#Trampın siyasətləri

ABŞ Senatının Müdafiə Büdcəsi üzrə yüksək rütbəli üzvü, demokrat Kris Kunun rəhbərlik etdiyi 11 nəfərlik heyət Danimarkanın paytaxtı Kopenhagenə gedib. Səfərin əsas məqsədi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiya ilə bağlı iddialarından sonra yaranan diplomatik gərginliyi müzakirə etməkdir. Amerikalı senatorlar Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen, Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen və parlament üzvləri ilə görüşlər keçiriblər.

Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Misir və Efiopiya arasında Nil çayı suları ilə bağlı yaranmış mübahisəni həll etmək üçün təqdim etdiyi vasitəçilik təklifini yüksək qiymətləndirdiyini bildirib. Şənbə günü sosial media hesabı vasitəsilə açıqlama verən Sisi, Trampın məktubuna cavab olaraq Misirin mövqeyini və Efiopiyanın "Böyük Efiopiya İntibah Bəndi" (GERD) layihəsi ilə bağlı su təhlükəsizliyi qayğılarını bir daha təsdiqlədiyini qeyd edib.

İranın yüksək rütbəli rəsmisi və Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrandakı etirazlara müdaxilə ilə bağlı son təhdidlərinə sərt cavab veriblər. İran Milli Təhlükəsizlik Ali Şurasının katibi Əli Laricani mülki vətəndaşların ölümünə görə birbaşa ABŞ və İsrailin məsuliyyət daşıdığını bəyan edib. Donald Trampın sosial mediada iranlıları dövlət müəssisələrini ələ keçirməyə çağıran paylaşımından qısa müddət sonra Laricani "X" platformasında "İran xalqının əsl qatillərinin adlarını açıqlayırıq: 1-Tramp, 2-Netanyahu" deyə yazıb.

Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərliyi altında Körfəz ölkələri ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasını İrana qarşı mümkün hərbi müdaxilədən çəkindirməyə çalışır. "Wall Street Journal" (WSJ) qəzetinin anonim mənbələrə istinadən yaydığı məlumata görə, Səudiyyə Ərəbistanı, Oman və Qətər rəsmiləri Vaşinqtonu xəbərdar ediblər. Onlar İrana qarşı hərbi addımın neft bazarlarını sarsıdacağını və nəticədə ABŞ iqtisadiyyatına ciddi ziyan vuracağını bildiriblər. Körfəz ölkələri mümkün hücumların Hörmüz boğazından keçən neft tankerlərinin hərəkətini dayandırmasından və regionda uzunmüddətli qeyri-sabitlik yaranmasından narahatdırlar.

Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedyev ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyanı ilhaq etmək planlarına gözlənilməz reaksiya verib. Rusiyanın "İnterfaks" agentliyinə danışan Medvedyev Qrenlandiya sakinlərinin Rusiyaya birləşmək üçün səs verə biləcəyini iddia edib. Rusiya eks-prezidenti Donald Trampın Arktikada yerləşən bu nəhəng adanı ABŞ-a birləşdirmək üçün tələsməli olduğunu vurğulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp sosial media hesabında özünü Venesuelanın müvəqqəti prezidenti kimi təqdim edən bir paylaşım edib. Tramp özünə məxsus Truth Social platformasında Vikipedia məlumatlarına bənzədilmiş bir vizual paylaşıb. Həmin şəkildə Trampın fotosunun altında "Venesuelanın müvəqqəti prezidenti" ifadəsi yer alıb. ŞƏkildə həmçinin "2026-cı ilin yanvarından etibarən vəzifədədir" qeydi və vitse-prezident qismində Ceyms Devid Vensin adı qeyd olunub.

ABŞ-li senator Lindsi Qrem çərşənbə günü bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp “ucuz Rusiya neftinin alınmasına” qarşı sanksiyaların tətbiqini nəzərdə tutan qanun layihəsini təsdiqləyib. Senator Qrem Tramp ilə keçirdiyi görüşdən sonra ABŞ mərkəzli X şirkətinin sosial media platformasındakı hesabında paylaşım edib.“Çox məhsuldar bir görüşdən sonra (Tramp) aylardır senator Blumental və bir çox digər şəxslərlə birlikdə üzərində çalışdığım iki partiyalı Rusiya sanksiyaları layihəsini təsdiqlədi.” - deyə Qrem vurğalayıb.

ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio, Prezident Donald Tramp administrasiyasının Qrenlandiyanı “işğal etməyi deyil, satın almayı hədəflədiyini” bildirib. Rubio Konqres üzvlərinə Venesuelaya müdaxilə mövzusunda etdiyi brifinqdə, Trampın Qrenlandiya planlarına dair açıqlamalarından bəhs edib. Konqres üzvlərinin, Trampın Siyasət və Daxili Təhlükəsizlik üzrə müşavir Yardımçısı Stiven Miller kimi yüksək səviyyəli rəsmilərin “agressiv açıqlamaları” səbəbindən Grönlandla bağlı verdikləri suallara Rubio, Trampın Qrenlandiyanı “satın almaq istədiyini” bildirib.

Qrenlandiyanın Baş Naziri Yens Frederik Nielsen ABŞ Prezidenti Donald Trampın avtonom Danimarka ərazisini ilhaq etmək təhdidlərinə sərt reaksiya verib. “Daha çox təzyiq olmayacaq. Daha çox işarələr olmayacaq. İlhaq xəyalları olmayacaq. Biz dialoqa və müzakirələrə açığıq, amma bu yalnız beynəlxalq hüquqa hörmətlə və düzgün kanallar vasitəsilə baş verməlidir.” - deyə paylaşımda qeyd edib. Prezident Tramp bazar günü ABŞ-ın tərkibinə Qrenlandiyanın qatılması iddiasını təkrarlayıb. O, strateji yerləşməsinə görə Qrenlandiyanı milli təhlükəsizlik baxımından önəmli adlandırıb. Tramp jurnalistlərin suallarına cavab olaraq bildirib:

ABŞ hakimiyyətin lazımi şəkildə ötürülməsi həyata keçirilənədək Venesuelada mövcudluğunu qoruyacaq. Bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu gün keçirilən mətbuat konfransında deyib. “Heç bir hərbi texnika itkisi olmayıb və ən əsası, heç bir hərbçi həlak olmayıb. ABŞ Silahlı Qüvvələri planetin ən güclü ordusudur, düşmənlərimizin belə təsəvvür edə bilməyəcəyi imkanlara və bacarıqlara malikdir. Bizim dünyanın ən yaxşı avadanlıqları var. Bizdə olan texnika başqa heç yerdə yoxdur - bunu sadəcə donanmaya baxmaqla da görmək olar. Dəniz yolu ilə narkotik tədarükünün 97 faizinin qarşısını almışıq və bu narkotiklər əsasən Venesuela adlı ölkədən gəlir”, – deyə o bildirib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian, ABŞ və İsrail liderlərinin İran'a yenidən hücum etmə ehtimalına dair açıqlamalarına sərt reaksiya verib. Bu barədə Pezeşkian, sosial media platforması X-də yayımladığı yazılı açıqlamada bildirib. "İran İslam Respublikası hər cür zalımca hücuma qarşı cavabını sərt və peşmanlıq doğuracaq şəkildə verəcəkdir" deyib. Açıqlama, İsrail Baş Naziri Benyamin Netanyahunun ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə dünənki görüşündən sonra gəlib. Tramp, İsrailin İrana qarşı ehtimal olunan hücum planları ilə bağlı suallara cavab verərək, "Onlar (İran) edəcəklərinin nəticələrini bilirlər. Nəticələr çox ağır olacaq, bəlkə də keçən dəfəkindən daha ağır. İran, keçən dəfə onlara seçim təklif edəndə bizimlə razılaşmalıydılar" ifadələrini istifadə edib.

İran lideri Əli Xamenei, ABŞ ordusunun İranlı gənclərin cəsarəti və fədakarlığı qarşısında məğlub olduğunu iddia etdi. İran lideri Əli Xamenei, Avropadakı İslam Tələbə Cəmiyyətləri Birliyinin illik toplantısı üçün rəsmi internet səhifəsində mesaj yayımladı. İran lideri mesajında, "ABŞ ordusunun və onun bu bölgədəki uzantısının ağır hücumu, İranlı gənclərin cəsarəti və fədakarlığı qarşısında məğlub oldu." ifadəsini istifadə etdi. Ölkəsinin hücuma uğramasının və sanksiyalarla üzləşməsinin tək səbəbinin nüvə məsələsi olmadığını iddia edən Xamenei, əsas problemin İranın "istilaçı dövlətlərə qarşı mübarizəsi" olduğunu vurğuladı.