Yaxın Şərq

Livan İsrailin jurnalistləri hədəfə alması ilə bağlı BMT Təhlükəsizlik Şurasına şikayət etməyə hazırlaşır. Livanın İnformasiya naziri Pol Morkos bildirib ki, onun rəhbərlik etdiyi qurum Xarici İşlər Nazirliyi ilə birlikdə məsələ ilə bağlı BMT Təhlükəsizlik Şurasına müraciət hazırlayır. Nazir həmçinin jurnalistlərin beynəlxalq səviyyədə qorunmasının vacibliyini vurğulayaraq, bu sahədə mövcud təminatların zəiflədilməsinə qarşı xəbərdarlıq edib.

Livanın cənubunda yerləşən Cəzzin yolunda jurnalistlərin olduğu və üzərində "Mətbuat" (Press) nişanı olan avtomobilə İsrail ordusu tərəfindən hava zərbəsi endirilib. Hücum nəticəsində "Al Mayadeen" telekanalının əməkdaşları Fatimə Ftuni və qardaşı Məhəmməd Ftuni, habelə "Al-Manar" telekanalının tanınmış müxbiri Əli Şuaib həyatını itirib.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan İstanbulda keçirilən STRATCOM 2026 beynəlxalq sammitindəki çıxışında Yaxın Şərqdəki gərginliklə bağlı kəskin xəbərdarlıqlar edib. Hakan Fidan qeyd edib ki, hazırkı eskalasiya İsrailin ekspansionist siyasəti və Benyamin Netanyahunun siyasi sağ qalma cəhdləri üzərində qurulub. "Bu, İsrailin seçdiyi müharibə ola bilər, lakin bədəlini bütün dünya ödəyir", - deyə nazir vurğulayıb. O, həmçinin İranın Körfəz ölkələrinə təsir edən addımlarının da riskli olduğunu və Türkiyənin region dövlətlərini dağıdıcı münaqişəyə sürükləyən istənilən ssenarini rədd etdiyini diqqətə çatdırıb.

Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenskinin Dohaya rəsmi səfəri çərçivəsində Qətər və Ukrayna arasında müdafiə sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalanıb. Sənəd raket və pilotsuz uçuş aparatlarına (PUA) qarşı mübarizə sahəsində təcrübə mübadiləsini nəzərdə tutur. Qətər Müdafiə Nazirliyinin bəyanatına görə, saziş texnoloji əməkdaşlıq, birgə layihələrin hazırlanması və müdafiə sənayesinə investisiyaların cəlb edilməsi sahələrini əhatə edir. Sənədi Qətər Silahlı Qüvvələrinin Baş qərargah rəisi Casim bin Məhəmməd əl-Mənayi və ukraynalı həmkarı Andrey Qnatov imzalayıblar.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatların 29-cu günündə Yəməndəki "Ənsar Allah" hərəkatı (husilər) münaqişəyə rəsmi şəkildə qatıldığını elan edib. Hərəkatın hərbi sözçüsü Yəhya Səri ilk dəfə olaraq İsrailin cənubundakı hərbi obyektlərə qarşı ballistik raketlərdən istifadə edildiyini bildirib. İsrail mediasının məlumatına görə, Yəmən istiqamətindən atılan raketlər səbəbindən Dimona, Beer-Şeva və Eylat şəhərlərində hava həyəcanı siqnalları işə düşüb. "Peykan" (Arrow) hava hücumundan müdafiə sistemi tərəfindən bir raketin zərərsizləşdirildiyi bildirilir. Eyni zamanda, İsrail ordusu Tehranın müxtəlif nahiyələrinə hava zərbələri endirdiyini, İran tərəfi isə İsrailin mərkəzi hissəsinə raket zərbəsi ilə cavab verdiyini açıqlayıb. Hücum nəticəsində 1 nəfər ölüb, 3 nəfər yaralanıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyan qonşu dövlətləri regiondakı ABŞ hərbi bazalarından Tehrana qarşı istifadə olunmasına icazə verməməyə çağırıb. Prezidentin bu bəyanatı fonunda regionun bir neçə ölkəsində yeni hücumlar qeydə alınıb. Küveyt Beynəlxalq Hava Limanına edilən PUA hücumları radar sisteminə ciddi ziyan vursa da, insan tələfatı olmayıb. Əbu-Dabidə Xəlifə limanı yaxınlığına düşən raket qəlpələri nəticəsində 6 nəfər yaralanıb, həmçinin Bəhreyn və Omanda da hava həyəcanı siqnalları işə düşüb. Səudiyyə Ərəbistanı Müdafiə Nazirliyi isə ölkə ərazisinə yönələn ballistik raket və çoxsaylı PUA-ların hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən məhv edildiyini açıqlayıb.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsinin başlamasından cəmi iki gün sonra, Tehran hərbi cəhətdən ondan üstün olan rəqibi qarşısında sağ qalmaq üçün münaqişənin miqyasını genişləndirmək strategiyasına əl atdı. Bu çərçivədə İran Livandakı proksisi olan "Hizbullah"ı döyüşə çağırdı. Lakin bu müharibəyə qoşulmaq, hər tərəfdən sıxışdırılan qruplaşmanın taleyini necə həll edəcək sualına Tehrandan hələ də rəsmi nə də qeyri rəsmi cavab var. İran üçün sona qədər vuruşmağa - əslində isə son livanlını belə qurban etməyə - hazır olan Hizbullah savaşda qalib gələcəyini iddia edir. Hələ də “Zillətin onlardan uzaq” olduğunu söyləyərək İsrail məngənəsində sıxılmağa davam edir.

