davam edə biləcəyini demişdi. Hazırda bazar yenidən eniş trendinə qayıdıb. Enerji bazarları ABŞ–İran prosesinə həssas reaksiya verir.

Aİ xarici siyasət rəhbəri Kaya Kallas İsrail XİN başçısının əlaqələri kəsmə qərarına cavab verib. İsrail naziri Kallasın açıqlamalarını tənqid edərək əlaqələri dayandırdığını bildirib. Kallas Aİ və İsrail arasında dialoqun vacibliyini vurğulayıb. O, iki tərəf arasında çoxlu ortaq maraqlar olduğunu deyib. Kallas iki dövlətli həllin sülh üçün əsas yol olduğunu bildirib. Aİ rəsmisi İsrailin yaşayış məntəqələrini də tənqid edib. İsrail naziri isə qərarını geri götürməyəcəyini bildirib. Məsələ diplomatik gərginlik yaradıb.

Neft qiymətləri Donald Trampın İranla bağlı sərt açıqlamalarından sonra yenidən artıb. Brent markalı neft 0,7 faiz yüksələrək 79,50 dollar olub. WTI markalı neft isə 0,6 faiz artaraq 76,54 dollar səviyyəsinə çatıb. Qiymət artımı geosiyasi risklərin yüksəlməsi ilə əlaqələndirilir. Tramp ABŞ-nin İranla razılaşma uğursuz olarsa hərbi əməliyyatlara qayıda biləcəyini bildirib. Buna baxmayaraq, bazarlar hələ də üç aylıq minimum səviyyələrə yaxın qalır. Analitiklər ümumi trendin zəif olduğunu qeyd edirlər. Enerji bazarında qeyri-müəyyənlik davam edir.

İsrailin keçmiş diplomatı Alon Pinkas Donald Trampın Netanyahuya qarşı tənqidlərinin real olduğunu bildirib. O, Trampın İsrail liderindən ciddi şəkildə məyus olduğunu deyib. Pinkasın sözlərinə görə, Netanyahu İranla bağlı gözləntiləri yanlış təqdim edib. Trampın İran rejiminin tezliklə zəifləyəcəyi iddiasının reallaşmadığı vurğulanıb. Keçmiş səfir həmçinin Netanyahunun ABŞ–İran razılaşmasını pozmağa çalışdığını iddia edib. Bu prosesin Livandakı əməliyyatlarla əlaqələndirildiyi qeyd olunub. Pinkas Trampın reaksiyalarının emosional deyil, real narazılıqdan qaynaqlandığını bildirib. Onun fikrincə, ABŞ–İsrail münasibətlərində gərginlik artıb.

İsrailin BMT-dəki səfiri Danni Danon ABŞ–İran razılaşmasını mənfi qiymətləndirib. O, İranın bu prosesdən güclənərək çıxa biləcəyini deyib. Danon razılaşmanın hələ yekun olmadığını və danışıqların davam etdiyini bildirib.

İƏT İsrailin Hebronla bağlı səlahiyyət dəyişikliklərini kəskin şəkildə pisləyib. Təşkilat bunu beynəlxalq hüquqa zidd addım kimi qiymətləndirib. BMT və UNESCO qərarlarına istinad edilib. Fələstin tərəfi beynəlxalq müdaxilə çağırışı edib. İbrahimiyyə məscidinin qorunması tələb olunub.

Neft qiymətləri ABŞ–İran razılaşması gözləntisi fonunda 4 faiz ucuzlaşıb. Brent və WTI son üç ayın minimumuna düşüb. Bazarlar gərginliyin azalacağına dair optimist siqnallar verir. Münaqişə öncəsi qiymətlərlə müqayisədə fərq diqqət çəkir. Analitiklər enişi geosiyasi risklərin azalması ilə əlaqələndirirlər.