Yaxın Şərq

Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi və Baş naziri şahzadə Məhəmməd bin Salman bin Əbdüləziz, Livan Prezidenti Cozef Avn və Baş nazir Nəvaf Salamın rəsmi xahişinə əsasən, Livan məhsullarının krallığa olan ixracatının yenidən bərpa edilməsi barədə xüsusi göstəriş verib.

ABŞ və İran arasında hərbi gərginliyin regional müharibə səviyyəsinə yüksəlməsi fonunda İordaniya Haşimi Krallığı ciddi raket hücumuna məruz qalıb. Raketlərin hamısı İordaniya hava hücumundan müdafiə (HHM) sistemləri tərəfindən havada zərərsizləşdirilib. Vurulan raketlərin qalıqlarının şəhər ətrafına düşdüyü, hadisə nəticəsində hər hansı can itkisinin və ya ciddi maddi zərərin qeydə alınmadığı vurğulanıb.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Vaşinqtonla münasibətlərdə müəyyən səhvlərə yol verdiyini etiraf edib. Bununla yanaşı, o, İsrail liderinin ABŞ üçün mühüm tərəfdaş olaraq qaldığını vurğulayıb. Vitse-prezident bildirib ki, ABŞ və İsrail arasında strateji tərəfdaşlıq davam etsə də, iki ölkənin maraqları hər zaman üst-üstə düşmür.

Suriyada keçid hakimiyyəti tərəfindən keçmiş təhlükəsizlik aparatının nümayəndələrinə qarşı başladılan məhkəmə prosesləri ölkədə keçid ədalətinin gələcəyi baxımından mühüm mərhələ hesab olunsa da, mövcud hüquqi boşluqlar ağır beynəlxalq cinayətlərə görə məsul şəxslərin tam şəkildə cavabdehlikdən yayınması riskini artırır.

İsrailin Livan ərazisinə apardığı hücumlar nəticəsində ölənlərin sayı 3,696 nəfər, yaralananların sayı isə 11,413 nəfər olaraq qeydə alınıb. Hücumlar Livanın səhiyyə infrastrukturuna ciddi zərbə vurub: üç xəstəxana fəaliyyətini dayandırıb, 17 xəstəxana isə zədələnib. Ekspertlər bildirir ki, bu hücumlar regionda humanitar böhranın dərinləşməsinə və mülki əhalinin təhlükəsizliyinin ciddi şəkildə pozulmasına səbəb olub. Hüquq müdafiəçiləri beynəlxalq ictimaiyyətin və humanitar təşkilatların müdaxiləsini vacib hesab edir.

Cənubi Livanın Tirdaba, Deyr Qanun qəsəbələri və Tir şəhərində İsrailin hücumları nəticəsində 13 nəfər ölüb və 15 nəfər yaralanıb. Tirdaba qəsəbəsində 9 nəfər ölüb, 7 nəfər yaralanıb; Deyr Qanun qəsəbəsində 3 nəfər ölüb, 3 nəfər yaralanıb; Tir şəhərində isə 1 nəfər ölüb, 5 nəfər yaralanıb. Xilasetmə komandaları dağıntıları təmizləyir və yaralıların tibbi yardımı təmin edilir. Ekspertlər bildirir ki, İsrailin hücumları region gərginliyini artırır və mülki əhalinin təhlükəsizliyini təhdid edir, həmçinin beynəlxalq humanitar hüququn pozuntusuna işarə edir.

BMT İnsan Hüquqları başçısı Volker Türk Livana araşdırıcılar göndəriləcəyini açıqlayıb. Araşdırıcıların məqsədi regiondakı hərbi əməliyyatlarda beynəlxalq hüququn pozulma ehtimalını qiymətləndirməkdir. Livan 2 mart tarixində Həzbollahın İsrailə hücumu və İranla həmrəylik nümayişi ilə konfliktə daxil olub. İsrailin hava və quru əməliyyatları nəticəsində 3,660-dan çox insan ölüb və bir milyondan çox şəxs evlərini tərk etməyə məcbur olub. Araşdırma həm mülki əhaliyə qarşı pozuntuları, həm də beynəlxalq humanitar hüququn qorunmasını izləyəcək. Ekspertlər bildirir ki, bu addım regionda gərginliyin azaldılması və hüquqi məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsi üçün önəmlidir.

İsrailin Fələstin torpaqlarına qarşı hərbi əməliyyatları nəticəsində Qəzzada ölənlərin sayı artıq 72,991-ə çatıb, yaralananların sayı isə 173,212 nəfərdir. Son 24 saat ərzində Qəzza xəstəxanalarına üç cəsəd və beş yaralı gətirilib. Oktyabrda qüvvəyə minmiş atəşkəsdən sonra İsrailin hücumları nəticəsində 981 nəfər ölüb və 3,104 nəfər yaralanıb. Ekspertlər bildirir ki, bu hücumlar regionda humanitar böhranı daha da dərinləşdirir və beynəlxalq ictimaiyyətin müdaxiləsini tələb edir. İnsanların təhlükəsizliyi və tibbi yardım imkanlarının təmin olunması kritik əhəmiyyət kəsb edir.

Yəmənin sahilində baş verən silahlı hücum nəticəsində gəminin təhlükəsizlik heyəti ilə atışma baş verib. Hadisə regionda dinamik qarşıdurmanın yenidən alovlana biləcəyinə dair narahatlıq doğurur. Hücum hazırda araşdırılır, vətəndaş və kommersiya gəmilərinin təhlükəsizliyi prioritet məsələyə çevrilib. Bəhreyn və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın hərbi hərəkətlərini qətiyyətlə pisləyib. Analitiklər bildirir ki, bu vəziyyət Gulf ölkələrinin siyasi təzyiq vasitəsilə ABŞ və İranı danışıqlara yönəltməsini tələb edə bilər. Hadisə həmçinin regionda gərginliyin davam edə biləcəyinə dair siqnaldır və beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini cəlb edir.

İsraildə siyasi mənzərə sürətlə dəyişir. Baş nazir Benyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökumətə ictimai etimadın azalması, müharibənin nəticələri ətrafında davam edən müzakirələr və təhlükəsizlik sahəsində yaranan suallar ölkədə yeni siyasi fiqurların ön plana çıxmasına şərait yaradıb. Bu prosesdə diqqət mərkəzinə keçmiş Baş Qərargah rəisi Qadi Ayzenkot çıxıb. Son ictimai rəy sorğuları onun gələcəkdə baş nazir postu uğrunda Netanyahuya ciddi rəqib ola biləcəyini göstərir.

İsrailin cənub bölgələrdəki hücumları nəticəsində ən azı 6 nəfər həyatını itirib. Azervoice xəbər verir ki, martın 2-dən bəri İsrailin davamlı hücumları səbəbindən bir milyondan çox Livan vətəndaşı evlərini tərk etməyə məcbur olub. Hücumlar həmçinin regionda humanitar böhran riskini artırıb, əhalinin təhlükəsizliyi üçün ciddi problemlər yaradıb. İsrailin hədəflədiyi bölgələrdə əhali arasında panika yaranıb və bir çox ailələr təhlükəsiz yerlərə qaçmaq məcburiyyətində qalıb.

Qətər dövlətinin rəsmi nümayəndə heyəti İranın paytaxtı Tehrana rəsmi səfər edib. ABŞ-ın tətbiq etdiyi dəniz blokadası fonunda bölgədə alovlanan genişmiqyaslı müharibənin dayandırılması və diplomatik həll yollarının tapılması müzakirə ediləcək əsas mövzular arasında yer alır.