Məlumata görə, müharibənin başlanğıcından bu yana İran İordaniya istiqamətinə ümumilikdə 262 raket və PUA atıb. Kral Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən həyata keçirilən əməliyyatlar nəticəsində həmin hədəflərin 242-si havada zərərsizləşdirilib, 20-si isə ölkə ərazisinə düşüb. Təkcə müharibənin dördüncü həftəsində Krallıq ərazisinə doğru 22 raket atıldığı, onlardan 20-nin məhv edildiyi, 2-nin isə ölkənin şərq hissəsinə düşdüyü bildirilir.

Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatının (MİT) rəhbəri İbrahim Kalın İstanbulda keçirilən Beynəlxalq Strateji Kommunikasiya Sammitində (STRATCOM) regiondakı hərbi-siyasi vəziyyətlə bağlı mühüm bəyanatlar verib. MİT rəhbəri ABŞ, İsrail və İran arasında davam edən müharibənin regional fəsadlarına toxunaraq, Türkiyənin sülh naminə göstərdiyi səyləri diqqətə çatdırıb. O bildirib ki, rəsmi Ankara münaqişənin bütün bölgəyə yayılmaması və qlobal böhrana çevrilməməsi üçün gecə-gündüz fəaliyyət göstərir. İ.Kalın vurğulayıb ki, regionda xalqlar arasında onilliklərlə davam edəcək düşmənçilik toxumu səpilməyə çalışılır.

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) İranın cənubunda yerləşən Buşehr Atom Elektrik Stansiyasına (AES) yeni hücumun edildiyi barədə məlumat yayıb. Qeyd edək ki, 1000 meqavat istehsal gücünə malik olan Buşehr AES İranın yeganə fəaliyyət göstərən atom elektrik stansiyasıdır. Bundan əvvəl, martın 17-si və 24-də də stansiya hücumlara məruz qalmışdı. İkinci hücumdan sonra Rusiya stansiyada çalışan əməkdaşlarını təxliyə etdiyini açıqlayıb. Xatırladaq ki, İsrail tərəfi daha əvvəl İranın mərkəzi hissəsində yerləşən digər nüvə obyektlərini də hədəf aldığını bəyan etmişdi.