#Donald Tramp və Qəzza planı

Türkiyə Prezident Administrasiyasının Kommunikasiya idarəsinin rəhbəri Burhanettin Duran BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2803 saylı qərarı ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfindən açıqlanan Qəzza münaqişəsinə son qoymaq üçün Kompleks Planın dəstəklənməsinə qərar verildiyini xatırladıb. Bu çərçivədə Qəzzada təhlükəsizliyin təmin edilməsi və bölgənin yenidən qurulmasından məsul olacaq Sülh Şurası və müvafiq qurumların təsis edildiyi bildirilib.

Səudiyyə Ərəbistanının Kral Salman Humanitar Yardım və Yardım Mərkəzi (KSrelief) tərəfindən göndərilən yeni humanitar yardım karvanı cümə günü Rafah sərhəd-keçid məntəqəsindən keçərək Qəzzaya daxil olub. Karvan davam edən böhrandan zərər çəkmiş fələstinlilər üçün əsas ərzaq səbətləri daşıyır və bu yardım Səudiyyə Ərəbistanının Fələstin xalqına dəstək məqsədilə keçirdiyi ianə kampaniyası çərçivəsində həyata keçirilir.

İsrail ordusunun Qəzza zolağına həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində həlak olanların sayının 71 min 409 nəfərə yüksəldiyi bildirilib. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən yayımlanan yazılı açıqlamada İsrailin hücumları nəticəsində qeydə alınan itkilər və dağıntılar altından çıxarılan yeni cəsədlərlə bağlı son məlumatlar paylaşılıb. Məlumata görə, İsrail hücumları nəticəsində həyatını itirən 14 fələstinlinin nəşi xəstəxanalara çatdırılıb, hücumlar zamanı 17 nəfər yaralanıb.

Fələstin Dövlətinin Prezidenti Mahmud Abbas Qəzzanın bölünməsini qəti şəkildə rədd etdiklərini bildirib və İsrailin Qəzzanın heç bir hissəsində legitimliyinin olmadığını bəyan edib. Abbas “Fəth” Hərəkatının İnqilab Şurasının 13-cü dövr açılışında çıxışı zamanı Fələstin Dövlətinin Qəzza, Qərbi Şəriə və Şərqi Qüdsü əhatə edən vahid və bölünməz coğrafi-siyasi bütöv olduğunu vurğulayıb. O, əsas prioritetlərin Qəzzada atəşkəsin daimi xarakter alması və humanitar yardımların dərhal bölgəyə daxil olmasının təmin edilməsi olduğunu deyib.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu bazar ertəsi ABŞ-nin Florida ştatında Donald Trampla görüşəcək. Görüş Vaşinqtonun kövrək Qəzza atəşkəsi planının növbəti mərhələsinə keçidi sürətləndirməyə çalışdığı bir vaxta təsadüf edir. Ağ Evdən bildirilib ki, tərəflər yerli vaxtla saat 13:00-da (GMT ilə 18:00) Trampın Mar-a-Laqo iqamətgahında bir araya gələcəklər. Məlumata görə, görüş Netanyahunun xahişi ilə təşkil olunub.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Qüdsdə ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndəsi Tom Barrak ilə görüşüb. Görüş, bu ayın sonlarında Florida ştatında keçirilməsi planlaşdırılan ABŞ–İsrail sammiti ərəfəsində Vaşinqtonun Netanyahoya ünvanladığı açıq və sərt mesajlar fonunda baş tutub. İsrail mediasının məlumatına görə, danışıqlarda əsas diqqət Qəzza zolağındakı vəziyyət, Suriyada təhlükəsizlik məsələləri və Netanyahunun Tramp ilə gözlənilən görüşünə yönəlib. ABŞ tərəfi Qəzzada atəşkəsin ikinci mərhələsinə keçidin vacibliyini vurğulayaraq, Türkiyənin mümkün beynəlxalq missiyada rolunun əhəmiyyətini ön plana çıxarıb. Bildirilib ki, Türkiyə HƏMAS üzərində təsir imkanlarına malik əsas aktorlardan biridir və prosesdən kənarda saxlanılması planın risk altına düşməsinə səbəb ola bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Tayland və Kamboca arasında atəşkəsə baxmayaraq yenidən başlayan sərhəd münaqişəsini bir neçə telefon danışığından sonra “yoluna qoyacağını” bildirib. Tramp, Respublikaçı və Demokrat Konqres üzvlərini Ağ Evdə qarşıladığı Yeni İl tədbirində gündəmdəki məsələlərə toxunub. Tayland və Kamboca arasındakı son dövrdə başlayan münaqişə xaricində, prezidentlik dönəmində dünya üzrə 8 münaqişəni sona çatdırdığını qeyd edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Qəzzadakı atəşkəs prosesinin davam etdiyini bildirərək “ikinci mərhələnin çox yaxın zamanda həyata keçiriləcəyini” söylədi. ABŞ Prezidenti Tramp, Ağ Evdə keçirdiyi mətbuat konfransından sonra jurnalistlərin gündəmə dair suallarını cavablandırıb. Tramp, Qəzzada ikinci mərhələyə nə vaxt keçiləcəyi ilə bağlı sualı cavablandırarkən prosesin irəlilədiyini vurğulayıb və “İkinci mərhələ çox tezliklə baş tutacaq” deyə qeyd edib. ABŞ Prezidenti həmçinin Qəzzada və Yaxın Şərqdə sülhün olduğunu və bu prosesi 59 ölkənin dəstəklədiyini bildirib, bunun əhəmiyyətli beynəlxalq dəstək olduğunu qeyd edib.

