NATO-nun baş katibi Mark Rutte ABŞ-ın İrana endirdiyi son hava zərbələrinin "tamamilə zəruri" olduğunu bildirib. Ankarada keçirilən NATO Dövlət və Hökumət Başçılarının Zirvə toplantısından əvvəl jurnalistlərə açıqlama verən Rutte deyib ki, əgər atəşkəs qüvvədə olduğu halda İran onu pozursa, ABŞ-ın buna qətiyyətli şəkildə cavab verməsi vacibdir.

Küveyt, İordaniya, Qətər, Misir və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın son hərbi əməliyyatlarını kəskin şəkildə pisləyərək onları regional sabitliyə ciddi təhdid adlandırıblar. Küveyt Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı bəyanatda bildirilib ki, İranın hərbi əməliyyatları bölgədə gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş regional və beynəlxalq səylərə zərbə vurur. Rəsmi Küveyt ölkənin təhlükəsizliyi, suverenliyi, vətəndaşlarının və sakinlərinin təhlükəsizliyinin "qırmızı xətt" olduğunu vurğulayıb.

Bəhreyn Daxili İşlər Nazirliyi ölkədə hava həyəcanı siqnallarının yenidən işə düşdüyünü bildirərək əhalini təhlükəsiz sığınacaqlara keçməyə çağırıb. Nazirliyin yaydığı açıqlamada vətəndaşlar və ölkə sakinlərindən sakitliyi qorumaq, ən yaxın təhlükəsiz yerə sığınmaq xahiş olunub. Bəyanata əsasən, gün ərzində artıq ikinci dəfə hava həyəcanı siqnalları səsləndirilib. Bundan əvvəl də İranın hücumları fonunda oxşar xəbərdarlıq edilmişdi.

İran Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) ABŞ-nin İranın cənub sahillərində yerləşən bəzi müşahidə məntəqələrinə endirdiyi zərbələrin tərəflər arasında əldə olunmuş memorandumun əsas müddəalarını pozduğunu bəyan edib. İran XİN vurğulayıb ki, bölgədə gərginliyin yenidən artmasının nəticələrinə görə məsuliyyət ABŞ-nin üzərinə düşür.

İran ABŞ-ın ölkənin cənubuna endirdiyi zərbələrə cavab olaraq Bəhreyn və Küveytdə yerləşən ABŞ-a məxsus 85 hərbi obyektə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirdiyini bəyan edib. Bu barədə İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu məlumat yayıb. Bəyanatda bildirilib ki, ABŞ gecə saatlarında Hörmüzqan və Məhşəhr sahillərində yerləşən bəzi hərbi bazalara və mülki obyektlərə hava zərbələri endirməklə atəşkəsi və tərəflər arasında əldə olunmuş razılaşmanı pozub.

Ankarada keçiriləcək NATO-nun 36-cı Zirvə Toplantısı çərçivəsində Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında gözlənilən görüş alyansın gələcəyi və regional təhlükəsizlik baxımından ən mühüm hadisələrdən biri hesab olunur. Görüşdə ikitərəfli münasibətlərdən tutmuş Ukrayna müharibəsi, İran məsələsi və müdafiə sənayesi əməkdaşlığına qədər bir sıra strateji mövzuların müzakirə ediləcəyi gözlənilir.

İranda Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimində indiyədək 34 mindən çox iştirakçıya tibbi yardım göstərilib. Rəsmilər mərasim zamanı ölüm halının qeydə alınmadığını bildirirlər. Hakimiyyət 1989-cu ildə Ayətullah Ruhullah Xomeyninin dəfnində yaşanan faciənin təkrarlanmaması üçün geniş təhlükəsizlik tədbirləri görüb. Həmin vaxt izdiham nəticəsində on nəfər ölmüş, on mindən çox insan yaralanmışdı. Məlumatda Qasım Süleymaninin dəfn mərasimində baş vermiş izdiham da xatırladılır. Ayətullah Əli Xamenei ilə vida mərasimlərinin bir neçə şəhərdə davam edəcəyi bildirilir. Son mərhələnin Məşhəd şəhərində keçirilməsi planlaşdırılır. İran rəsmiləri mərasimlərin təhlükəsiz şəkildə başa çatdırılması üçün tədbirləri davam etdirirlər.

