BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə

İranla müharibənin ikinci ayına daxil olması ilə İsrailin maliyyə itkiləri görünməmiş həddə çatıb. 2023-cü ilin oktyabrından bəri davam edən ardıcıl müharibələr ölkə iqtisadiyyatını dərin sarsıntılara məruz qoyub.

VOA xəbər verir ki, 2026-cı ilin aprel ayına olan rəsmi məlumatlara və İsrail Bankının proqnozlarına əsasən, müharibənin iqtisadi fəsadları həm birbaşa, həm də dolayısı ilə ölkədə hər bir ailəyə təsir edib.

Maliyyə itkilərinin miqyası

İsrail iqtisadiyyatında yaranan "maliyyə qanaxması" aşağıdakı rəqəmlərlə ifadə olunur:

2023-cü ilin oktyabrından bəri Qəzza, Livan və İran cəbhələrindəki hərbi əməliyyatların birbaşa dəyəri 112 milyard dolları ötüb.

2024-2025-ci illər üzrə dolayı iqtisadi itkilərin 57 milyard dollar olduğu təxmin edilir.

KİV-in məlumatına görə İranla münaqişənin 38 günü İsrailə 15 milyard dollara başa gəlib. Müdafiə Nazirliyi əlavə xərclər üçün daha 12 milyard dollar tələb edib.

Ailələrə düşən yük və sektorlardakı böhran

Müharibənin dəyəri artıq sadə vətəndaşların büdcəsində hiss olunur:

Hesablamalara görə, 2024-cü ildən bəri davam edən müharibə xərcləri hər bir İsrail ailəsinin üzərinə orta hesabla 33 min dollar yük qoyub.

İqtisadiyyatın dayağı sayılan texnologiya sahəsində şirkətlərin 87%-i məhsul istehsalında gecikmələrlə üzləşib, 71%-i isə kapital toplamaqda çətinlik çəkir. Şirkətlərin 10%-i işçilərini ödənişsiz məzuniyyətə göndərib.

Fələstinli işçilərin girişinə qoyulan qadağa nəticəsində Tikinti və daşınmaz əmlak sektorunda 150 min işçi çatışmazlığı yaranıb. Mənzil satışları ötən illə müqayisədə 35% azalıb.

KİV-in məlumatına görə müharibənin ilk həftələrində İsrail daxilinə düşən raketlərin yalnız 3%-i ciddi zərər vurduğu halda, hazırda bu göstərici 27%-ə yüksəlib. Bu, həm raketlərin texnoloji gücünün artması, həm də müdafiə sistemlərinin uzunmüddətli gərginliyə qarşı sınağı kimi qiymətləndirilir. Artıq 26 min mülki obyektin zədələnməsi ilə bağlı 450 milyon dollarlıq təzminat müraciəti qeydə alınıb.