BAKI, VOA

14 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1775 – Kontinental Ordu yaradılıb

1776 – ABŞ Konqresi bayraq dizaynını təsdiqləyib

1777 – Vermont quldarlığı qadağan edib

1778 – ABŞ ilə Fransa arasında ittifaq formalaşıb

1779 – İspaniya Britaniyaya qarşı müharibəyə qoşulub

1780 – Gordon üsyanı Londonda iğtişaşlarla nəticələnib

1781 – Tumas Cefferson Virciniya qubernatorluğundan istefa verib

1782 – ABŞ-da bayraq dizaynı dəyişdirilib

1783 – Paris sülh danışıqları davam etdirilib

1784 – ABŞ Konqresi torpaq bölgüsünü təsdiqləyib

1785 – ABŞ və Prussiya arasında ticarət sazişi imzalanıb

1786 – Şeyz üsyanı genişlənib

1787 – Konstitusiya Konvensiyası yeni plan hazırlayıb

1788 – ABŞ Konstitusiyası ratifikasiya olunub

1789 – Üçüncü təbəqə Milli Məclisə çevrilib

1790 – ABŞ-da patent sistemi yaradılıb

1791 – XVI Lüdovik qaçmağa cəhd edib

1792 – Fransada yeni konstitusiya üzərində işlənib

1793 – Jakobin terroru başlayıb

1794 – Robespyer siyasi rəqiblərini aradan qaldırıb

1795 – Fransa Direktoriyası formalaşdırılıb

1796 – Napoleon Şimali İtaliyada uğurlar qazanıb

1797 – Fransa donanması İrlandiya sahillərinə çıxmağa cəhd edib

1798 – Napoleon Misirə daxil olub

1799 – Napoleon dövlət çevrilişi ilə hakimiyyəti ələ keçirib

1800 – ABŞ paytaxtı Vaşinqtona köçürülüb

1801 – Tomas Cefferson prezident seçilib

1802 – Napoleon dinlə barışıq əldə edib

1803 – ABŞ Luiziana ərazisini satın alıb

1804 – Napoleon imperator elan olunub

1805 – Trafalqar döyüşündə Britaniya qalib gəlib

1806 – Müqəddəs Roma İmperiyası ləğv olunub

1807 – Britaniya qul ticarətini qadağan edib

1808 – İspaniya Napoleon işğalına qarşı üsyan edib

1809 – Fransa Avstriyanı məğlub edib

1810 – Meksika müstəqillik hərəkatına başlayıb

1811 – Lüdistlər İngiltərədə maşınları dağıdıb

1812 – ABŞ Britaniyaya müharibə elan edib

1813 – Napoleon Almaniyada məğlubiyyətə uğrayıb

1814 – Napoleon Elbaya sürgün olunub

1815 – Vaterloo döyüşündə məğlub olub

1816 – Hindistanda aclıq genişlənib

1817 – Mississippi ştat statusu alıb

1818 – ABŞ və Britaniya arasında sərhəd razılaşdırılıb

1819 – Florida ABŞ-a verilib

1820 – Missuri Kompromisi qəbul olunub

1821 – Meksika müstəqilliyini elan edib

1822 – Braziliya Portuqaliyadan ayrılıb

1823 – Monro Doktrinası hazırlanıb

1824 – Fransa İspaniyaya müdaxiləyə hazırlaşıb

1825 – Dekabristlər üsyan qaldırıb

1826 – Yunanlar Osmanlıya qarşı mübarizə aparıb

1827 – Navarin döyüşündə Osmanlı donanması məhv edilib

1828 – Rusiya-Osmanlı müharibəsi başlayıb

1829 – Edirne müqaviləsi imzalanıb

1830 – Fransada iyul inqilabı baş verib

1831 – Belçika müstəqilliyini elan edib

1842 – Kraliça Viktoriyanın dəmir yolu ilə ilk səfəri baş tutub

1865 – Köləliklə bağlı son qərar Texasda elan edilib

1871 – “Los Angeles Times” təsis edilib

1886 – Leopold Konqonu şəxsi mülk elan edib

1887 – Rockies dəmir yolu xətti tamamlanıb

1888 – I Vilhelm vəfat edib

1889 – İkinci İnternasional yaradılıb

