Avropa İttifaqı Qərb sahilində fələstinlilərə qarşı ciddi insan hüquqları pozuntularında iştirak etdiyi bildirilən israilli məskunlaşmaçı təşkilatlara və şəxslərə qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Sanksiya siyahısına “Nachala” hərəkatı, Regavim QHT-si və digər təşkilatlar daxil edilib. Aİ həmin qurumları fələstinlilərin zorla köçürülməsi, yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi və bölgədə gərginliyin artırılmasında ittiham edir. Analitiklər hesab edirlər ki, qərar Qərb sahilində artan zorakılıq və insan hüquqları narahatlıqları fonunda Avropanın İsrailə təzyiqini artırmaq məqsədi daşıyır.
Xəbər lenti
ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent Hörmüz boğazında mümkün “rüsum sistemi”nin yaradılmasına qarşı sərt xəbərdarlıq edərək Vaşinqtonun belə addımlara dözməyəcəyini bildirib. ABŞ administrasiyası bu prosesdə iştirak edən tərəflərə qarşı “aqressiv sanksiyalar” tətbiq etməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı ətrafında yaranan gərginlik qlobal enerji bazarları və beynəlxalq ticarət üçün ciddi risklər yarada bilər.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı müharibə riskinin iqtisadi təsirlərini “əhəmiyyətsiz” adlandıraraq artan benzin qiymətlərinin ciddi problem olmadığını bildirib. Trampın sözlərinə görə, Tehran Vaşinqtonun iqtisadi təzyiq qarşısında geri çəkiləcəyini düşünüb, lakin ABŞ administrasiyası sərt mövqeyini qorumaqda qərarlıdır. Analitiklər hesab edirlər ki, Ağ Ev həm iqtisadi narahatlıqları minimum göstərməyə, həm də İranla danışıqlarda geri addım atmayacağı mesajını verməyə çalışır.
İran rəsmiləri ABŞ-a qarşı həyata keçirilən cavab əməliyyatlarını “qanuni müdafiə addımları” adlandırsa da, mövcud atəşkəsin tam şəkildə pozulduğunu bəyan etmirlər. Analitiklər hesab edirlər ki, Tehran bir tərəfdən hərbi eskalasiyanı davam etdirir, digər tərəfdən isə diplomatik kanalları tam bağlamamağa çalışır. İranın ehtiyatlı ritorikası regionda gərginliyin artdığı bir vaxtda mümkün danışıqlar və vasitəçilik imkanlarını qorumağa yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilir.
Prezident İlham Əliyevin rəsmi sosial media hesablarında Şuşa rayonunun Böyük Qaladərəsi kəndinə səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılması ictimaiyyət tərəfindən maraqla qarşılanıb. Paylaşımda dövlət başçısının kənddə aparılan bərpa və yenidənqurma işləri ilə tanış olması, bölgəyə qayıdan sakinlərlə görüşü və Qarabağda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq prosesi əks olunub.
Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı təbrik məktubunda iki ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlığın və dostluq münasibətlərinin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb. Məktubda 28 Mayın Azərbaycan xalqının müstəqillik, dövlət quruculuğu və milli birlik idealını əks etdirən mühüm tarixi gün olduğu qeyd olunub.
İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ-ı atəşkəsi pozmaqda ittiham edərək Tehranın Hörmüz boğazı üzərindəki suverenliyinin “sarsıdılmasına” imkan verməyəcəyini bildirib. İran rəsmisi strateji su yolunda hərbi təzyiqlərə qarşı sərt mövqe nümayiş etdirib. Ekspertlər isə xəbərdarlıq edirlər ki, Hörmüz boğazında gərginliyin artması qlobal enerji bazarları və beynəlxalq ticarət üçün ciddi risklər yarada bilər.
İsrailin Livanın Sidon şəhərinə endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində azı 5 nəfərin, o cümlədən 2 qadının öldüyü bildirilir. Hücum “döyüş zonası” elan olunmayan ərazidə və əvvəlcədən xəbərdarlıq edilmədən həyata keçirilib. Şahidlər güclü partlayış nəticəsində yaşayış binalarının dağıldığını və ətrafa daş parçalarının səpildiyini bildirirlər. Ekspertlər hesab edirlər ki, Sidonun hədəfə alınması Livandakı qarşıdurmanın daha geniş coğrafiyaya yayıldığını göstərir və mülki itkilərlə bağlı narahatlıqları daha da artırır.
