Türkiyə 7-8 iyul tarixlərində Ankarada keçiriləcək NATO sammitinə hazırlıq işlərini intensivləşdirib. Bu barədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının parlament fraksiyasının iclasında çıxışı zamanı bildirib.
#Türkiyə-ABŞ münasibətləri
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İrana qarşı mümkün hərbi eskalasiyanın region üçün ciddi risklər yaradacağını bildirib. Türkiyə lideri qeyd edib ki, son olaraq İran Prezidenti ilə görüş keçirib, növbəti gün isə ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə danışıqlar aparıb. Bu təmaslarda regional gərginliyin azaldılması və mümkün diplomatik yol xəritəsi müzakirə olunub.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan ABŞ-ın Ankaradakı səfiri və Suriya üzrə xüsusi nümayəndə Tom Barakı qəbul edib. Görüşdə Türkiyə–ABŞ münasibətləri, eləcə də regional məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Nazirliyinin mənbələrinə görə, görüş Ankarada keçirilib və Suriya ilə bağlı mövcud proseslər də müzakirə mövzusu olub.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan ABŞ-ın Ankaradakı səfiri və eyni zamanda Suriyanın xüsusi nümayəndəsi olan Tom Barrak ilə görüş keçirib. Diplomatik mənbələrdən verilən məlumata görə, Ankarada baş tutan görüşdə Türkiyə–ABŞ ikitərəfli münasibətlərinin hazırkı vəziyyəti, regional təhlükəsizlik məsələləri və Suriya ilə bağlı proseslər müzakirə olunub. Tərəflər regionda sabitliyin təmin olunması, siyasi proseslərin irəlilədilməsi və diplomatik səylərin davam etdirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar. Görüş zamanı qarşılıqlı əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətləri üzrə fikir mübadiləsi aparıldığı bildirilib.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyənin F-35 proqramına yenidən qayıtmasının yalnız Ankara–Vaşinqton münasibətləri üçün deyil, həm də NATO-nun ümumi təhlükəsizliyi baxımından zəruri olduğunu bildirib. Ərdoğan Bloomberg-ə yazılı cavablarında ABŞ ilə münasibətlər, enerji siyasəti və regional geosiyasi proseslərlə bağlı mövqeyini açıqlayıb.
Ərdoğan görüş barədə ilk açıqlamanı ötən cümə günü Cümə namazından sonra jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən verib. O, Rusiya–Ukrayna müharibəsi ilə bağlı 2026-cı il perspektivlərinə dair sualı cavablandırarkən bildirib ki, beynəlxalq liderlərlə intensiv diplomatik təmaslar davam edir. Görüşdə Rusiya–Ukrayna müharibəsinin gedişi, Qəzza zolağındakı son vəziyyət və Venesuelada baş verən proseslərin əsas müzakirə mövzuları olacağı gözlənilir.
“F‑16 tədarükü ilə bağlı problem görmürük. Bizim əsas prioritetimiz F‑35-lərdir. İsrail və Yunanıstanın bu təyyarələrin bizə verilməməsi üçün lobbiçilik etdiyini bilirik. Türkiyə və ABŞ bu problemləri həll edəcək,” – deyə Gülər açıqlayıb. Güler bildirib ki, Türkiyə Böyük Britaniya ilə bağladığı razılaşma çərçivəsində 20 yeni Eurofighter döyüş təyyarəsi alacaq. Təyyarələrin tədarük planı belədir:
ABŞ-ın Ankara Böyükelçisi və Suriya üzrə Xüsusi Nümayəndəsi Tom Barak ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasındakı müsbət münasibətlərin F-35 döyüş təyyarələrinin tədarükü üzrə ən məhsuldar danışıqlara imkan yaratdığını bildirib. Barak ABŞ mərkəzli X sosial media platformasında paylaşım edərək, Türkiyə ilə F-35 proqramına yenidən qoşulma və Rusiya istehsalı olan S-400 hava hücumundan müdafiə sisteminin saxlanılması mövzusunda müzakirələrin davam etdiyini qeyd edib.
ABŞ-nin Suriyaya qarşı tətbiq edilən sanksiyaları ləğv etməsində Türkiyə həlledici rol oynayıb. Bu haqda İstanbulda keçirilən TRT World Forum 2025-də iştirak edən Suriya İnformasiya naziri Həmzə Əl Mustafa məlumat verib. Nazir, foruma bu dəfə “yeni Suriya rəhbərliyini təmsil edən nümayəndə” kimi qatıldığını qeyd edib.
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio, 29 Oktyabr — Türkiyə Respublikasının 102-ci ildönümü münasibətilə təbrik mesajı yayıb. Rubio mesajında ABŞ-Türkiyə münasibətlərinin qlobal sülh, təhlükəsizlik və rifah üçün kritik əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. “ABŞ və Amerika xalqı adından, Türkiyə xalqını Respublikanızın qurulmasının 102-ci ildönümü münasibətilə ən səmimi arzularımla təbrik edirəm. ABŞ-Türkiyə münasibətləri qlobal sülh, təhlükəsizlik və rifah baxımından həyati önəmə malikdir.Türkiyə Respublikası, köklü və dəyərli bir NATO müttəfiqidir.” – deyə Rubio bildirib.
Türkiyənin ticarət naziri Ömər Bolat ABŞ ilə iqtisadi münasibətlərdə yeni mərhələnin başlandığını bildirib. O, Amerikanın aparıcı şirkətlərinin Türkiyədəki sərmayələrini artırmaq istədiyini və tərəfdaşlığa müsbət yanaşdıqlarını qeyd edib. Nazir, İstanbulda keçirilən "İstanbul Mebel Dizayn Sərgisi" (Furnishings & Design İstanbul) çərçivəsində jurnalistlərin suallarını cavablandırıb. ABŞ-a səfəri zamanı Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla birlikdə BMT-nin 80-ci Baş Assambleyasında iştirak etdiklərini xatırladan Bolat, orada 8-dən çox biznes görüşü keçirdiklərini deyib.
Türkiyənin Ticarət naziri Ömər Bolat, Türkiyə ilə ABŞ arasındakı iqtisadi münasibətlərdə bir sıçrayış mərhələsinin başlanğıcında olduqlarını bildirərək, iki ölkə arasında yaranan müsbət atmosferin daha çox investisiyaya və ixraca çevrilməsi üçün işlərin davam etdiriləcəyini bildirib. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 80-ci Baş Assambleyası çərçivəsində Nyu-Yorkda olan Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana müşayiət edən Bolat, ABŞ-dakı görüşlərinə dair dəyərləndirmələr verib.