İran rəsmisi ABŞ və İsrailə xəbərdarlıq edərək atəşkəs razılaşmasının pozulması halında sərt cavab veriləcəyini bildirib. İran dövlət mediasına görə, Tehran memorandum çərçivəsində öhdəliklərin yerinə yetirilməsini tələb edir. Rəsmilər razılaşmanın region ölkələrinin xahişi ilə imzalandığını qeyd edib. Vaşinqtona etimadın olmadığı vurğulanıb. Tehran hər hansı pozuntuya “qəti və zəruri” cavab veriləcəyini açıqlayıb. Regionda gərginlik fonunda bu bəyanat diqqət çəkib. Diplomatik mesajlar sərtləşir.

İranın Çindəki səfiri Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni mexanizmdən danışıb. O, Çin və dost ölkələrə xüsusi rejim tətbiq olunacağını bildirib. Səfir bu tənzimləmənin Omanla koordinasiyada aparılacağını qeyd edib. Plana görə, boğazdan keçən gəmilər üçün rüsumların tətbiqi nəzərdə tutulur. Diplomata görə, bu addım beynəlxalq hüquqa zidd deyil. Hörmüz boğazının strateji əhəmiyyəti vurğulanıb. Məsələ Pekində keçirilən forumda gündəmə gəlib.

İrandan sürgündə yaşayan Rza Pəhləvi mərhum ali rəhbərin dəfn mərasimini sərt tənqid edib. O, Xameneini “ölmüş diktator” adlandırıb. Pəhləvi ölkədə minlərlə insanın öldüyünü və repressiyaların davam etdiyini iddia edib. O, mərasimin “təbliğat şousu” olduğunu bildirib. Siyasətçi tədbirə böyük maliyyə xərcləndiyini qeyd edib. O, demokratik liderlərin iştirak etməməsini diqqətə çatdırıb. Rza Pəhləvi İranda dəyişiklik çağırışı edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İsrailə qarşı ədalət axtarışının davam etdiriləcəyini bildirib. Nazirlik bu prosesin uzunmüddətli siyasət olduğunu vurğulayıb. Açıqlamada İranın beynəlxalq səviyyədə hüquqi addımlar atacağı qeyd edilib. Eyni zamanda vida mərasimində yüksək səviyyəli nümayəndələrin iştirakı diqqət çəkib. Bu iştirak mərhum ali rəhbərin nüfuzunun göstəricisi kimi qiymətləndirilib. İran tərəfi bunu ölkənin siyasi mövqeyinin təsdiqi kimi təqdim edib. Bəyanat regionda diqqət doğurub.

İranın yeni ali rəhbərinin xarici siyasətdə daha sərt xəttə üstünlük verdiyi bildirilir. Əli Əkbər Dəreyni bu yanaşmanın Hörmüz boğazı ilə bağlı siyasətdə də özünü göstərdiyini deyib. O, yeni rəhbərin əvvəlki dövrlə müqayisədə daha iddialı mövqe sərgilədiyini bildirib. Tədqiqatçıya görə, İran strateji keçid nöqtələri üzərində nəzarəti gücləndirməyə çalışır. Eyni zamanda daxili iqtisadi problemlərin ölkə üçün ciddi çağırış olduğu qeyd edilib. Yeni rəhbərliyin prioritetləri arasında milli birlik və korrupsiyaya qarşı mübarizə yer alır. Analitik bu yanaşmanı daha realist siyasi kurs kimi qiymətləndirib.

İranın mərhum ali rəhbərinin İraqda mühüm dini və siyasi təsirə malik olduğu bildirilir. VOA xəbər verir ki, Corctaun Universitetinin dosenti Pol Musqreyv bu təsirin İraqın şiə icması ilə əlaqələr üzərindən formalaşdığını deyib. O qeyd edib ki, İraq hazırda yeni hökumətin formalaşdırılması prosesindən keçir. Musqreyvin sözlərinə görə, bu mərhələdə ABŞ və İran ölkədə təsir uğrunda rəqabət aparır. Ekspert İranın silahlı qrupların aktivləşməsinə nəzarət etməyə çalışdığını bildirib. O, Nəcəfin şiə dünyasında mühüm dini mərkəz olduğunu vurğulayıb. Analitik bu cür mərasimlərin həm dini, həm də siyasi mesaj daşıdığını qeyd edib.