İsrail ordusunun Livanın cənub-şərqində yerləşən Yohmor və Zəvtar əl-Şərqiyyə istiqamətində irəlilədiyi bildirilir. Analitiklərin fikrincə, İsrailin əsas məqsədi Nəbatiyyə yaxınlığındakı strateji yüksəkliklərə nəzarəti ələ keçirməkdir. Bu təpəliklər ətraf ərazilər üzərində geniş müşahidə və taktiki üstünlük təmin etdiyi üçün hərbi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır. Ekspertlər hesab edirlər ki, bölgədə quru əməliyyatlarının genişlənməsi Livandakı qarşıdurmanı daha təhlükəli mərhələyə keçirə bilər.
BMT-nin Livandakı sülhməramlı missiyası UNIFIL İsrailin Cənubi Livanda həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bombardmanlardan “dərin narahatlıq” keçirdiyini açıqlayıb. Missiya münaqişə nəticəsində mülki itkilərin, dağıntıların və təhlükəsizlik risklərinin artdığını bildirib. UNIFIL həmçinin İsrailin quru əməliyyatlarının genişlənməsindən sonra bir neçə BMT sülhməramlısının da həyatını itirdiyini qeyd edib və bütün tərəfləri eskalasiyanı azaltmağa çağırıb. Regionda humanitar vəziyyətin sürətlə pisləşdiyi və minlərlə insanın yenidən didərgin düşdüyü vurğulanır.
Müdafiə üzrə analitik Aleks Alfirraz Şirs İsrailin Livanın cənubunda genişləndirdiyi quru və hava əməliyyatlarını “yanlış hesablama” adlandırıb. Onun fikrincə, Hizbullahın asimmetrik müharibə taktikası İsrailin hərbi üstünlüyünü zəiflədərək əməliyyatların gözlənilən nəticəni verməsini çətinləşdirir. Analitik həmçinin ABŞ Prezidenti Donald Trampın Netanyahunu mümkün atəşkəsə məcbur edib-etməyəcəyinin də qeyri-müəyyən qaldığını bildirib. Ekspertlər bölgədəki eskalasiyanın regional müharibə riskini artırdığı barədə xəbərdarlıq edirlər.
ABŞ-ın Demokrat senatoru Kris Merfi Donald Tramp administrasiyasını İran siyasətində “ardıcıl səhvlər” etməkdə və regionu təhlükəli eskalasiyaya sürükləməkdə ittiham edib. Senator Trampın Omanla bağlı açıqlamalarının münaqişənin nəzarətdən çıxmasının göstəricisi olduğunu bildirib və Vaşinqtonun son addımlarını “panika içində verilən qərarlar” kimi qiymətləndirib. Son günlər Tramp administrasiyası həm Demokratlar, həm də bəzi Respublikaçılar tərəfindən İranla bağlı siyasətinə görə sərt tənqid olunur.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi İranın “Fars Körfəzi Boğazı İdarəsi” adlı qurumuna qarşı sanksiyalar tətbiq etdiyini və İran aviaşirkətlərinin beynəlxalq fəaliyyət imkanlarını məhdudlaşdıracağını açıqlayıb. Vaşinqton həm hava limanlarına eniş və yanacaq doldurma imkanlarını, həm də beynəlxalq bilet satışını hədəf almağa hazırlaşır. Ekspertlər bu addımı ABŞ–İran qarşıdurmasının iqtisadi və nəqliyyat sahələrinə daha dərindən yayılmasının göstəricisi kimi qiymətləndirirlər.
İsrail ordusu Livanın cənubunda Bint Cbeil, Nəbatiyyə və Qərbi Bəkaa vadisi daxil olmaqla bir sıra bölgələrə qarşı genişmiqyaslı hava hücumlarını davam etdirir. Hücumlar Beyrutun paytaxt hissəsinə də yayılıb və bu, son atəşkəsdən sonra ən ağır eskalasiya mərhələsi kimi qiymətləndirilir. Bölgədə humanitar vəziyyət sürətlə pisləşir, minlərlə insan təhlükəsizlik səbəbilə evlərini tərk etməyə çalışır. Analitiklər isə qarşıdurmanın regional müharibəyə çevrilə biləcəyi ilə bağlı ciddi xəbərdarlıqlar edirlər.
