BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə
2026-cı il dünya çempionatında tətbiq olunan məcburi su fasilələri gözlənilməz şəkildə turnirin ən çox müzakirə olunan mövzularından birinə çevrilib. Beynəlxalq Futbol Federasiyasının qərarına əsasən, Şimali Amerikanın isti və rütubətli yay şəraitində futbolçuların sağlamlığını qorumaq məqsədilə hər hissədə üç dəqiqəlik su fasilələri verilir.
İlkin mərhələdə bu qərar əsasən oyunların ritminə təsiri baxımından müzakirə olunsa da, turnirin gedişində ortaya çıxan statistik göstəricilər fasilələrin meydandakı hücum fəallığı və qol məhsuldarlığı ilə əlaqəli ola biləcəyini göstərir.
Məlumatlara görə, dünya çempionatının ilk hissələrində ümumilikdə 33 qol qeydə alınıb. Bu qollardan yalnız 14-ü su fasiləsinə qədər vurulub. Qalan 19 qol isə fasilədən sonra, ilk hissənin son bölümündə qeydə alınıb.
Rəqəmlər arasındakı fərq ilk baxışdan böyük görünməsə də, yaradılan qol imkanlarının sayı nəzərə alındıqda fərqin daha aydın hiss olunduğu bildirilir.
Statistik göstəricilər göstərir ki, komandalar ilk hissələrdə su fasiləsinə qədər cəmi 115 zərbə endiriblər. Fasilədən sonra isə bu rəqəm əhəmiyyətli dərəcədə artaraq 170-ə çatıb.
Bu göstəricilər fasilədən sonrakı dövrdə hücum fəallığının nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəldiyini və bunun qol sayına da təsir etdiyini göstərir.
Mütəxəssislərin bir qismi hesab edir ki, fasilə zamanı məşqçilərin futbolçulara verdiyi qısa taktiki göstərişlər hücum xəttindəki problemlərin aradan qaldırılmasına və rəqib müdafiəsindəki boşluqların daha effektiv qiymətləndirilməsinə imkan yaradır. Digər ekspertlər isə fasilənin əsas təsirinin fiziki bərpa ilə bağlı olduğunu düşünürlər. Onların fikrincə, futbolçular qısa müddət ərzində enerji ehtiyatlarını qismən bərpa etdikləri üçün daha çox sürət göstərir, daha çox qol vəziyyəti yaradır və hücumlarda daha fəal iştirak edirlər.
Komandaların böyük əksəriyyəti fasilədən sonra daha təhlükəli olur
Turnirdə iştirak edən 48 milli komandanın ümumi statistikası da bu tendensiyanı təsdiqləyir.
Məlumatlara əsasən, yalnız 11 komanda su fasiləsindən əvvəl fasilədən sonrakı dövrlə müqayisədə daha çox zərbə vurmağa nail olub. Əksinə, 26 komanda fasilədən sonra qapıya daha çox zərbə endirib. Digər 11 komandanın göstəriciləri isə dəyişməz qalıb.
Bu rəqəmlər göstərir ki, su fasilələri sadəcə istirahət və nəfəs dərmək üçün ayrılmış qısa vaxt deyil, həm də oyunun taktiki gedişatına təsir edən mühüm mərhələyə çevrilə bilər.
Sağlamlıq tədbiri, yoxsa oyunun gedişatını dəyişən amil?
Bununla belə, mütəxəssislər ehtiyatlı yanaşmanın vacibliyini vurğulayırlar. Onların fikrincə, qolların və hücumların sayındakı artımı yalnız su fasilələri ilə əlaqələndirmək düzgün olmaz.
Çünki oyun zamanı edilən əvəzləmələr, taktiki dəyişikliklər, hesabın dəyişməsi və komandaların risk səviyyəsinin artması kimi bir çox amillər də hücum fəallığına təsir göstərir.
Bəzi mütəxəssislər əlavə olaraq qeyd edirlər ki, dünya çempionatının bəzi oyunları müasir soyutma sistemləri ilə təchiz olunmuş stadionlarda keçirilir. Bu isə bütün qarşılaşmalarda eyni qaydada su fasilələrinin tətbiq edilməsinin nə dərəcədə zəruri olduğu barədə suallar yaradır.
Digər tərəfdən təşkilatçılar bu fasilələrin ilk növbədə futbolçuların sağlamlığının qorunmasına xidmət etdiyini bildirirlər. Turnirin müxtəlif iqlim şəraitində keçirildiyini nəzərə alan təşkilat komitəsi su fasilələrinin təhlükəsizlik tədbirlərinin vacib hissəsi olduğunu vurğulayır.
Dünya çempionatında mübarizə davam etdikcə su fasilələrinin təsiri də diqqət mərkəzində qalacaq. Statistik göstəricilər hələlik bu qısa fasilələrin hücum fəallığını artırdığına işarə etsə də, onların qol sayına nə dərəcədə təsir göstərdiyi ilə bağlı yekun nəticəyə gəlmək üçün daha geniş təhlillərə ehtiyac var.
Bununla belə, artıq bir çox futbol mütəxəssisi qarşısında yeni sual dayanır: DÇ-2026-da qolların artmasının əsas səbəblərindən biri məhz üç dəqiqəlik su fasilələridirmi?