1924-cü il martın 3-də Ankaradakı Türkiyə Böyük Millət Məclisi Osmanlı xilafətinin ləğv edilməsi və sonuncu xəlifə II Əbdülməcidin ölkədən çıxarılması qərarı ilə İslam dünyasını şoka saldı. Bu qərar sadəcə bir idarəetmə sisteminin dəyişməsi deyil, altı əsrdən çox davam edən bir irslə məcburi qopuş idi. Bir çoxları bu gün bu reallığı qəbul etməsə də, Osmanlı xilafəti İslam birliyinin rəmzi, bütün ümmətin siyasi və hərbi gücü idi.
Türkiyə
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bildirib ki, İsrail 1967-ci il sərhədləri əsasında müstəqil Fələstin dövlətini tanıyacağı təqdirdə region ölkələrinin iştirakı ilə yaradılması nəzərdə tutulan əməkdaşlıq platformasına qoşula bilər. Onun sözlərinə görə, belə bir mexanizm Yaxın Şərqdə uzunmüddətli sabitliyin və təhlükəsizlik əməkdaşlığının əsasını qoya bilər. Fidan qeyd edib ki, Türkiyə, Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və Körfəz ölkələrinin iştirak edə biləcəyi platformaya gələcəkdə İranın da qoşulması mümkündür. Açıqlama regionun gələcək təhlükəsizlik arxitekturası və İsrail-Fələstin münaqişəsinin həlli ilə bağlı müzakirələrin intensivləşdiyi bir dövrdə səsləndirilib.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlarla bağlı nikbin açıqlama verib. Fidanın sözlərinə görə, ABŞ-İran müharibəsində diqqət hazırda Hörmüz boğazına yönəlib. O qeyd edib ki, boğazın faktiki blokadası həm Vaşinqton, həm də Tehran üçün ciddi təzyiq yaradır və bunun beynəlxalq təsirləri olduqca böyükdür.
ABŞ-da fəaliyyət göstərən hərbi təhlil qurumu Global Firepower 2026-cı il üzrə dünyanın ən güclü hərbi dəniz qüvvələrinin reytinqini açıqlayıb. Yeni siyahı qlobal hərbi balansda baş verən dəyişiklikləri və dəniz gücü sahəsində formalaşan yeni tendensiyaları ortaya qoyub.
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ABŞ-ın Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi vəzifəsini icra edən Tom Barak üçün müəyyən edilmiş rəsmi mandat müddətinin başa çatdığını açıqlayıb. Marko Rubio sosial şəbəkədə paylaşdığı açıqlamada bildirib ki, Tom Barak Suriya üzrə xüsusi nümayəndə kimi fəaliyyət göstərdiyi müddətdə ABŞ administrasiyasına mühüm töhfələr verib.
Enerjidə tam müstəqillik strategiyasını həyata keçirməyə davam edən Türkiyə bərpa olunan enerji sahəsində növbəti mühüm mərhələyə qədəm qoyur. İyunun 3-də Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən 2025-ci il ərzində tikintisi başa çatdırılan və istismara verilən enerji obyektlərinin rəsmi açılış mərasimi keçiriləcək.
Sosialist İnternasionalın Türkiyədə Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) 38-ci növbəti qurultayı ilə bağlı məhkəmə qərarına reaksiyası siyasi müzakirələrə səbəb olub. 132 sol, sosialist və kommunist partiyanı birləşdirən beynəlxalq təşkilat Ankara Regional Apellyasiya Məhkəməsinin CHP-nin 38-ci növbəti qurultayının etibarsız sayılması ilə bağlı qərarını tənqid edib. Təşkilatın bəyanatında CHP-nin keçmiş sədri Özgür Özələ dəstək ifadə olunub, partiyanın yenidən sədrliyinə qayıdan Kamal Kılıçdaroğluna isə qurultayın qısa müddətdə keçirilməsi və intizam araşdırmalarından çəkinilməsi ilə bağlı çağırış edilib.
Məlumata görə, yeraltı təkan 3.9 bal gücündə (Mw) qeydə alınıb. Zəlzələnin episentri Muğla vilayətinin Datça rayonundan təxminən 135 kilometr məsafədə, Egey dənizində yerləşib. İlkin məlumatlara əsasən, zəlzələ nəticəsində hər hansı dağıntı və ya insan itkisi barədə məlumat verilməyib. Hadisə bölgədə zəif hiss olunmuş ola bilər
M/V INCE ISTANBUL adlı Türk yük gəmisi Aralıq dənizində batan qayıqlarda ölüm təhlükəsi ilə üzləşən 142 miqrantı xilas edib. Məlumata görə, İnce Dənizçilik şirkətinə məxsus və kapitan Yakup Aslanın idarə etdiyi gəmi Şərqi Aralıq dənizində üzərkən dənizdə nəzarətsiz şəkildə üzən miqrant qayıqlarını aşkar edib.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan İstanbulun fəthinin 573-cü ildönümü münasibətilə keçirilən tədbirdə çıxışı zamanı Türkiyənin yeni uğurlara və zəfərlərə doğru irəliləyəcəyini bildirib. İstanbulda yerləşən Haliç Konqres Mərkəzində təşkil olunan “İstanbulun fəthindən könüllərin fəthinə” adlı proqramda çıxış edən Türkiyə Prezidenti qeyd edib ki, İstanbulun fəthi yalnız hərbi qələbə deyil, həm də böyük sivilizasiya dönüşü olub.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Əlcəzair Prezidenti Əbdülməcid Təbbun ilə telefon danışığı zamanı Ankara ilə Əlcəzair arasında əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi istiqamətində işlərin davam etdiyini bildirib.
Hürmüz Boğazının bağlanması İraqı gündəlik 4 milyon varillik neft ixracını yalnız Türkiyə üzərindən həyata keçirməyə məcbur edib. 1973-cü ildən fəaliyyət göstərən boru xətti 27 iyulda sona çatır və yeni razılaşmanın sürətlə bağlanması üçün Ankara və Bağdat intensiv danışıqlara başlayıb. Mart ayında bərpa edilən Kerkük-Ceyhan Boru Hattı ixracı gündəlik həcmin kiçik hissəsini təmin edir, yeni 1,5 milyard dollarlıq boru xətti layihəsi isə gələcəkdə regional enerji təhlükəsizliyini gücləndirməyə yönəlib.