#Çin

Çinin şimalında, Bohay dənizində yük gəmisi ilə balıqçı qayığı toqquşub. Toqquşma nəticəsində balıqçı qayığı aşıb və heyətin bir hissəsi dənizdə itib. İtkin düşənlərin tapılması üçün axtarış-xilasetmə əməliyyatlarına başlanılıb. Qəza ilə bağlı məsuliyyət və səhlənkarlıq ehtimalları araşdırılacaq.

Çin Xalq Azadlıq Ordusu illərdir quru qoşunlarının əsas dayağı olan ağır tank filolarından tədricən uzaqlaşaraq, müasir döyüş meydanlarının tələblərinə uyğun yüngül, çevik və yüksək sürətli əməliyyatlarına uyğun zirehli vasitələrə yönəlməyə başlayıb. 3 sentyabrda keçirilən hərbi parad bu dəyişimin ən aydın göstəricisi oldu. Ənənəvi ağır zirehli bölmələrin yerini orta çəkili tanklar və eyni platforma üzərində qurulmuş çoxməqsədli zirehli texnikalar aldı.

Şimali Koreya liderinin 12 yaşında olduğu təxmin edilən qızı Kim Cu Ae də nümayəndə heyətində yer alıb. Onun dünya liderlərinin iştirak etdiyi toplantıda görünməsi beynəlxalq mediada “Kim-in varisi” kimi qiymətləndirilib. Heyətdə həmçinin Xarici işlər naziri Çoe Son-hui və digər yüksək vəzifəli şəxslər də iştirak edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Çinin hərbi gücünü sərgilədiyi keçid yürüşünə ev sahibliyi etdiyi dövrdə Çin, Şimali Koreya və Rusiya liderlərini ölkəsinə qarşı sui-qəsd qurmaqda ittiham etdi. Tramp, sosial media hesabından etdiyi açıqlamada, “Cavablandırılması lazım olan ən önəmli sual, Çin Dövlət Başçısı Sinin, bir xarici işğalçıdan azadlığını təmin etmək üçün ABŞ- ın Çinə verdiyi möhtəşəm dəstək və axıdılan qanlardan bəhs edib-etməyəcəyidir.” ifadələrini işlətdi. Çinin zəfər mübarizəsində bir çox amerikalının həyatını itirdiyini bildirən Tramp, onların cəsarət və fədakarlıqlarının “haqlı olaraq şərəfləndiriləcəyini və xatırlanacağını” ümid etdiyini vurğulayıb.

31 avqust 2025-ci ildə Çinin Tyançzin şəhərində Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) sammiti start götürdü. Bu toplantını artıq “Asiyanın Yalta müqaviləsi” adlandırırlar. Bu, şişirtmə deyil. Soyuq müharibədən sonra ilk dəfədir ki, Asiya, Yaxın Şərq və Afrika ölkələrinin bu qədər çox lideri Qərb meydançasında yox, məhz Pekin və Moskvanın institusional rəhbərliyi altında toplaşır. Bu, bəzilərinin “postamerika dünyasının yenidən bölgüsü” adlandırdığı qlobal prosesin ən mühüm mərhələlərindən biridir.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Çin səfəri sonrası jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən, Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı açıqlamalar verib. Ərdoğan, 8 avqustda ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqtonda Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı atılan imzaların, Ermənistan-Azərbaycan normallaşma prosesini sürətləndirdiyini bildirib. O, həm Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, həm də Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanla keçirdiyi ikitərəfli görüşlərdə hər iki liderin eyni mövqedə olduğunu gördüyünü söyləyib.

Sənədin 2 sentyabrda Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Pekinə səfəri çərçivəsində keçirilən danışıqlarda rəsmiləşdirildiyi bildirilir. Daha əvvəl dövlət başçısının köməkçisi Yuri Uşakov Qazprom və CNPC arasında sənədlərin məhz bu görüşdə imzalanacağını açıqlamışdı.

Ermənistan ABŞ-də Azərbaycanla əldə olunmuş razılaşmalara sadiqdir və onları qısa müddətdə həyata keçirməkdə qətiyyətlidir. Bunu Çində keçirilən ŞƏT sammiti çərçivəsində Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan bəyan edib. Onun sözlərinə görə, əldə olunmuş razılaşmalar nəticəsində təkcə Ermənistanla Azərbaycan arasında dövlət daxilində, ikitərəfli və beynəlxalq səviyyədə kommunikasiya açılmayacaq, eyni zamanda, bütün ŞƏT üzv dövlətləri üçün yeni logistik imkanlar yaradılacaq.

İmzalanan sənədlər arasında 2035-ci ilə qədər İnkişaf Strategiyası, təşkilata üzv dövlətlərin 2026-2030-cu illər üçün ŞƏT məkanında ekstremist ideologiyaya qarşı mübarizə üzrə Əməkdaşlıq Proqramı, 2030-cu ilə qədər Enerji Əməkdaşlığının İnkişafı Strategiyasının həyata keçirilməsinə dair Yol Xəritəsi, Laos Xalq Demokratik Respublikasına Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının dialoq üzrə tərəfdaşı statusunun verilməsi haqqında qərar,