İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin yeni ABŞ sanksiyalarına qarşı plan hazırlamalı olduğunu bildirib. Onun açıqlaması ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessentin İrana qarşı daha sərt iqtisadi məhdudiyyətlər elan etməsindən sonra səsləndirilib. Qalibaf ABŞ-nin tədbirlərini “qəddar sanksiyalar” adlandırıb. O, İranın iqtisadi təzyiqlərin öhdəsindən gəlmək üçün əvvəlcədən hazırlıq görməli olduğunu deyib. Qalibaf müsəlman ölkələrinin zəngin təbii sərvətlərə və xammal ehtiyatlarına malik olduğunu vurğulayıb. O, İranın sanksiyalar qarşısında iqtisadi dayanıqlığını gücləndirməsinin vacibliyini bildirib. İraqda səfərdə olan Qalibaf Bağdad rəhbərliyini Tehranla əməkdaşlığa çağırıb. Onun açıqlaması ABŞ–İran iqtisadi qarşıdurmasının daha da sərtləşdiyi bir vaxta təsadüf edir.
İran
İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin "qəddar sanksiyaların" öhdəsindən gəlmək üçün strateji plan hazırlamasının vacibliyini bildirib. Hazırda İraqda səfərdə olan Qalibaf, hərbi münaqişə fonunda Bağdadı Tehranla əməkdaşlığı genişləndirməyə çağırıb.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi İsmayıl Bəqai son müharibə dövründəki addımların ölkənin qlobal ictimai rəydəki imicini yenidən formalaşdırdığını bəyan edib. Mətbuat katibi bildirib ki, onilliklər ərzində İrana qarşı sistemli mənfi təbliğat aparılaraq ölkə bir təhlükə kimi təqdim olunub və bu dezinformasiya qlobal qərar qəbulu proseslərinə təsir göstərmək üçün əsas götürülüb.
Suriyanın Xarici İşlər naziri Əsəd Həsən əş-Şeybani cümə axşamı günü bildirib ki, Pakistanın vasitəçiliyi ilə Dəməşq və Tehran arasında münasibətlərin bərpasına nail olmaq üçün İran ilk növbədə Suriyaya və onun xalqına qarşı törətdiklərini etiraf etməlidir. Şeybani bu fikirləri İranın yaxın müttəfiqi olan Bəşşar Əsəd rejiminin 2024-cü ilin dekabrında süqutundan sonra Pakistana etdiyi ilk rəsmi səfəri çərçivəsində İslamabadda jurnalistlərə açıqlamasında səsləndirib.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf İranla İraq arasındakı münasibətlərin gücləndiyini bildirib. O, bu barədə İraqın Kərbəla şəhərində keçirilən mərasimdə çıxış edib. Qalibaf iki ölkə arasında məsafə yaratmaq cəhdlərinin əks nəticə verdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, İran və İraqın münasibətləri tarix, coğrafiya və dini bağlara əsaslanır. Qalibaf Tehran və Bağdadın xarici dövlətlərin onların gələcəyini müəyyənləşdirməsinə qarşı ortaq mövqedə olduğunu bildirib. O, iki ölkənin təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi istiqamətində əməkdaşlığı artırmaq niyyətində olduğunu qeyd edib. İranlı rəsmi ölkələrin öz siyasi gələcəklərini müstəqil müəyyənləşdirməli olduğunu vurğulayıb. Qalibaf İran və İraqın Qərb paytaxtlarında müəyyən edilən siyasi qərarlardan asılı olmaq istəmədiyini bildirib.
İran ABŞ-nin yeni iqtisadi sanksiya təhdidlərini kəskin şəkildə pisləyib. Tehran bu tədbirləri “qanunsuz və qeyri-insani” adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi Trampın açıqlamasının 1953-cü il avqustun 19-da Məhəmməd Müsəddiq hökumətinin devrilməsinin ildönümü ilə üst-üstə düşdüyünə diqqət çəkib. İran tərəfi bunu ABŞ-nin 73 ildir davam edən düşmən siyasətinin göstəricisi kimi qiymətləndirib. Nazirlik yeni sanksiyaların İran xalqına qarşı iqtisadi təzyiq olduğunu bildirib. Tehran bu siyasətin əvvəllər də tətbiq edildiyini və nəticə vermədiyini iddia edir. Tramp isə İranı iqtisadi baxımdan dəstəkləyən tərəflərə qarşı daha sərt tədbirlər vəd edib. Qarşılıqlı bəyanatlar Tehranla Vaşinqton arasında gərginliyin davam etdiyini göstərir.
