BAKI,AzerVoice
2011-ci il oktyabrın 5-də, 56 yaşında, Apple Inc.-in həmtəsisçisi və texnologiya dünyasının simvolik liderlərindən biri olan Stiv Cobs, mədəaltı vəzi xərçəngi ilə bağlı ağırlaşmalar səbəbindən vəfat etdi. O, Macintosh, iPod, iPhone və iPad kimi cihazlarla kompüter, musiqi və mobil rabitə sənayesində inqilab etmişdi.
Stiv Cobs 1955-ci il fevralın 24-də Kaliforniyanın San-Fransisko şəhərində, ali təhsil alan amma evli olmayan tələbələr - Joanne Schieble və suriyalı immiqrant Əbdülfəttah Candalinin övladı olaraq dünyaya gəldi. Körpə ikən Silikon Vadisində mexanik işləyən Pol Cobs və onun həyat yoldaşı Klara tərəfindən övladlığa götürüldü.
1972-ci ildə Kaliforniyanın Kupertino şəhərində orta məktəbi bitirdikdən sonra Oreqon ştatında yerləşən Reed Kollecinə daxil oldu, lakin cəmi bir semestr oxuduqdan sonra təhsilini dayandırdı. Daha sonra Atari şirkətində qısa müddət çalışdı, Hindistana səyahət etdi və Zen Buddizmini öyrəndi.
1976-cı ildə Cobs dostu, mühəndis Stiven Voznyakla birlikdə valideynlərinin Los-Altosdakı qarajında Apple Computer şirkətini qurdu. O vaxt Cobsun nə texniki təhsili, nə də biznes təcrübəsi vardı. Onu fərqləndirən texnologiyanın estetik gözəlliyini görmək və kompüterlərin sadəcə korporativ alət deyil, gündəlik həyat üçün əvəzsiz vasitə ola biləcəyinə inanmaq idi.
1977-ci ildə təqdim olunan Apple II tarixdə ilk kütləvi şəxsi kompüter oldu. 1980-ci ildə Apple birjada açıq şirkətə çevrildi və Cobs, cəmi 20 yaşlarında multimilyoner oldu. 1984-cü ildə isə Apple Macintosh kompüterini təqdim etdi- bu, qrafik interfeys və siçan ilə idarəetmə təklif edən ilk kompüterlərdən idi.
1985-ci ildə idarə heyəti ilə münaqişədən sonra Cobs Apple-dan ayrıldı və NeXT adlı şirkət qurdu. Burada yüksək performanslı, amma baha kompüterlər istehsal edilirdi. Məhz NeXT cihazı üzərində Tim Berners-Lee Ümumdünya Hörümçək Torunu (World Wide Web) yaratdı.
Eyni ildə Cobs rejissor Corc Lukasın kiçik qrafika studiyasını aldı və ona Pixar Animation Studios adını verdi. 1995-ci ildə Pixar “Oyuncaq Hekayəsi” (Toy Story) adlı ilk tammetrajlı kompüter-animasiya filmini buraxdı. Film böyük uğur qazandı və ardınca “Axtarışda Nemo” (2003) və “Möhtəşəm Ailəcik” (2004) kimi klassiklər gəldi. 2006-cı ildə Walt Disney şirkəti Pixarı 7 milyard dollardan artıq qiymətə aldı və Cobs Disney-in ən böyük səhmdarı oldu.
1996-cı ilin sonunda Apple NeXT şirkətini aldı və Cobsu məsləhətçi kimi geri qaytardı. 1997-ci ildə isə o, müvəqqəti baş direktor oldu (2000-ci ildə status rəsmi təsdiqləndi). Onun rəhbərliyi altında iflasın astanasında olan Apple, dünyanın ən dəyərli şirkətlərindən birinə çevrildi.
Cobsun xarizması, tələbkar mükəmməlliyi və müştərilərin ehtiyaclarını öncədən hiss etmə bacarığı Apple-ı fərqləndirdi. Mavi cins şalvar və qara sviter geyimində səhnəyə çıxaraq yeni məhsul təqdimatlarını texnoloji şouya çevirdi. iPod (2001), iPhone (2007) və iPad (2010) kimi cihazlar müasir həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrildi. 2007-ci ildə şirkətin adı “Apple Computer”dən sadəcə “Apple”a dəyişdirildi - bu, mobil texnologiyalara yönəldiyini göstərirdi.
2004-cü ildə şiş əməliyyatı, 2009-cu ildə isə qaraciyər transplantasiyası keçirməsinə baxmayaraq, Cobs 2011-ci il avqustun 24-dək Apple-ın baş direktoru vəzifəsini icra etdi. Altı həftə sonra isə Kaliforniyanın Palo-Alto şəhərində vəfat etdi. Ölümündən əvvəl onun sərvəti 7 milyard dollardan çox qiymətləndirilirdi.
Stiv Cobs dörd övlad atası idi. Bioqrafı Uolter Ayzaksının sözləri ilə desək, o, “bizim dövrün ən böyük biznes rəhbəri idi və bir əsr sonra da xatırlanacağına şübhə yoxdur. Tarix onu Tomas Edison və Henri Fordla eyni sırada yerləşdirəcək”.