İsrail ordusu və Fələstin torpaqlarını zəbt edən israillilər noyabr ayında işğal altındakı İordan çayının Qərb Sahilində 2 min 144 hücum həyata keçirib. Fələstin Azadlıq Təşkilatına (FAT) bağlı Ayrım Divarı və Yəhudi Məskunlaşma Birləşmələri ilə Mübarizə Şurası İsrailin pozuntuları və kolonial genişlənmə fəaliyyətlərinə dair noyabr ayı hesabatını yayımlayıb. Şuranın hesabatında qeyd olunub ki, noyabr ayında Qərb Sahilində İsrail ordusu 1523, Fələstin torpaqlarını zəbt edən israillilər isə 621 hücum həyata keçirib. Bildirilib ki, bu hücumlar İsrailin Fələstin xalqına, torpaqlarına və əmlakına qarşı davam edən zorakılıq fəaliyyətlərinin davamıdır.

Fələstinin BMT-dəki Daimi Nümayəndəsi Riyad Mansur bildirib ki, atəşkəsdən sonra İsrail Qəzzada hər gün 2 uşağı öldürməyə davam edir. O, BMT Təhlükəsizlik Şurasında Fələstin məsələsi də daxil olmaqla Yaxın Şərqdəki vəziyyətlə bağlı keçirilən iclasda çıxış edərək bildirib. “Qəzzada atəşkəsin qüvvəyə minməsindən (10 oktyabr) bəri hər gün 1000 insanın ölməsi və ya yaralanmasını, hər gün 2 uşağın həyatını itirməsini, soyqırımdan sağ çıxanların hər gün ölüm və əzabdan qaçmağa məhkum edilməsini, evlərindən didərgin salınan ailələrin su altında qalan çadırlarda qışı keçirməsini heç bir şəkildə əsaslandırmaq mümkün deyil.” - deyə o qeyd edib.

Dünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirib ki, Qəzzada müalicə üçün bölgədən çıxarılmaq üçün tibbi təxliyə gözləyərkən həyatını itirən xəstələrin sayı 900-ü ötüb. ÜST-ün məlumatına görə, hələ də 16 min 500 xəstə təxliyə üçün təsdiq gözləyir; onların arasında təcili tibbi təxliyəyə ehtiyacı olan 4 min uşaq var. Təşkilat xəbərdarlıq edib ki, kritik vəziyyətdə olan xəstələrin təxliyəsində hər bir gecikmə “praktik olaraq ölüm hökmü” deməkdir. ÜST-ün Baş Direktoru Tedros bütün sərhəd keçidlərinin dərhal açılmasını və Qəzzadan və Qəzzaya tibbi və humanitar hərəkətə tam azadlıq verilməsini tələb edib. Keçidlərin bağlanması və xəstələrin hərəkətinə qoyulan məhdudiyyətlər səhiyyə sisteminin çökməsinə və ağır hallarının sürətlə artmasına səbəb olub.