BAKI,AzerVoice
Livan Prezidenti Cozef Aun, prezident seçildikdən sonra ilk xarici səfərini qarşıdakı bazar günü Səudiyyə Ərəbistanına edəcək. Bu səfər, Livanda baş verən siyasi dəyişikliklər fonunda, ölkənin krallıqla əlaqələrini möhkəmləndirmək məqsədi daşıyır. Xüsusilə, yeni formalaşmış hökumətin İranın dəstəklədiyi Hizbullahın təsirindən uzaq olması bu səfəri daha da əhəmiyyətli edir.
Bu ziyarət, Livanın ərəb dünyası ilə dərin əlaqələrini təsdiqləyir. Ölkə, artıq kiçik regional oyunçulara, o cümlədən İrana, təsir imkanları verməyən yeni bir mərhələyə qədəm qoyur.
Cari ayın əvvəlində təqdim olunan hökumət proqramında Livanın "Hizbullah sonrası dövrə" keçid etdiyi vurğulanmış, silahlanma və maliyyələşmə vasitəsilə İran təsirinə qarşı sərt mövqe ortaya qoyulmuşdu. Bu mövqenin bir nümunəsi kimi, Beyrut hava limanı yaxınlığında İran təyyarəsinin enməsinin qarşısı alınıb və etiraz edən Hizbullah tərəfdarlarına qarşı gözyaşardıcı qazdan istifadə edilib. Bu hadisə Livan ordusunun artıq Hizbullahın təzyiqlərinə boyun əymədiyini göstərdi.
Aunun səfəri, Səudiyyə Ərəbistanının Livana güclü şəkildə qayıtdığı bir dövrdə baş tutur. Ər-Riyad, illər öncə Hizbullahın Livanın qərar qəbuletmə orqanlarında dominantlığına etiraz olaraq əlaqələrini zəiflətsə də, indi bölgədəki dəyişikliklər, xüsusilə İsrailin İran və onun regional qolları üzərində təsirini artırması fonunda, öz mövqeyini bərpa etməkdə qərarlıdır. Hazırda Hizbullah həm siyasi, həm də hərbi cəhətdən ən zəif dövrünü yaşayır.
Livan mediasının verdiyi məlumata görə, Prezident Aun 4 martda Qahirədə keçiriləcək fövqəladə Ərəb Sammitində iştirak etməzdən əvvəl Ər-Riyada səfər edəcək. Yanvar ayında Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salman tərəfindən rəsmi dəvət almış Aunun gündəliyində Livanın cənubunun yenidən qurulması və iqtisadi dəstəyin artırılması üçün investisiya imkanlarının müzakirəsi əsas yer tutur.
Ötən ay Beyruta səfər edən Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri Feysəl bin Fərhan, Livanın yeni rəhbərliyinə islahatlar aparmaqda inamını ifadə etmişdi. Bu, Riyadın və digər Fars Körfəzi ölkələrinin Livanda yeni hökuməti dəstəkləməyə hazır olduqlarının göstəricisi idi.
Son illərdə Livan və Səudiyyə Ərəbistanı arasında münasibətlər gərgin olub. Səudiyyə vətəndaşlarının Livana səfəri təhlükəsizlik səbəbləri ilə məhdudlaşdırılmış, 2016-cı ildə isə Hizbullahın siyasi qərarlara təsiri səbəbindən krallıq 3 milyard dollarlıq hərbi yardım proqramını dayandırmışdı. 2017-ci ildə Livanın keçmiş baş naziri Səad Həriri Ər-Riyaddan verdiyi televiziya müraciətində İranın ölkədəki təsirindən narahatlığını bildirmişdi. 2021-ci ildə isə Livanın keçmiş informasiya naziri Corc Qardahi Yəməndə Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ-ni “təcavüz”də ittiham etdikdən sonra ölkələr arasında diplomatik böhran yaşanmışdı.
Bundan əlavə, Səudiyyə 2021-ci ilin aprelində Livandan meyvə-tərəvəz idxalını narkotik qaçaqmalçılığı səbəbilə dayandırmış, bir il sonra isə səfirini Beyruta qaytarmışdı.
Hazırkı siyasi dəyişikliklər və yeni hökumətin xarici təsirlərdən, xüsusən də İranın müdaxiləsindən uzaq olacağına dair verdiyi zəmanətlər Riyadın Livana iqtisadi yardım etməyə hazır olduğunu göstərir.
Prezident Aun 9 yanvarda seçildikdən sonra, ərəb ölkələri ilə ən yaxşı münasibətləri qurmağı və Fars Körfəzi ölkələri ilə strateji tərəfdaşlıqlar yaratmağı hədəflədiyini bəyan etmişdi. O, Səudiyyə Ərəbistanının Livana tarixi dəstəyinə güvəndiyini və bu əlaqələrin regionla münasibətlərin əsası olduğunu vurğulamışdı.