Qəzza zolağında davam edən hərbi əməliyyatların nəticələri ağırlaşmaqda davam edir. Qəzzanın Səhiyyə Nazirliyinin son məlumatına görə, 2023-cü ilin oktyabr ayından bu günə qədər həyatını itirənlərin sayı 72 min 980 nəfərə, yaralananların sayı isə 173 min 171 nəfərə yüksəlib. Son sutka ərzində də yeni itkilər qeydə alınıb. Rəsmi məlumatlarda bildirilir ki, atəşkəsin qüvvəyə minməsindən sonra belə bölgədə yüzlərlə insan həyatını itirib və minlərlə şəxs yaralanıb. Humanitar vəziyyət isə ağır olaraq qalır. Beynəlxalq təşkilatlar mülki əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunması, humanitar yardımların artırılması və bölgədə zorakılığın dayandırılması üçün çağırışlarını davam etdirirlər.

11 fevral 1979-cu ildə İran inqilabının qələbəsinin elan edilməsindən bir həftə sonra Tehrandan bütün dünyaya tarixi fotoşəkil yayılacaqdı. Bu şəkillər sonradan regionda baş verəcək fırtınaları, o cümlədən "Əqsa tufanı" əməliyyatını və onun üzərindəki İranın birbaşa daxili barmaq izlərini anlamaq baxımından əvəzsiz qaynaq rolunu oynayır. Şəkildə sadə bir xalçanın üzərində elə iki şəxs əyləşib ki, regionun yaxın tarixini onların hekayələrinə dərindən toxunmadan qətiyyətlə yazmaq qeyri-mümkündür. Onlardan birincisi İran inqilabının ali rəhbəri Ayətullah Xomeyni, ikincisi isə müasir Fələstin müqavimət hərəkatının rəhbəri Yasir Ərafatdır.

İran və İsrail arasında aylardır davam edən gərginlik yeni və daha təhlükəli mərhələyə daxil olub. ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş kövrək atəşkəsin gələcəyi sual altında qalarkən, tərəflər arasında qarşılıqlı raket və hava zərbələri regionu yenidən genişmiqyaslı müharibə təhlükəsi ilə üz-üzə qoyub. Son hadisələr göstərir ki, münaqişə artıq yalnız İran və İsrail arasındakı qarşıdurma deyil, eyni zamanda Livan, Yəmən, Körfəz ölkələri, ABŞ və digər regional aktorları da əhatə edən çoxşaxəli geosiyasi böhrana çevrilməkdədir.

İraq hökuməti silahların yalnız dövlətin əlində cəmləşdirilməsini nəzərdə tutan öz xüsusi proqramının icrasını qətiyyətlə davam etdirəcəyini yenidən bəyan edib. Bu ərəfədə bəzi silahlı qruplaşmalar rəsmi orqanlarla əməkdaşlıq etməyə hazır olduqlarını nümayiş etdirsələr də, digər qruplaşmalar bu addımları rədd edərək, prosesi "müqavimət silahı"na qarşı yönəlmiş bir hədəf kimi qiymətləndiriblər.

Yaxın Şərq əhalisinin böyük əksəriyyəti simvolik olsa da eyni gündə, eyni vaxtda dünyaya gəlib. Onlar fərqinə varmırlar ki, həmin il öz ölkələrinin sabitliyinə, bu gününə və gələcəyinə olduqca baha başa gələn silinməz izlər qoyub. Həmin il elə fırtınalar, müharibələr və liderlər doğurdu ki, onların xəyalları və yaratdıqları təhlükələr boy göstərdikləri coğrafi xəritələrin sərhədlərini aşdı. Hətta bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, həmin tarixlə ABŞ-İsrail ittifaqının İrana və onun raket arsenalına qarşı apardığı müharibədən sonra bu gün Hörmüz boğazında yaşananlar arasında birbaşa və qırılmaz bir bağ mövcuddur. Söhbət, ondan sonra gələn heç bir ilin öz əhəmiyyəti və ya təhlükəliliyi baxımından onunla rəqabət apara bilmədiyi 1974-cü ildən bəhs edirik.

