BAKI,AzerVoice

23 noyabr 1942-ci ildə sovet qoşunları Kalac şəhərinin cənubunda, Don çayı sahilində təqribən 250 min alman əsgərini mühasirəyə aldı. Artan təzyiq fonunda alman komandanı general Fridrix Paulus Berlinə geri çəkilmə icazəsi üçün müraciət etdi.

Stalinqrad döyüşü 1942-ci ilin yayında Almaniyanın şəhərə hücumu ilə başlamışdı. Sənaye və strateji əhəmiyyət daşıyan şəhəri ələ keçirmək Berlin üçün ciddi siyasi və hərbi üstünlük hesab edilirdi. Lakin Almaniyanın 6-cı Ordusu (Fridrix Paulusun komandanlığı altında) və 4-cü Zirehli Ordunun bir hissəsi (Evald fon Kleystin rəhbərliyi altında) sovet müdafiəsini yarmaqda uğursuz oldu. General Vasili Çuikovun komandanlığı altında olan Sovet İttifaqının 62-ci Ordusu inadkar müqavimət göstərirdi. Oktyabrın ortalarında almanlar sovet qüvvələrini Volqa sahilinədək sıxışdırsalar da, şəhəri tam nəzarətə götürə bilmədilər.

Vaxt keçdikcə resurs çatışmazlığı, sovet partizan hücumları və sərt rus qışı alman ordusunu zəiflədir, döyüş qabiliyyətini ciddi şəkildə aşağı salırdı.

19 noyabrda sovetlər genişmiqyaslı əks-hücuma keçdilər. Hücum kütləvi artilleriya bombardmanı ilə başladı və daha sonra alman ordusunun ən zəif həlqəsi hesab edilən təcrübəsiz rumın birləşmələrinə yönəldi. Nəticədə 65 min rumın hərbçisi əsir götürüldü.

Ardınca sovet ordusu kəndirvari mühasirə strategiyasına keçərək, şimal və cənubdan eyni vaxtda pəncə (pincer) hücumu həyata keçirdi və alman qüvvələrini mühasirəyə aldı.

Real vəziyyətə baxmayaraq, alman qoşunları şəhərdən çıxmalı idi, lakin Adolf Hitler geri çəkilməyə icazə vermədi və ordunun mövqeni qorumasını tələb etdi. O, yeni qüvvələrin gələcəyini düşünürdü, lakin əlavə qüvvələr dekabrda çatanda artıq vəziyyət dəyişmişdi — sovet müdafiəsi möhkəmlənmiş, alman ordusu isə tükənmişdi.

Bu nöqtədən sonra almanların təslim olması yalnız zaman məsələsi idi və Stalinqrad döyüşü İkinci Dünya Müharibəsinin dönüş nöqtələrindən biri kimi tarixə düşdü.