İranlı professor Mustafa Xoşçeşm ABŞ-nin Tehrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin nəticə verməyəcəyini düşünür. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər ərzində iqtisadi məhdudiyyətlərə uyğunlaşmağı bacarıb. Tehran mühüm məhsulların idxalı üçün alternativ ticarət yollarından istifadə edir. İranın qonşu ölkələrlə iqtisadi əlaqələri də bu baxımdan mühüm rol oynayır. Xoşçeşm hesab edir ki, Trampın iqtisadi təzyiqə üstünlük verməsi neft bazarlarında sabitliyi qorumaq məqsədi daşıyır. O, bunun neft qiymətlərinin yüksəlməsinin qarşısını almağa hesablandığını düşünür. İranlı professor ABŞ-nin payızda yenidən hərbi əməliyyatlara başlaya biləcəyini də iddia edib. Lakin bu ehtimal ekspert proqnozudur və ABŞ tərəfindən belə bir qərar rəsmən açıqlanmayıb.
İranın Mədəni İrs, Turizm və Əl İşləri naziri Seyid Rza Salehi Əmiri BRİKS Turizm Toplantısında iştirak etmək üçün Hindistana gedib. İranlı nazir Hindistanın Caypur şəhərinə səfər edib. BRİKS-in turizm toplantıları avqustun 19-dan 22-dək keçirilir. Salehi Əmiri BRİKS-i formalaşmaqda olan mühüm beynəlxalq güc mərkəzlərindən biri adlandırıb. O, qurumun dünya əhalisinin böyük hissəsini əhatə etdiyini vurğulayıb. İranlı nazir Hindistanın mədəniyyət və turizm naziri ilə ayrıca görüş keçirməyi planlaşdırır. Tehran BRİKS ölkələri ilə turizm əməkdaşlığından konkret nəticələr əldə etməyə çalışır. İran BRİKS-in imkanlarından turizm və mədəni əlaqələrin genişləndirilməsi üçün daha fəal istifadə etmək niyyətindədir.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Pakistan ordusunun komandanı, feldmarşal Asim Münirlə telefon danışığı aparıb. Tərəflər bölgədəki son hadisələri müzakirə ediblər. Danışıqlarda davam edən qarşıdurmanın diplomatik yollarla həlli imkanlarına diqqət yetirilib. İran və Pakistan arasında ikitərəfli münasibətlərin inkişafı da nəzərdən keçirilib. Pakistan İranla ABŞ arasındakı danışıqlarda vasitəçilik edən ölkələrdən biri olub. İyunun 17-də tərəflər arasında anlaşma sənədi qəbul edilmişdi. Sənəddən sonra yekun razılaşmanın əldə olunması üçün danışıqlar davam etdirilsə də, tərəflər razılığa gələ bilməyiblər. Tehran və İslamabad bölgədəki vəziyyətlə bağlı siyasi təmaslarını davam etdirirlər.
İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ-nin xarici siyasətini və sanksiya təhdidlərini kəskin tənqid edərək, Vaşinqtonun məğlubiyyət fonunda müttəfiqlərindən kömək diləndiyini bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana kömək edən və ya onunla ticarət əlaqələri quran hər bir ölkəyə qarşı "iqtisadi D-Day" (həlledici hücum günü) tətbiq olunacağı ilə bağlı təhdidlərindən sonra Qəribabadi "X" sosial şəbəkəsində paylaşım edib
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Silahlı Qüvvələrə dövlət dəstəyinin davam etdiriləcəyini bildirib. O, hökumətin Silahlı Qüvvələrin ehtiyaclarını təmin etmək üçün bütün imkanlardan istifadə edəcəyini vurğulayıb. Prezident ölkənin müdafiə gücünün artırılmasını mühüm vəzifə kimi qiymətləndirib. Pezeşkian bu barədə hökumətin iclasında danışıb. O, məqsədə çatmaq üçün bütün icra qurumlarının əməkdaşlığının vacib olduğunu bildirib. Dövlət qurumlarının müdafiə sahəsində əlaqələndirilmiş şəkildə fəaliyyət göstərməsinin zəruriliyi vurğulanıb. Silahlı Qüvvələrin hansı konkret ehtiyaclarının təmin ediləcəyi barədə məlumat verilməyib. İran rəhbərliyi ölkənin müdafiə imkanlarının gücləndirilməsini davam etdirəcəyini bildirir.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf Yaxın Şərqdə yeni regional nizamın formalaşdığını bildirib. Onun fikrincə, xarici qüvvələrin bölgə ölkələrinin münasibətlərinə təsiri sürətlə azalır. Qalibaf ABŞ-nin bölgədən “şərəfli çıxış” yolu axtardığını iddia edib. O, açıqlamasında Əbu Mehdi əl-Mühəndis və Qasım Süleymaninin adlarını çəkib. Hər iki şəxs 2020-ci ilin yanvarında Bağdad hava limanının yaxınlığında ABŞ-nin həyata keçirdiyi hücum nəticəsində öldürülüb. Qalibaf bölgədəki dəyişiklikləri onların apardığı mübarizə ilə əlaqələndirib. İran parlamentinin sədri İsrailin regional məqsədlərinin də uğursuzluğa düçar olduğunu iddia edib. Onun fikrincə, bölgədə xarici müdaxilənin azalması ilə yeni siyasi münasibətlər sistemi yaranır.