İranda Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimləri davam edir. Minlərlə insan paytaxtda keçirilən vida yürüşünə qatılaraq mərhum ali dini rəhbərə son ehtiramını göstərib. Rəsmi qurumlar mərasimləri milli birlik və həmrəylik nümunəsi kimi təqdim edirlər. Mərasim iştirakçıları Xameneinin ölkənin birliyinin qorunmasında mühüm rol oynadığını bildiriblər. Onlar dəfn mərasimində iştirak etməklə mərhum rəhbərin xatirəsinə ehtiramlarını ifadə etdiklərini söyləyiblər. Ayətullah Əli Xamenei uzun illər İranın ali dini rəhbəri olub. Dəfn mərasimləri ölkə daxilində geniş iştirakla davam edir. Hadisə beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən də diqqətlə izlənilir.

Tehran Universitetinin tədqiqatçısı Məhəmməd Eslami İran iqtisadiyyatının uzunmüddətli sanksiyalara baxmayaraq dayanıqlılığını qoruduğunu iddia edib. Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazının bağlanması İran üçün məqsəd deyil. Eslami bildirib ki, Tehran bu strateji marşrutun idarə olunması ilə bağlı yeni əməkdaşlıq mexanizminin yaradılmasını dəstəkləyir. Bu mexanizmdə Avropa və Asiya ölkələrinin də iştirak etməsi nəzərdə tutulur. Tədqiqatçı hesab edir ki, İran iqtisadiyyatı uzun illər davam edən təzyiqlərə uyğunlaşa bilib. O, bunu hökumətin iqtisadi dayanıqlılığa inamının əsas səbəblərindən biri kimi qiymətləndirib. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri olaraq qalır. Bölgədə baş verən proseslər beynəlxalq enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.

İranın sabiq Prezidenti Mahmud Əhmədinejad mərhum ali dini rəhbər Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimində iştirak edib. Məlumata görə, Əhmədinejad uzun illər Xameneiyə sadiqliyi ilə tanınıb. O, siyasi fəaliyyətindən əvvəl İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunda xidmət edib. Tələbəlik illərində isə 1979-cu il İslam İnqilabından sonra yaranmış mühafizəkar tələbə hərəkatında fəaliyyət göstərib. Sonradan İranın siyasi həyatında mühüm fiqurlardan birinə çevrilib. Dəfn mərasimində ölkənin müxtəlif dövlət və ictimai xadimləri də iştirak ediblər. Hadisə ölkə daxilində və beynəlxalq aləmdə diqqətlə izlənilir. Mərasimlə bağlı yeni məlumatların açıqlanacağı gözlənilir.

Tehran Universitetinin tədqiqatçısı Məhəmməd Eslami İranın ali rəhbəri kimi təqdim edilən Müctəba Xameneinin təhlükəsizlik səbəbindən atasının dəfn mərasiminə qatıla bilmədiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, İran, Amerika Birləşmiş Ştatları və İsrail arasında həssas atəşkəs şəraiti davam edir. Eslami bildirib ki, mövcud təhlükəsizlik vəziyyəti səbəbindən ictimai tədbirlərdə iştirak riskli hesab olunur. O, həmçinin İranın Yaxın Şərq üzrə yeni strategiya hazırladığını irəli sürüb. Bu strategiyanın Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarını da əhatə etdiyi qeyd edilir. Tədqiqatçı Hizbullaha dəstəyin və Livanla bağlı siyasətin Tehran üçün prioritet olaraq qaldığını da vurğulayıb. Bu açıqlamalar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

İran prezidenti Məsud Pezeşkian ölkədə keçirilən matəm mərasimlərini Xameneinin nüfuzunun göstəricisi kimi qiymətləndirib. O, xalqın kütləvi iştirakını “böyüklüyün sübutu” adlandırıb. Dövlət agentliyinin məlumatına görə, prezident ABŞ və İsrailin reaksiyasına da toxunub. O, bu münasibəti xarici tərəflərin mövqeyi kimi şərh edib. Mərasimlərin geniş iştirakla davam etdiyi bildirilir. Rəsmilər ölkədə matəm atmosferinin güclü olduğunu deyir. Bu açıqlama diqqət çəkib.