BAKI,VOA

İnsan haqları təşkilatı "Access Now" tərəfindən yayımlanan yeni hesabatda İranın internet məhdudiyyətləri tətbiq etmək üçün "qeyri-adi dərəcədə mürəkkəb" və daha əhatəli metodlara əl atdığı bildirilir. Təşkilatın məlumatına görə, rəsmi Tehran bu yolla ölkə daxilində informasiya axınını tamamilə nəzarətə götürməyə çalışır.

Hesabatda qeyd olunur ki, İran 2025-ci ilin iyun ayında İsrail ilə baş verən 12 günlük müharibədən sonra "Starlink" kimi icazəsiz internet vasitələrinin alınmasını, satışını, idxalını və istifadəsini rəsmən kriminallaşdırmağa başlayıb. Bu addım ölkə daxilində alternativ şəbəkələrə çıxışı tamamilə bloklamaq məqsədi daşıyır.

Süni Maneələr və Peyk İnternetinə Müdaxilə

İran həmçinin 2025-ci ildəki qapanmalar zamanı "Starlink" kimi Aşağı Yer Orbiti (LEO) peyk internet sistemlərinə çıxışın qarşısını almaq üçün siqnal boğucu (jamming) texnologiyalardan istifadə edən azsaylı ölkələrdən biri olub. Bu texnologiya peykdən gələn siqnalları yerli səviyyədə sıradan çıxararaq istifadəçilərin qlobal şəbəkəyə qoşulmasına mane olur.

Milli İnformasiya Şəbəkəsi və Məhdudiyyətlər

Hazırda İranda fevralın 28-dən başlayan ümummilli internet qapanması davam edir. Hesabata görə, bu qapanma İranın "Milli İnformasiya Şəbəkəsi" vasitəsilə tətbiq edilən digər daimi məhdudiyyətlərlə birləşdirilib. Sözügedən şəbəkə yalnız icazə verilən məhdud sayda veb-saytlara girişi təmin edir və insanları dövlət nəzarətində olan milli mesajlaşma proqramlarından istifadə etməyə məcbur edir.