İran Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı yeni mövqeyini açıqlayıb. Xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, İranın razılığı və koordinasiyası olmadan müəyyən edilən alternativ marşrutlarla hərəkət edən gəmilərin təhlükəsizliyinə təminat verilmir. Onun sözlərinə görə, etibarlı keçid mexanizmi yalnız İranın iştirakı və İslamabad Anlaşma Memorandumunun müddəalarına uyğun şəkildə formalaşdırılmalıdır. Əks halda, paralel marşrutların fəaliyyəti dayandırıla bilər. İran rəsmisi vurğulayıb ki, Hörmüz boğazının gələcək idarə olunması Oman və digər sahilyanı dövlətlərlə beynəlxalq hüquq çərçivəsində razılaşdırılmalıdır. Bu açıqlama bölgədə təhlükəsizlik və dəniz nəqliyyatı ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Son günlər Hörmüz boğazında baş verən hadisələr beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Tehran isə bölgənin idarə olunmasında sahilyanı dövlətlərin rolunun əsas olduğunu vurğulayır.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının son birgə bəyanatına cavab olaraq bölgədə təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı mövqeyini açıqlayıb. Tehran sənədi müdaxilə xarakterli və təxribatçı adlandıraraq ABŞ-ın bölgədəki hərbi mövcudluğunu tənqid edib. Nazirlik bəyan edib ki, Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi İran və Oman arasında mövcud razılaşmalar əsasında idarə olunur. Açıqlamada Körfəz ölkələrinə İrana qarşı hər hansı qanunsuz fəaliyyət üçün öz ərazilərindən istifadəyə imkan verməmək çağırışı da yer alıb. İran eyni zamanda Yaxın Şərqin nüvə silahından azad bölgəyə çevrilməsi təşəbbüsünü dəstəklədiyini vurğulayıb. Tehran hesab edir ki, bölgənin təhlükəsizliyi yalnız region dövlətlərinin birgə əməkdaşlığı ilə təmin oluna bilər. Xarici qüvvələrin müdaxiləsinin isə sabitliyi zəiflədən əsas amillərdən biri olduğu iddia edilib. İranın bəyanatı bölgədə artan geosiyasi gərginlik fonunda diqqət çəkən açıqlamalardan biri hesab olunur.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Katz İranın İsrailə qarşı mümkün hücumuna münasibət bildirib. İsrail müdafiə naziri İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) komandirinin son günlər İsraili davamlı təhdid etdiyini qeyd edib. “Onların nə Hörmüz boğazı, nə də mülki şəxslərə qarşı hücumları kömək edəcək. Heç nə bizi dayandıra bilməz. Qüvvələrimiz işi başa çatdırmağa hazırdır”, - deyə Katz bildirib

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru Rafael Qrossi İranın nüvə proqramına nəzarət üçün “çox güclü yoxlama sistemi”nin yaradılmasının vacib olduğunu bildirib.ABŞ və Qərb ölkələri uzun illərdir İranın nüvə proqramının silah hazırlamaq potensialına yönələ biləcəyini iddia edir. Tehran isə bu ittihamları rədd edərək nüvə fəaliyyətinin yalnız dinc məqsədlər daşıdığını bildirir.

İran parlamentinin sədri və ABŞ ilə danışıqlar üzrə nümayəndə heyətinin rəhbəri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranın dondurulmuş vəsaitlərinin sərbəst buraxılmasından sonra həmin pulla ABŞ kənd təsərrüfatı məhsulları alacağına dair bəyanatını qəti şəkildə təkzib edib.

Venesuelada baş verən güclü zəlzələlərdən sonra beynəlxalq dəstək mesajlarının sayı artmaqdadır. İran da faciəyə münasibət bildirən ölkələr sırasına qoşularaq Venesuela xalqına başsağlığı verib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai həyatını itirənlərin ailələrinə dərin hüznlə başsağlığı çatdırıb. O, yaralananların tezliklə sağalmasını arzulayıb və fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılması üçün yardım göstərməyə hazır olduqlarını bəyan edib. İran rəsmisi axtarış-xilasetmə əməliyyatları üçün tələb olunacaq dəstəyin təmin edilə biləcəyini vurğulayıb. Eyni zamanda, Tehran Venesuela hökuməti və xalqı ilə həmrəy olduğunu bildirib. Son günlər bir sıra dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar da zəlzələdən zərər çəkən bölgələrə yardım göndərəcəklərini açıqlayıblar. Beynəlxalq həmrəylik və humanitar dəstəyin fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılmasında mühüm rol oynayacağı gözlənilir.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələri rəsmi bəyanat yayaraq, Omanın Hörmüz boğazında gəmilərin təhlükəsiz hərəkəti üçün Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı (IMO) ilə birlikdə elan etdiyi "müvəqqəti dəniz dəhlizi" layihəsini qəti şəkildə rədd edib.

İran NATO-nun Baş katibi Mark Ruttenin ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarına dəstək barədə səsləndirdiyi fikirlərə sərt reaksiya verib. Tehran alyansı ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibədə iştirakçılıqda ittiham edərək bunun beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulması olduğunu bəyan edib. Məsələ NATO rəhbərinin ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfindən müttəfiqlərin müharibəyə kifayət qədər dəstək verməməsi ilə bağlı tənqidlərinə cavab olaraq verdiyi açıqlamalardan sonra gündəmə gəlib.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf İsrailin regiondakı problemlərə görə məsuliyyət daşıdığını bildirib. O, ABŞ-ın regiondakı təsirinin zəiflədiyini və yeni sistemin qurulmalı olduğunu deyib. Qalibaf müsəlman ölkələri arasında həmrəyliyin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlamalar Türkiyə nümayəndəsi ilə görüşdən sonra verilib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ı Yaxın Şərqdə sabitsizliyin əsas səbəbi kimi göstərib. O, Marko Rubionun İranla bağlı açıqlamalarına cavab verərək ABŞ siyasətini tənqid edib. Bəqai ABŞ hərbi müdaxilələrinin sülhə mane olduğunu bildirib. O, İsrailin regionda gərginliyi artırdığını da iddia edib.

İran Xarici İşlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi BMT nüvə müfəttişlərinin yalnız ABŞ ilə yekun razılaşmadan sonra fəaliyyət göstərə biləcəyini bildirib. O, yoxlamaların sanksiyaların tam ləğvindən asılı olduğunu deyib. İran rəsmisi İsveçrə danışıqları zamanı IAEA rəhbəri ilə görüşün baş tutmadığını açıqlayıb. Rafael Qrossi isə nüvə obyektlərinə yoxlamaların “qaçılmaz” olduğunu bildirib. Açıqlamalar Tehran–Vaşinqton gərginliyi fonunda səslənib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının nüvə nəzarəti üzrə qurumu olan Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin baş direktoru Rafael Mariano Qrossi İranın uranın zənginləşdirilməsi obyektlərinin agentliyin müfəttişləri tərəfindən yoxlanılacağını bildirib. Bu açıqlama ABŞ və İran arasında müharibənin başa çatdırılmasına yönəlmiş aralıq razılaşmanın əsas elementlərindən biri kimi qiymətləndirilir.