ABŞ-ın İrana qarşı son zərbələri danışıqların gözlənildiyi kimi irəliləməməsindən doğan “məyusluğun” nəticəsi ola bilər. Onun fikrincə, həm Vaşinqton, həm də Tehran hələlik tammiqyaslı müharibədən yayınmağa çalışır. Regionda artan hərbi gərginlik fonunda beynəlxalq ictimaiyyət tərəfləri diplomatik həll yollarına üstünlük verməyə çağırır.
İsrail ordusu Livanın cənubunda yerləşən daha altı şəhər və kənd üçün təxliyə əmri verərək yaxın zamanda hücumlar həyata keçiriləcəyini açıqlayıb. Son günlər bölgədə həm bombardmanların, həm də məcburi köçürülmə xəbərdarlıqlarının artması atəşkəsin davamlılığı ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib.
Rusiya ABŞ və İranı yenidən hərbi qarşıdurmadan yayınmağa çağıraraq dialoqu davam etdirməyin vacibliyini vurğulayıb. Moskva İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatının çıxarılması prosesində yardım etməyə hazır olduğunu açıqlasa da, bu təşəbbüsü tərəflərə məcbur etmədiyini bildirib.
Prezident İlham Əliyevin Şuşa rayonunun Böyük Qaladərəsi kəndinə qayıdan sakinlərlə keçirdiyi səmimi görüş ictimaiyyət tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb. Dövlət başçısı sakinləri Qurban bayramı və Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik edərək onların uzun illərdən sonra doğma Qarabağ torpağında bayram qeyd etməsinin “böyük xoşbəxtlik” olduğunu bildirib.
Qəzza Səhiyyə Nazirliyi son 48 saat ərzində bölgədə azı 16 nəfərin öldüyünü, 39 nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Nazirliyin məlumatına görə, 2023-cü ilin oktyabrından bəri ümumi ölənlərin sayı 72 mindən çoxdur və humanitar vəziyyət hələ də kritik olaraq qalır.
İsrailin Livanın Sur şəhərində motosikleti hədəf alan hücumu nəticəsində iki Suriya vətəndaşı, o cümlədən bir uşaq həlak olub. Hadisə Livan ordusunun kazarması yaxınlığında baş verib və bölgədə mülki itkilərlə bağlı narahatlıqları daha da artırıb.
İsrail ordusu Livanın cənubunda “Sarı Xətt” adlandırdığı nəzarət zonasını daha da şimal istiqamətində genişləndirməyə çalışır. Analitiklər hesab edirlər ki, Hizbullahın pilotsuz aparatlarla müqaviməti davam etdiyi üçün İsrailin əsas strateji məqsədlərinə çatması çətin ola bilər.
İranın ali rəhbəri Ayətullah Müctəba Xamenei ABŞ və İsraili ölkə daxilində parçalanma yaratmağa çalışmaqda ittiham edib. O bildirib ki, xarici qüvvələr iqtisadi, siyasi və informasiya təzyiqləri vasitəsilə İranı zəiflətməyə çalışır və buna qarşı milli birlik qorunmalıdır.
Körfəz ölkələri və Körfəz Əməkdaşlıq Şurası Küveytdə yerləşən ABŞ hərbi bazasına edilən raket hücumunu sərt şəkildə pisləyib. BƏƏ hücumlara görə İranı birbaşa məsul tərəf adlandırarkən, GCC hadisəni beynəlxalq hüququn və BMT prinsiplərinin pozulması kimi qiymətləndirib.
İsrail ordusunun Beyrutun cənubundakı Şuveyfat məhəlləsində yerləşən yaşayış binasına endirdiyi hava zərbəsi “hədəfli sui-qəsd” əməliyyatı kimi qiymətləndirilir. Hadisə İsrailin Livanda hücum coğrafiyasını genişləndirdiyi və regionda eskalasiyanın artdığı bir dövrdə baş verib.