1890 – Sherman Antitrust Qanunu qəbul edilib

1891 – London metrosu elektrikləşdirilib

1892 – Ellis adasında miqrasiya idarəsi açılıb

1893 – Gandhi ilk siyasi çıxışını edib

1894 – Çin-Yaponiya müharibəsi başlayıb

1895 – Kino ilk dəfə nümayiş olunub

1896 – Afina Olimpiya oyunları keçirilib

1897 – Kraliça Viktoriya 60 illiyini qeyd edib

1898 – Filippinlər müstəqilliyini elan edib

1899 – Bur müharibəsi başlanıb

1900 – Boxer üsyanı güclənib

1910 – Kanada Milli Dəmiryolu yaradılıb

1917 – Fransız ordusu yeni hücuma keçib

1920 – Polşada yəhudilərə qarşı zorakılıq artıb

1934 – Hitlerin əmri ilə siyasi rəqiblər aradan qaldırılıb

1944 – İtalyan partizanlar uğurlu hücum həyata keçirib

1950 – Li Syngman BMT-yə xəbərdarlıq göndərib

1966 – “Miranda Hüquqları” qərarı çıxarılıb

1967 – Nikah qadağası ləğv olunub

1968 – Parisdə tələbə etirazları davam edib

1969 – Vyetnamda ABŞ əməliyyatları tənqid olunub

1970 – Beatles dağıldığını elan edib

1971 – ABŞ və SSRİ danışıqlara başlayıb

1978 – İsrail Livana müdaxilə edib

1983 – Pioneer 10 Neptun orbitini keçib

1984 – Hindistanda “Mavi Ulduz” əməliyyatı həyata keçirilib

1985 – Qorbaçov islahatlara start verib

1986 – Çernobıl qəzası beynəlxalq narahatlıq yaradıb

1987 – Reyqan Berlin divarının sökülməsini tələb edib

1990 – Mandela Avropaya səfərə çıxıb

1991 – Yeltsin prezident seçilib

1992 – Bosniyada müharibə şiddətlənib

1993 – Janet Reno baş prokuror təyin olunub

1994 – Şimali Koreya BMT sanksiyaları ilə üzləşib

1995 – Çeçenistanda müharibə davam edib

1996 – IRA Manchester partlayışını törədib

1997 – NATO genişlənmə mərhələsinə keçib

1998 – Şimali Koreya raket sınağı keçirib

1999 – Kosova müharibəsi sona çatıb

2000 – Putin ilk səfərini reallaşdırıb

2001 – Genom layihəsi tamamlanıb

2002 – Daxili Təhlükəsizlik Departamenti yaradılıb

2003 – Aİ Konstitusiya layihəsi təqdim olunub

2004 – Reyqan vəfat edib, matəm elan olunub

2005 – Şirak Aİ Konstitusiyasını müdafiə edib

2006 – Əz-Zərqavi öldürülüb

2007 – Qəzzada qarşıdurmalar başlayıb

2008 – Çin iqtisadi artım rekordu qırıb

2009 – Əhmədinejad qalib elan olunub

2010 – Dünya Kuboku Cənubi Afrikada start verib

2011 – Yunanıstanda etirazlar başlayıb

2013 – Braziliyada qiymət etirazları güclənib

2014 – İŞİD Mosulu ələ keçirib

2015 – Tbilisidə daşqın heyvanları küçəyə yayıb

2016 – Orlandoda kütləvi qətl törədilib

2017 – Grenfell yanğını baş verib

2018 – ABŞ və Şimali Koreya liderləri görüşüb

2019 – Honq Konqda etirazlar pik həddə çatıb

2020 – COVID-19 yoluxmaları 8 milyonu keçib

2021 – İsraildə yeni koalisiya təsdiqlənib

2022 – Donbas döyüşləri intensivləşib

2023 – Trampa qarşı ittiham irəli sürülüb

2024 – Avropa seçkilərində sağçılar irəliləyib

2025 – İran İsrailin raket atəşinə cavab olaraq, Tel-Əvivin mərkəzini bombaladı. Nəticədə yüzlərlə obyekt və o cümlədən İsrail müdafiə Nazirliyinin binası ciddi xəsarət alsa da, Netenyaho höküməti bu faktı gizlətdi.