Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç Ratko Mladiçin ölümü ilə bağlı BMT-nin müharibə cinayətləri üzrə məhkəmə qurumunu tənqid edib. Mladiç 83 yaşında Haaqadakı saxlanma mərkəzində vəfat edib. O, Bosniya müharibəsi zamanı törədilmiş soyqırımı, insanlıq əleyhinə cinayətlər və müharibə cinayətlərinə görə ömürlük həbs cəzası çəkirdi. Mladiç ötən ay səhhəti ilə əlaqədar Serbiyaya buraxılması üçün müraciət etmişdi. Məhkəmə onun müraciətini rədd etmişdi. Vuçiç Mladiçin Serbiyada ölməsinə icazə verilməməsini “qeyri-sivil davranış” adlandırıb. Serbiya Prezidenti ailəsinin istəyi olacağı təqdirdə Mladiçin Serbiyada dəfninin təşkilinə kömək ediləcəyini bildirib. Belqrad hazırda onun nəşinin Serbiyaya qaytarılıb-qaytarılacağı barədə Haaqadan məlumat gözləyir.
#Müharibə cinayətləri
Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin sədri Tomoko Akane qurumun heç vaxt fəaliyyətini dayandırmamalı olduğunu bildirib. O, ABŞ-nin təzyiqlərinə baxmayaraq geri çəkilməyəcəyini açıqlayıb. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ötən həftə Akane və digər məhkəmə nümayəndəsinə qarşı məhdudiyyətlər elan edib. Akane daha əvvəl oxşar vəziyyətlə üzləşmiş hakimləri özünə nümunə göstərib. Yaponiya hökuməti də ona dəstək ifadə edib. ABŞ Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin bəzi dövlətlərin rəsmilərinə qarşı fəaliyyətinə etiraz edir. Tərəflər arasındakı gərginlik Benyamin Netanyahu barəsində həbs qərarından sonra daha da artıb. Məhkəmə keçmiş müdafiə naziri Yoav Qalant barəsində də həbs qərarı verib.
ABŞ Müdafiə Nazirliyinin Konqresə təqdim etdiyi hesabat 2025-ci ildə ABŞ qüvvələrinin həyata keçirdiyi hava zərbələri nəticəsində çox sayda mülki şəxsin öldüyünü və yaralandığını ortaya qoyub. Hesabatda xüsusilə Yəməndə həyata keçirilən üç hava hücumunda 150-dən çox mülki şəxsin öldüyü, 240-dan çox insanın isə yaralandığı bildirilib. Sənəd ABŞ ordusunun müharibə qanunlarına əməl etmək və mülki əhalinin zərər görməsinin qarşısını almaq istiqamətində “güclü göstəricilərə” malik olduğunu vurğulasa da, “Human Rights Watch” (HRW) bu yanaşmanı tənqid edib.
Dəməşqdəki 4-cü Cinayət Məhkəməsi sabiq Suriya prezidenti Bəşşar Əsədin əmisi oğlu Vasim Əsəd barəsində ölüm hökmü çıxarıb. Məhkəmə onu Şərqi Quta və Məlihə bölgələrində mülki şəxslərin qətlə yetirilməsi, işgəncələrə məruz qoyulması və silahlı qrupların yaradılmasında təqsirli bilib. Məhkəmənin qərarında bu əməllər müharibə və insanlıq əleyhinə cinayətlər kimi qiymətləndirilib.
Atom bombasının yaradılması və İkinci Dünya müharibəsinin son mərhələsində Yaponiyanın Hiroşima və Naqasaki şəhərlərinə atılması elm, hərbi texnologiya və əxlaq məsələləri ilə bağlı ən böyük mübahisələrdən biri olaraq qalır.
Bakı Apellyasiya Məhkəməsində Ermənistan vətəndaşlarının apellyasiya şikayətləri üzrə məhkəmə baxışı davam edib.
Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (BCM) baş prokuroru Kərim Xan həm Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə bağlı həbs orderlərinin əldə edilməsindəki rolu, həm də məhkəmə daxilində yaranan qalmaqallarla gündəmə gəlib. 56 yaşlı britaniyalı hüquqşünas beynəlxalq cinayətlərin araşdırılmasında dəqiqlik və sübutlara əsaslanan yanaşması ilə tanınır. Lakin hazırda o, özü haqqında irəli sürülən cinsi zorakılıq iddiaları ilə bağlı araşdırma ilə üz-üzədir.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ı beynəlxalq humanitar hüququ pozmaqda ittiham edib. O bildirib ki, Vaşinqton mülki infrastrukturun hədəfə alınmasını nəzərdə tutan siyasət yürüdür. Bəqainin sözlərinə görə, bu, kollektiv cəzalandırma və qisasalma xarakteri daşıyır. İran rəsmisi belə hərəkətlərin beynəlxalq hüquqa əsasən müharibə cinayəti hesab oluna biləcəyini iddia edib. O, hərbi qulluqçuları qanunsuz əmrləri yerinə yetirməməyə çağırıb. Tehran beynəlxalq hüququn müdafiəsini davam etdirəcəyini bəyan edib. ABŞ isə bu açıqlamalara münasibət bildirməyib.
Amnesty International Livanın cənubunda İsrail tərəfindən həyata keçirildiyi bildirilən üç hava hücumu ilə bağlı müharibə cinayətləri üzrə araşdırma aparılmasını tələb edib. Təşkilatın məlumatına görə, mart ayında Tir, Sidon və Nəbatiyə rayonlarına endirilən zərbələr nəticəsində 12-si uşaq olmaqla 24 mülki şəxs həyatını itirib və ən azı 18 nəfər yaralanıb. Amnesty araşdırması zamanı İsrail qüvvələrinin beynəlxalq humanitar hüququ pozmuş ola biləcəyini göstərən faktlar əldə etdiyini bildirib. Təşkilat hücumlarda mülki və hərbi hədəflər arasında lazımi fərqin qoyulmadığını və mülki itkilərin qarşısının alınması üçün kifayət qədər tədbir görülmədiyini iddia edib. Amnesty nümayəndələri beynəlxalq ictimaiyyəti məsələ ilə bağlı tədbir görməyə və məsul şəxslərin araşdırılmasına çağırıblar. Təşkilat həmçinin İsrailə qarşı silah embarqosunun tətbiq olunmasını və hüquqi mexanizmlərdən istifadə edilməsini istəyib. Livan-İsrail arasında əldə olunan yeni razılaşmanın məsuliyyət məsələsini çətinləşdirə biləcəyi ilə bağlı da xəbərdarlıq edilib.
Böyük Britaniyanın Labour Partiyasının aparıcı siyasətçilərindən Endi Börnham partiyanın İsrail-Qəzza münaqişəsinin başlanğıcında mövqeyinin kifayət qədər güclü olmadığını etiraf edib. O, atəşkəs çağırışında gecikdiklərini bildirib və gələcək hökumət dövründə zorakılıqlara görə məsul şəxslərə qarşı əlavə sanksiyaların, eləcə də qanunsuz İsrail yaşayış məntəqələrindən gələn məhsullara məhdudiyyətlərin nəzərdən keçiriləcəyini açıqlayıb.
Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları İsrail ilə Livan arasında imzalanmış çərçivə razılaşmasını tənqid ediblər. Onların fikrincə, sənədin bəzi müddəaları müharibə cinayətləri qurbanlarının ədalətə çıxış imkanlarını zəiflədə bilər. Bəyanatda Livanın cənubundan məcburi köçkün düşmüş insanların vəziyyəti də narahatlıq doğuran məsələlərdən biri kimi göstərilib. Təşkilatlar qurbanların hüquqlarının razılaşmanın əsas hissəsi olmasının vacibliyini vurğulayıblar. Aqnes Kallamar bildirib ki, cəzasızlıq yeni hüquq pozuntularına şərait yarada bilər. Razılaşma ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə iyunun 26-da imzalanıb. Sənəd Livan ordusunun nəzarətinin bərpasını və İsrail qüvvələrinin geri çəkilməsini nəzərdə tutur.
28 aprel 2004-cü ildə CBS telekanalının "60 Minutes II" proqramında yayımlanan hesabat İraqdakı Əbu Qreyb həbsxanasında Amerika hərbçilərinin məbuslara qarşı tətbiq etdiyi dəhşətli işgəncələri dünyaya ifşa etdi. Yayımlanan qrafik fotoşəkillər ABŞ əsgərlərinin dindirmə zamanı məbuslara qarşı cinsi zorakılıq etdiyini, onları itlərlə hədələdiyini və qeyri-insani rəftarın bir sistem halına gəldiyini sübut etdi. Bu qalmaqal həm Amerika ictimaiyyətini sarsıtdı, həm də Buş administrasiyasının İraq müharibəsi ilə bağlı reputasiyasına ciddi zərbə vurdu.