Rabia Kadir müasir dövrün ən tanınmış insan hüquqları müdafiəçilərindən biri, Şərqi Türküstan azadlıq hərəkatının simvoludur. Onun həyatı uğurlu bir iş xanımından dünya miqyaslı siyasi fəala qədər uzanan mürəkkəb bir yoldur.

Dünya Uyğur Konqresi (DUK) Fransada Çin şirkətləri – Huawei, Hikvision və Dahuaya qarşı ikinci hüquqi şikayət ərizəsi təqdim edib. Təşkilat, bu şirkətləri Şərqi Türküstanda uyğurlar və digər müsəlman azlıqlara qarşı törədilən insanlığa qarşı cinayətlərdə iştirakda ittiham edir. DUK-un şikayətində qeyd olunur ki, adıçəkilən korporasiyalar Çin Kommunist Partiyasının qurduğu nəzarət sisteminə texnologiya və infrastruktur təmin edib. Buraya üz tanıma proqramları, biometrik məlumat bazaları və kütləvi izləmə mexanizmləri daxildir. Bu vasitələrin, bölgədə ixtiyari həbslərə və daimi qorxu mühitinin formalaşmasına şərait yaratdığı bildirilir.

Çin hakimiyyəti Şərqi Türküstanda uyğur yeniyetmələrin ailələrindən zorla ayrılması və onların internat tipli məktəblərə, uşaq düşərgələrinə yerləşdirilməsi kampaniyasını daha da genişləndirib. Hüquq müdafiəçiləri bu prosesin məqsədinin milli kimliyi və mədəni müxtəlifliyi sıradan çıxarmaq olduğunu bildirirlər.

Amnesty International və Human Rights Watch-un hesabatlarında qeyd olunur ki, uyğurlar sistematik şəkildə kənd təsərrüfatı və sənaye sahələrində — pambıq yığımından tutmuş litium hasilatına qədər — məcburi əməkdə işlədilir. Hüquq müdafiəçilərinə görə, işçilər ədalətli ödənişdən məhrum edilir, polis nəzarəti altında yaşayırlar.