Qətərdəki Corctaun Universitetinin professoru Mehran Kəmrəva ABŞ və İranın müharibəni dayandırmaq istəsələr də, hələlik geri çəkilməyə hazır olmadıqlarını bildirib. Onun sözlərinə görə, hər iki tərəf zəif görünməkdən çəkinir. Ekspert İranın müharibəni genişləndirməklə bağlı bəyanatlarını ciddi risk kimi qiymətləndirib. O hesab edir ki, ABŞ-nin regional müttəfiqlərinə qarşı mümkün hücumlar Tehran üçün uzunmüddətli siyasi nəticələr doğura bilər. Kəmrəva İranın bölgədəki potensial hədəflərinin sayının azaldığını da vurğulayıb. ABŞ hərbi obyektlərinə hücumların getdikcə çətinləşdiyini deyən ekspert İranın seçim imkanlarının məhdudlaşdığını bildirib. Onun fikrincə, tərəflər çıxış yolu axtarsa da, hələlik eskalasiyanın qarşısını almaq mümkün olmayıb.
İran
İran ABŞ-nin nüvə obyektlərinə yönəlmiş təhdidlərinə sərt reaksiya verib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ni beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib. O bildirib ki, İranın bütün nüvə fəaliyyəti Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyinə rəsmi şəkildə bəyan olunub. Bəqayi ABŞ-nin Koləng dağına yönəlmiş ittihamlarını əsassız adlandırıb. Onun sözlərinə görə, həmin ərazidə heç bir nüvə fəaliyyəti aparılmır. İran rəsmisi Agentliyin Baş direktorunu da susqun qalmaqda tənqid edib. Tehran ölkənin suverenliyinə qarşı hər hansı hücuma qətiyyətlə cavab veriləcəyini bəyan edib. İran xalqının belə bir vəziyyətdə birlik nümayiş etdirəcəyi vurğulanıb.
İranın dövlət mediası ABŞ-nin Lərək adasına raket zərbəsi endirdiyini iddia edib. Təsnim xəbər agentliyinin məlumatına görə, hadisə yerli vaxtla saat 14:48-də baş verib. Adada güclü partlayış səslərinin eşidildiyi bildirilib. İranın aidiyyəti qurumları hadisə ilə bağlı araşdırmalara başlayıblar. Hazırda raketin düşdüyü yer və mümkün ziyanın miqyası müəyyənləşdirilir. ABŞ tərəfi iddialarla bağlı hələlik rəsmi açıqlama verməyib. Məlumat müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Hadisə Hörmüz boğazında gərginliyin daha da artacağı ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib.
İran ordusu İordaniyada yerləşən hərbi bazalara zərbələr endirdiyini iddia edib. Bəyanata görə, Hüseyn şahzadə Həsən və Kral Feysəl hərbi bazaları hədəf alınıb. İran tərəfi "F-15" tipli döyüş təyyarələrinin yerləşdiyi obyektlərin, pilotsuz uçuş aparatları üçün hazırlıq infrastrukturunun və helikopter anbarının vurulduğunu bildirib. Rəsmi məlumata əsasən, səkkiz "MQ-9" tipli pilotsuz uçuş aparatı məhv edilib, daha ikisi ciddi zədələnib. İran həmçinin ABŞ-yə məxsus iki helikopterin də zərər gördüyünü iddia edir. Bu məlumatlar hələlik müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. İordaniya və ABŞ hadisə ilə bağlı rəsmi mövqe açıqlamayıb. Hadisə bölgədə onsuz da yüksək olan gərginliyi daha da artırıb.
Xatəm əl-Ənbiya Mərkəzi Komandanlığı ABŞ-ı İranın nüvə və digər həssas obyektlərinə hər hansı hücumdan çəkinməsi barədə xəbərdar edib. Bəyanatda həmçinin ABŞ-ın, onun müttəfiqlərinin və dəstəkçilərinin bütün maraqlarının İran Silahlı Qüvvələri tərəfindən güclü hücumlara məruz qalacağı vurğulanıb.
