Knesset Araşdırma və İnformasiya Mərkəzinin hazırladığı hesabata əsasən, son illərdə ölkəyə qayıdan israillilərin sayında kəskin azalma müşahidə olunur. Eyni zamanda, ölkəni birdəfəlik tərk edənlərin sayının artması nəticəsində 2022–2024-cü illər aralığında İsrailin miqrasiya balansı mənfiyə doğru dəyişib.

Qədim Ərəbistan yarımadasının cənubunda, indiki Yəmən Respublikasının ərazisində çiçəklənmiş Səba krallığı bəşəriyyət tarixinin ən müəmmalı, həm də iqtisadi baxımdan ən zəngin dövlətlərindən biri hesab olunur. Müqəddəs kitablarda – həm Qurani-Kərimdə, həm də Tövratda Süleyman peyğəmbər və əfsanəvi Səba kraliçası Bilqis hekayətləri ilə tanınan bu dövlət, sadəcə dini rəvayətlərin obyekti deyil, real tarixdə qlobal ticarət yollarını idarə edən nəhəng bir iqtisadi imperiya olub. Roma tarixçilərinin Ərəbistanın bu cənub bölgəsini "Xoşbəxt Ərəbistan" adlandırması təsadüfi deyildi; çünki Səba xalqı səhranın ortasında ağlasığmaz mühəndislik möcüzələri yaradaraq kənd təsərrüfatını inkişaf etdirmiş və qədim dünyanın ən bahalı malları olan ladan (buxur) və mürr (ətriyyat qətranı) ticarətini tamamilə öz əlinə keçirmişdi. Bu genişhəcmli araşdırma materialında, miladdan əvvəlki minilliklərə uzanan Səba sivilizasiyasının yaranmasını, onun möhtəşəm paytaxtı Marib şəhərini, suvarma mühəndisliyini, dini inanclarını və süqutunun pərdəarxasını heç bir ixtisara yol vermədən sətir-sətir təhlil edirik:

Müasir coğrafi məkanda Əfqanıstan çox vaxt yalnız son onilliklərin siyasi böhranları və hərbi münaqişələri fonunda təhlil edilsə də, qədim dövrün sənədli və arxeoloji sənədləri bu regionun bəşər sivilizasiyasının ən mühüm inkişaf və transformasiya mərkəzlərindən biri olduğunu sübut edir. Kökləri paleolit dövrünün ilkin insan düşərgələrinə qədər uzanan Əfqanıstan coğrafiyası, tarixin müxtəlif dövrlərində Şərq və Qərb mədəniyyətlərinin, Cənubi Asiya və Mərkəzi Asiyanın etnik kütlələrinin daxili qovşaq nöqtəsi rolunu oynamışdır. Keçid xarakterli təbii geostrateji mövqeyi bu ərazini həm böyük fatehlərin hərbi yürüş hədəfinə çevirmiş, həm də fərqli dini inancların, memarlıq üslublarının və ticari-iqtisadi sistemlərin birgə mövcud olduğu unikal sivilizasiya ocağına çevirmişdir. Bu əhatəli ensiklopedik araşdırmada, regionun tarixöncəsi dövrlərindən başlayaraq bürünc əsrini, Əhəməni idarəçiliyini, helenistik transformasiyanı və Kuşan imperiyasının qızıl əsrini heç bir ixtisara və qısaltmaya yol vermədən, tam akademik təfərrüatı ilə təhlil edirik:

Almaniya hökuməti mülki infrastrukturu hərbi məqsədlərə uyğun şəkildə yenidən qurmağa başlayıb.

Ağ Ev mövcud hökuməti devirmək üçün Kubada hərbi əməliyyat keçirmək imkanını nəzərdən keçirir, lakin hələlik diplomatik vasitələrə üstünlük verir.

Fransanın müasir müstəmləkələri əsasən dənizaşırı ərazilər (territoires d'outre-mer) və dənizaşırı kollektivliklər (collectivités d'outre-mer) şəklində idarə olunur. Bu bölgələr Fransa Respublikasının ayrılmaz hissəsi hesab olunsa da, geniş daxili muxtariyyət hüquqlarına malikdirlər

Amerika Birləşmiş Ştatlarının İrana qarşı hərbi hücum həyata keçirmə ehtimalı Livan, İraq və Yəməndəki Tehran müttəfiqi olan fraksiya və qüvvələrin xəbərdarlıq dalğasına səbəb olub. Onlar İrana dəstək vermək və regional qarşıdurmanın miqyasını genişləndirmək imkanını nümayiş etdiriblər. Eyni zamanda "Maariv" qəzeti yazıb ki, "İsrail şərq sərhədləri vasitəsilə İran müttəfiqlərindən gələ biləcək potensial hücuma hazırlaşır".

İsrailin müdafiə naziri Yisrael Kats son günlərdə artmaqda olan, ordu əsgərləri və polis qüvvələrinə qarşı törədilən məskunlaşmaçı zorakılığına son qoyacağına söz verib. Bu zorakılıqlar birbaşa fiziki hücumlarla yanaşı, İordan çayının qərb sahilində – Ramallahda yerləşən mühüm bir hərbi obyektin yandırılmasını da əhatə edib.

Bəzi mənbələrə görə, ilk məscidlər hələ XVI əsrdə İspan müstəmləkəçiləri ilə Amerikaya gələn müsəlmanlar tərəfindən qurula bilərdi. Afrikadan gətirilən müsəlman əsirlərin həyat hekayələri – məsələn, Job Ben Solomanın yazdıqları – onların gizlicə dini ibadətlərini davam etdirdiyini və kiçik qruplar halında namaz qıldığını göstərir. Bu isə əslində məscidin ən sadə formasıdır: müsəlmanların bir araya gəlib ibadət etməsi.

Osmanlı dövründə əsir ticarəti dövlət nəzarətinə baxmayaraq, uzun müddət ciddi əxlaqi və ictimai problemlərlə müşayiət olunub. Rəsmi qadağalar və fərmanlara rəğmən, xüsusilə İstanbulda fəaliyyət göstərən əsir bazarları və tellallar cəmiyyət üçün təhlükəli sayılan pozuntulara yol açıb. Tarixi mənbələrə görə, Osmanlı dövləti beynəlxalq müqavilələrlə əsirliyi rəsmən tanıyana qədər İstanbulun əsas əsir bazarı Nuruosmaniyə məscidi ətrafında fəaliyyət göstərib. XVIII əsrin ikinci yarısında inşa edilən məscid belə bu ticarət mərkəzinin yaxınlığında yerləşib.

Səudiyyə Ərəbistanı Livan hakimiyyətinin son aylarda krallığa narkotik qaçaqmalçılığının qarşısını almaqda “səmərəli fəaliyyətini” nəzərə alaraq, yaxın vaxtlarda Beyrutla ticarət əlaqələrini gücləndirməyi planlaşdırır. Bu barədə cümə axşamı yüksək vəzifəli səudiyyəli rəsminin açıqlamasına Livan tərəfi məmnunluqla reaksiya verib.

İsrail ordusunun yeni hərbi doktrinası - “Düşmənin hücumunu gözləməməli, əksinə onu qabaqlayıcı zərbə ilə vurmalıyıq” prinsipi – çərçivəsində və son müharibədəki səhvlərdən nəticə çıxararaq, İsrailin şimal qüvvələri Livan sərhədi yaxınlığında yeni hərbi təlimləri başa çatdırıb.