İnsan orqanizmində sümüklər çox zaman dəyişməz və hərəkətsiz quruluş kimi qəbul edilsə də, əslində onlar daim yenilənən canlı toxumadır. Orqanizmdə hər gün köhnə sümük hüceyrələri parçalanır, yeniləri isə formalaşır. Bu balans insanın hərəkət etməsini, ayaqda qalmasını və yaşlanmaya qarşı müqavimətini təmin edir.

0, 3, 7, 12... Siz bu rəqəmlərə baxdıqca onlar artır. Hər saniyə +2, hər dəqiqə +120. Bu, nə baxış sayıdır, nə bəyənmə, nə də izləyici. Bu, xəbəri oxumağa başladığınız andan bəri ölənlərin sayıdır. Elə indicə daha iki nəfər... və daha iki... Hər gün 150 min insan, ildə 55 milyon nəfər. Müharibələrdən, fəlakətlərdən deyil – sadəcə təbii yolla ölürlər. Ölüm – hər birimizə zəmanət verilən yeganə şeydir. Uğur deyil, sevgi deyil, xoşbəxtlik deyil – məhz ölüm. Biz,siz və tanıdığınız hər kəs öləcək. Bu, pessimizm deyil, 100%-lik inkarı mümkün olmayan gerçəkdir.

Bizə həmişə sitayiş edilməli, ən azından nümunə götürülməli olan insanlar göstərilib. Dahilər, filantroplar, müqəddəslər. Bu insanlar haqqında həmişə yaxşı şeylər eşitmişik. Bəs bütün bunlar yalandırsa? Bəs "böyük insan" sadəcə yaxşı piarın nəticəsidirsə? VOA oxucularına xeyriyyəçi, dahi kimi təqdim edilən, əslində isə heç də elə olmayan insanların siyahısını təqdim edir.

Həcc mövsümündə ən çox rast gəlinən sağlamlıq problemlərindən biri tənəffüs yolu infeksiyaları hesab olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, milyonlarla insanın eyni məkanda toplaşması qrip, soyuqdəymə, koronavirus infeksiyaları və digər yoluxucu xəstəliklərin sürətlə yayılmasına şərait yaradır.

Yaş artdıqca zehni qabiliyyətlərin zəifləməsi və yaddaş problemlərinin yaranması dünya səhiyyə sistemləri üçün ən ciddi problemlərdən birinə çevrilib. Alzheimer xəstəliyi və digər demensiya növləri milyonlarla insanın gündəlik həyat keyfiyyətini aşağı salır.

İstər kosmosa səyahət edən ilk qadın, istərsə də kompüter proqramlaşdırmasının əsasını qoyan alim olsun, bu qadınlar cəmiyyətə ilham verməyə davam edib.

Hər il milyonlarla zəvvarın ibadət üçün üz tutduğu Məkkənin mərkəzində yerləşən Ərəfat dağı, sadəcə dini mərasimlərin mərkəzi deyil; eyni zamanda yer üzünün geoloji tarixinin canlı arxividir. Ərəfat dağı milyonlarla il əvvəl formalaşıb və bu gün hələ də onun qayaları qədim geoloji proseslərin izlərini daşıyır.

ABŞ-da aparılan son tədqiqatların nəticələrinə görə, multivitamin əlavələrinin ömrü uzatmadığı və hətta bu əlavələrdən istifadə edənlərin ölüm riskinin daha yüksək olduğu ortaya çıxıb. Bu barədə ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutunun tədqiqatçıları tərəfindən multivitaminlərin uzunömürlülük üzərində təsirini qiymətləndirən məqalədə məlumat verilib. Sözügedən araşdırma JAMA Network Open jurnalında çərşənbə günü dərc edilib.

İnsan bədəni hər gün kəşf edilməyə layiq olan möcüzəvi bir sistemdir. Biologiyadan tutmuş gündəlik vərdişlərimizə qədər orqanizmimiz haqqında bəlkə də heç vaxt eşitmədiyiniz ən maraqlı faktları təqdim edirik:

Qəhvənin içki kimi istifadəsinin Yəməndə 15-ci əsrdə Sufi ziyarətgahlarında başladığı deyilir. İlk dəfə orada qəhvə giləmeyvəsi qovrulub və bu gün tanıdığımız içkiyə bənzər şəkildə dəmlənmişdir. Qəhvə ilk növbədə İslam dünyasında istehlak olunmuş və dini ayinlərlə əlaqələndirilmişdir. Müsəlmanlar müqəddəs Ramazan ayında gündüzləri oruc tutarkən gecələr oyaq qalmaq üçün qəhvədən istifadə edirdilər. Ən azı 10-cu əsrdən etibarən müalicəvi xüsusiyyətləri ilə tanınan bu içki, 15-ci əsrdə Yəmən təsəvvüfləri vasitəsilə daha da populyarlaşdı. Oradan bütün müsəlman dünyasına yayılan qəhvə, Avropaya da öz yolunu tapdı.

Qara Ölüm 1347-1352-ci illərdə Avropada 25-30 milyon insanın ölümünə səbəb olan taun pandemiyası olub, sosial-siyasi dəyişikliklərə və feodalizmin zəifləməsinə səbəb olub.

Hamımıza məktəbdə hadisələrin səliqəli, cilalanmış versiyasını öyrədiblər. Dahilərin və böyük strateqlərin yaratdığı tarixi, hər şeyin planlı olduğu şirin bir nağılı bizə sırııyıblar. Amma bu nağılda ən yaxşı hissə unudulub. Əsl tarix -qan və yalanla doludur. Bu gün biz dərsliklərin tozunu silib, sizin hələ də inandığınız 33 möhtəşəm yalanı və mifi təhlil edəcəyik.