İran Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi Fransa diplomatlarını “qeyri-peşəkar” davranışda ittiham edib. O, iki diplomatın hərəkətlərinin qəbuledilməz olduğunu bildirib. İran tərəfi konkret hadisə barədə açıqlama verməyib. Fransa isə diplomatlarının İran təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən saxlanıldığını və sorğu-sual edildiyini açıqlayıb. Paris hadisəni diplomatik normaların pozulması kimi qiymətləndirib. İki ölkə arasında diplomatik gərginlik davam edir.
Donald Tramp İranın nüvə proqramı ilə bağlı ehtimal olunan əraziyə zərbə endiriləcəyini bildirib. O, ABŞ-ın Natanz bölgəsindəki Pikaks dağı ətrafını hədəf ala biləcəyini deyib. Tramp zərbənin “çox ağır” olacağını açıqlayıb. ABŞ prezidenti İranın buna qarşı tədbir görə bilməyəcəyini iddia edib. İranın nüvə proqramı uzun illərdir beynəlxalq mübahisələrin mərkəzindədir. Tehran nüvə fəaliyyətinin dinc məqsədlər üçün olduğunu bildirir.
Donald Tramp İranla müharibənin ABŞ-da keçiriləcək aralıq seçkilərə təsir etməyəcəyini bildirib. O, İranın Hörmüz boğazı ilə bağlı addımlarının siyasi məqsəd daşıya biləcəyini deyib. Tramp qərarlarını seçki hesablarına görə vermədiyini vurğulayıb. ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, ictimaiyyət onun siyasətini dəstəkləyir. ABŞ-İran qarşıdurması isə ölkə daxilində müzakirələrə səbəb olur. Hörmüz boğazındakı gərginlik enerji qiymətlərinə də təsir göstərir.
Donald Tramp İranın İordaniyada həyata keçirdiyi hücum zamanı müəyyən uğur qazandığını etiraf edib. ABŞ prezidenti İranın hərbi imkanlarının zəiflədildiyini bildirib. O, ABŞ müdafiəsində çatışmazlıqların olduğunu qeyd edib, lakin ətraflı məlumat verməyib. ABŞ ordusu İordaniyadakı hücum nəticəsində iki hərbçinin öldüyünü açıqlamışdı. Hadisə ABŞ-İran qarşıdurmasının genişləndiyi bir vaxtda baş verib. Tərəflər bir-birini regionda gərginliyi artırmaqda ittiham edir.
ABŞ kəşfiyyat analitikləri ABŞ-İran qarşıdurmasında dalan yarandığını bildirirlər. Onların fikrincə, tərəflər hazırda sülh və müharibə arasında qeyri-müəyyən vəziyyətdədir. İranın rəhbərlik və hərbi itkilərə baxmayaraq müqavimət imkanlarını saxladığı qeyd olunur. Tramp administrasiyasının hərbi təzyiq strategiyasının gözlənilən nəticəni vermədiyi iddia edilir. Ekspertlər ABŞ üçün məhdud seçimlərin qaldığını bildirirlər. Qarşıdurmada yeni gərginliklərin baş verməsi ehtimalı yüksək qiymətləndirilir.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ali rəhbərlə əlaqələrin artdığını bildirib. O, bütün qərarların ali rəhbərin göstərişləri əsasında təşkil edildiyini deyib. Pezeşkian İran xalqının ali rəhbərin dəstəyinə ehtiyac duyduğunu qeyd edib. Prezident ölkənin yoluna güclə davam edəcəyini bildirib. Açıqlama İranın siyasi rəhbərliyi arasında koordinasiyanın vurğulanması kimi qiymətləndirilir. İran hazırda regional və beynəlxalq gərginliklərlə üzləşir.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ-la memorandum danışıqlarında Tehranın əldə etdiyi nəticələrin gözləntiləri aşdığını bildirib. O, ABŞ-ın razılaşma üzrə öhdəliklərini pozduğunu iddia edib. Pezeşkian əsas məsələlərdən birinin Hörmüz boğazından neft ixracının təmin edilməsi olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, İran danışıqlar zamanı mühüm nəticələr əldə edib. İran lideri ilə görüşlərdə ölkədəki qeyri-müəyyən vəziyyətin sona çatdırılması müzakirə olunub. ABŞ və İran hazırda memorandumun icrası ilə bağlı qarşılıqlı ittihamlar irəli sürür. Gərginlik fonunda diplomatik prosesin gələcəyi qeyri-müəyyən olaraq qalır.