"The New York Times" qəzeti apardığı araşdırmanın nəticələrini dərc edərək bildirib ki, yoxlanılmış vizual sübutlar və videoqeydlər İsrail ordusunun Livanın cənubunda əhalinin sıx yaşadığı məskunlaşma məntəqələrində tərkibində ağ fosfor olan hərbi sursatlardan istifadə etdiyini göstərir.

Livan ordusunun baş komandanı general Rudolf Heykal Pakistan səfərinə çıxaraq hərbi və diplomatik əlaqələri gücləndirir. Səfərin məqsədinin rəsmi açıqlaması verilməsə də, müşahidəçilər bunun ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlarda Pakistanın vasitəçilik roluna dəstək məqsədli olduğunu bildirirlər. Livan ordusunun iştirakı regionda sülh və sabitliyin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Haşemi İsrailin Livanın cənubunda və Qəzzada həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatları beynəlxalq ictimaiyyətin faktiki passivliyi ilə izah edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ İsrailin bu fəaliyyətini dəstəkləyir, ona silah verir və ərəb dövlətləri diplomatik təzyiq göstərmir. Haşemi vurğulayıb ki, İsrailin bu hərəkətləri “Qəzza-vari” siyasət xarakteri daşıyır və beynəlxalq səviyyədə heç bir məhdudiyyətlə üzləşmir.

İşğal altındakı Qərb Sahilinin Hüvara qəsəbəsində İsrail əsgəri və yəhudi məskunlaşmaçılar Fələstinlilərə qarşı zorakılıq nümayiş etdirib. Videoda hərbi formada olan əsgərin bir Fələstinlinin başına təkrar zərbələr endirdiyi, digər məskunlaşmaçıların isə yerə basaraq zərbə vurduğu görünür. Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi çoxsaylı hücumların törədildiyini və kənd təsərrüfatı sahələrinin yandırıldığını açıqlayıb. İsrail ordusu hadisəni araşdırdığını bildirir, beynəlxalq insan hüquqları təşkilatları isə bu cür zorakılıqların sistematik olduğunu sənədləşdirib.

Həmas Qəzza şəhərində toy çadırına edilən hücum nəticəsində azı beş nəfərin həlak olmasını kəskin şəkildə pisləyib. Həmasın sözçüsü Həzəm Qasim bəyan edib ki, bu hücum mülki əhaliyə qarşı davam edən məhv etmə müharibəsinin yeni mərhələsini təşkil edir və ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasının tətbiqinə mane olur. Onun sözlərinə görə, İsrail razılaşmanı keçən ildən etibarən dəfələrlə pozub və hadisə işğalın məqsədinin razılaşmanı məhv etmək olduğunu göstərir.

Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrailin Livana qarşı hücumları nəticəsində ölən və yaralananların sayını açıqlayıb. 2 martdan etibarən 3 593 nəfərin həlak olduğu, 10 990 nəfərin isə müxtəlif dərəcəli xəsarət aldığı bildirilib. Son 24 saat ərzində isə 35 ölüm və 120 yaralanma qeydə alınıb. Statistik məlumatlar bölgədə humanitar böhranın dərinləşdiyini göstərir.

Qəzza şəhərində toy mərasimi zamanı baş verən hücum bölgədə növbəti faciəli hadisələrdən biri kimi qiymətləndirilir. Məlumata görə, insanların toplandığı toy çadırına iki raket zərbəsi endirilib. Nəticədə azı 5 nəfər həlak olub, təxminən 15 nəfər isə yaralanıb. Yaralılar xəstəxanalara və səhra hospitalına yerləşdirilib. Hücumun təsiri yalnız mərasim sahəsi ilə məhdudlaşmayıb, qəlpələr yaxınlıqdakı məktəb binasına da ziyan vurub. Yerli mənbələr ölənlərin sayının artacağını istisna etmir və hadisənin bölgədəki humanitar vəziyyəti daha da ağırlaşdırdığını bildirirlər.