Müctəba Xamenei atasının dəfn mərasimində iştirak etməyib. VOA xəbər verir ki, Corctaun Universitetinin professoru Pol Musqreyv bu qərarı təhlükəsizlik riskləri ilə izah edib. O bildirib ki, İran İsrailin yüksək səviyyəli fiqurlara qarşı mümkün hücumlarından ehtiyat edir. Ekspertin sözlərinə görə, keçmişdə dəfn mərasimləri hədəf alınma riski kimi qiymətləndirilib. Buna görə də liderin ictimai mərasimdə görünməməsi təhlükəsizlik baxımından başadüşüləndir. Lakin onun uzun müddət ictimaiyyət qarşısında olmaması suallar yaradır. Musqreyv İranın gələcəkdə daha açıq siyasi görüntü verməli olduğunu qeyd edib.

İran Əli Xameneinin dəfn mərasimində iştirak etmək üçün 50-dən çox xarici nümayəndə heyətini qəbul edib. İran rəsmiləri bildirirlər ki, mərasimdə əsasən dost və ya bitərəf ölkələrin nümayəndələri iştirak edirlər. Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan və Rusiyanı Dmitri Medvedev təmsil edir. Mərasimdə Tacikistan, İraq, Gürcüstan, Türkmənistan və Türkiyədən də yüksək səviyyəli rəsmilər iştirak edirlər. İran Avropa ölkələrinə dəvət göndərmədiyini açıqlayıb. Rəsmi Tehran bunu həmin ölkələrin ABŞ və İsrailin hərbi əməliyyatlarına münasibəti ilə əlaqələndirib. Dəfn mərasimləri Tehranda davam edir.

Pakistan ordusunun baş komandanı Asim Münir Tehranda İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Görüş Əli Xameneinin dəfn mərasimləri çərçivəsində baş tutub. ISNA agentliyinin məlumatına görə, Asim Münir Baş nazir Şahbaz Şərifin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə İrana səfər edib. Nümayəndə heyəti anım mərasimlərində iştirak edib. Pakistanın İran ilə ABŞ arasında vasitəçilik səylərində mühüm rol oynadığı bildirilir. Görüşün məzmunu ilə bağlı əlavə təfərrüatlar açıqlanmayıb. Tərəflər arasında təmaslar davam edir.

İran rəsmiləri Əli Xameneinin dəfn mərasimlərinə 10 milyondan çox insanın qatılacağını gözləyirlər. Əsas izdihamın Tehranda olacağı bildirilir. Qum şəhərində azı 2 milyon insanın mərasimlərdə iştirak edəcəyi proqnozlaşdırılır. Dəfn tədbirləri İraqın Nəcəf və Kərbəla şəhərlərində də keçiriləcək. Son mərhələ Əli Xameneinin doğulduğu Məşhəd şəhərində baş tutacaq. İran rəsmiləri Məşhəddə azı 4 milyon insanın iştirakı gözlənildiyini bildirirlər. Mərasimlər dövlətlə xalq arasında birlik mesajı kimi təqdim olunur.

İranda Əli Xameneinin dəfn mərasimləri davam edərkən bəzi vətəndaşlar tədbirdə iştirak etməyəcəklərini bildirirlər. Onların fikrincə, ölkənin iqtisadi çətinlikləri fonunda bu cür genişmiqyaslı mərasimlərin keçirilməsi mübahisələr doğurur. Bəzi sakinlər mərasimin gündəlik həyatlarına təsir etmədiyini deyirlər. Digərləri isə dövlət vəsaitlərinin prioritet sahələrə yönəldilməsinin daha vacib olduğunu düşünürlər. Bununla yanaşı, rəsmi məlumatlara görə, mərasimlərə milyonlarla insanın qatılması gözlənilir. Beləliklə, ölkədə bu məsələ ilə bağlı fərqli ictimai baxışlar mövcuddur. Dəfn mərasimləri bir neçə gün davam edəcək.

Tehranda Əli Xamenei ilə keçirilən vida mərasimi ölkə daxilində birlik mesajı kimi qiymətləndirilir. Təhlilçi Abbas Aslani hesab edir ki, mərasim iqtisadi çətinliklər və müharibə fonunda iranlıları bir araya gətirə bilər. Onun sözlərinə görə, Tehranda və digər şəhərlərdə böyük izdiham gözlənilir. Aslani bildirib ki, mərasim İran hüdudlarından kənara da siyasi mesaj verir. O, Əli Xameneini ABŞ və İsrailə qarşı müdafiə siyasətinin əsas fiquru kimi xarakterizə edib. Təhlilçi mərasimin ABŞ ilə danışıqların davam etdiyi bir vaxtda keçirildiyini vurğulayıb. Onun fikrincə, vida mərasimi İran cəmiyyətində birliyi gücləndirə bilər.