Hakan Fidan ABŞ–İran razılaşmasının region üçün mühüm diplomatik addım olduğunu bildirib. O, bu sənədin daimi təhlükəsizlik arxitekturasının qurulmasına töhfə verə biləcəyini qeyd edib. Türkiyə rəsmisi Hörmüz boğazının açıq qalmasının qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fidan sülh mühitinə zərər verən ritorikadan uzaq durulmasının əhəmiyyətini də qeyd edib. O, razılaşmanın sabotaj olunması ehtimalına dair xəbərdarlıq edib. İsrailin Livan və Suriyaya hücumları ilə bağlı narahatlıq ifadə olunub. Türkiyə bölgədə sabitliyin uzunmüddətli təminini dəstəklədiyini bildirib. Razılaşma regionda yeni təhlükəsizlik modelinin əsasını qoya bilər.
#Türkiyə
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İran və ABŞ arasında əldə olunan razılaşmanı alqışlayıb. O, Ankaranın bu sənəddən böyük məmnunluq duyduğunu bildirib. Ərdoğanın sözlərinə görə, razılaşma bölgədə davamlı sülh və sabitlik üçün mühüm imkan yaradır. Türkiyə lideri diplomatiyanın üstünlük qazanmasını müsbət hal kimi qiymətləndirib. O, bütün tərəfləri razılaşmanın şərtlərinə əməl etməyə çağırıb. Ankara bundan sonra da siyasi dialoqa dəstək verməyə hazır olduğunu bəyan edib. Türkiyə son aylarda İran və ABŞ arasında aparılan danışıqlara dəstək göstərən əsas ölkələrdən biri olub. Razılaşma bölgədə gərginliyin azalması istiqamətində mühüm addım kimi dəyərləndirilir.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycanı 15 İyun münasibətilə təbrik edib, "tək millət, iki dövlət" vurğusu edib.
Türkiyənin vitse-prezidenti Cevdet Yılmaz ABŞ və İran arasında əldə olunan razılaşmanı müsbət qiymətləndirib. O qeyd edib ki, ABŞ və İran arasında əldə olunan anlaşma regional və qlobal sabitliyin güclənməsinə, insani və iqtisadi itkilərin azalmasına töhfə verə bilər.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan ABŞ-nin Ankaradakı səfiri, eyni zamanda Vaşinqtonun Suriya və İraq üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barrakı qəbul edib. Regional təhlükəsizlik arxitekturası baxımından bu rəsmi təmas Ankaranın xarici siyasət kursunda yaxından izlənilən mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bildirib ki, İran və ABŞ qarşılıqlı hücumları dayandırmalı və sülh danışıqlarını bərpa etməlidir. Fidan bu çağırışı Sofiyada etdiyi çıxışda səsləndirib. Nazir vurğulayıb ki, davamlı münaqişə heç bir tərəfə fayda vermir və daha böyük gərginliyə yol aça bilər. Türkiyə həm Vaşinqton, həm Tehran, həm də vasitəçi ölkələrlə sıx əlaqə saxlayır. Fidan qeyd edib ki, tərəflər yekun sülh razılaşmasına nail olmaq üçün danışıqları davam etdirməlidirlər. O diplomatik səyləri artırmaq üçün çağırış edib. Nazir sülhün davam etdirilməsini region üçün vacib sayıb. Danışıqların yenidən başlanması gərginliyi azalda bilər.
"Tərəflərin bir an əvvəl qarşılıqlı hücumlarını, zərbələrini dayandırıb müzakirə masasına qayıtmalarını və tamamlamağa çox yaxın olduqları mətn üzərində işi bitirmələrini tövsiyə edirik. Bizim də səylərimiz, fəaliyyətimiz bu istiqamətdədir. Gərginliyin artmasının, yenidən genişmiqyaslı müharibə mühitinə qayıdılmasının heç kimə faydası yoxdur. Nə qədər çətin olsa da, müzakirələrin yekun nöqtəyə çatdırılması əsas məqsəd olmalıdır.
Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) Sədri Numan Kurtulmuş İsrail rəhbərliyinin son bəyanatlarına və beynəlxalq müstəvidəki çıxışlarına qarşı sərt reaksiya göstərib. TBMM Sədri həmçinin qeyd edib ki, beynəlxalq hüququ mütəmadi olaraq pozan və regional sabitliyə təhdid yaradan İsrail hökumətinin bəyanatları artıq qlobal arenada etibarlılığını tamamilə itirib. Türkiyənin fələstinlilərin haqlarını müdafiə etməyə və İsrailin təcavüzkar addımlarına qarşı beynəlxalq platformalarda səslərini ucaltmağa davam edəcəyi bir daha diqqətə çatdırılıb
Türkiyə Respublikası Milli Müdafiə Nazirliyi (MSB) tərəfindən keçirilən həftəlik mətbuat brifinqində Şərqi Aralıq dənizindəki hərbi-siyasi vəziyyət və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin (ŞKTC) təhlükəsizliyi ilə bağlı çox sərt bəyanatlar səsləndirilib. Nazirliyin bəyanatında bildirilir ki, Kiprdə heç bir söz haqqı olmayan Fransanın rum tərəfi ilə imzaladığı bu sənəd 1960-cı il Kipr müqavilələrinə və beynəlxalq hüquqa tamamilə ziddir.
ABŞ və İran arasında mövcud atəşkəs son günlərdə baş vermiş hücumlar nəticəsində artan risk altındadır. ABŞ və İran hədəflərinə qarşı edilən retaliativ zərbələr atəşkəsin dayanıqlığını zəiflədib. Danışıqlar hələ də davam edir və vasitəçi ölkələr – Qətər, Pakistan və Türkiyə – tərəfləri danışıqlar masasında saxlamağa çalışır. Məqsəd, müharibəni sona çatdıracaq razılaşmanı əldə etməkdir ki, bu da Yaxın Şərqdə və qlobal iqtisadiyyatda əhəmiyyətli nəticələr doğura bilər. ABŞ Prezidenti Donald Tramp bir neçə gün əvvəl İranın nüvə proqramını məhdudlaşdıracaq razılaşmaya çox yaxın olduqlarını bildirmişdi, lakin son hadisələr bu atəşkəsin təhlükəsizliyini təhdid edir.
Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Birol Akgün Xəzər rayonunun Mərdəkan qəsəbəsindəki 156 nömrəli orta məktəbdə olub, məktəbin həyətində yerləşən Türk şəhid məzarını ziyarət edib və Qarabağ müharibəsində həlak olmuş məzunların xatirə lövhəsini ehtiramla yad edib. Məktəbin rəhbərliyi səfirə tədris ocağının tarixi və fəaliyyəti haqqında məlumat verib. Səfir həmçinin dərs ilinin başa çatmasına həsr olunmuş “Türk dünyasına səyahət” adlı şənlikdə iştirak edib. Tədbirdə Milli Məclisin deputatı Günay Əfəndiyeva, Qırğızıstan, Macarıstan və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin diplomatik nümayəndələri də iştirak edib. Şagirdlərin ifalarında türk xalqlarının mahnı və rəqsləri təqdim olunub. Səfir və qonaqlar Türk dünyasının birlik və həmrəylik idealının yaşadılmasına verdikləri töhfələrə görə müəllim və şagird heyətinə təşəkkürünü bildirib.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İsrailin Suriya və Livana qarşı hücumlarını tənqid edib və bu hərbi fəaliyyətlərin artıq Türkiyəni də təhdid etdiyini bildirib. O vurğulayıb ki, İsrailin agresiyası bütün dünya üçün ciddi təhlükə yaratmaqla bərabər, dayandırılmalıdır. Erdoğan qeyd edib ki, əgər zorakı siyasət davam edərsə, nəticələr region ölkələri və insanlıq tərəfindən çəkiləcək. Prezidentin sözlərinə görə, bu məsələ yalnız regional deyil, qlobal humanitar məsələdir və tarixin təkrar olunmasına imkan verilməməlidir. Analitiklər bildirir ki, Erdoğanın açıqlamaları regiondakı hərbi gərginliyi azaltmaq və diplomatik həll yollarını təşviq etmək üçün önəmli bir siqnaldır.