Livan Silahlı Qüvvələrinin komandanı general Rodolf Haykal fevralın əvvəlində Vaşinqtona rəsmi səfər edəcək. Ötən ilin noyabrında ABŞ tərəfindən təxirə salınan bu səfər Livan ordusunun silahlanması və regional təhlükəsizlik məsələləri baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Fevralın 3-dən 5-dək davam edəcək görüşlərin gündəliyinə Livan ordusunun ehtiyacları, iki ölkə arasındakı hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və Vaşinqtonun Beyruta davamlı hərbi dəstəyi daxil edilib.
#Livanda regional siyasət
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Livandakı Sülhməramlı Qüvvələri (UNIFIL) bəyan edib ki, İsrail ordusunun dünən Livanın cənub bölgələrinə endirdiyi hava zərbələri BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin pozulmasıdır. UNIFIL-in yaydığı yazılı açıqlamada bildirilib ki, İsrail qüvvələri Livanın cənubunda yerləşən Caba, Mahruna, Baraşit və əl-Məcədil yaşayış məntəqələrinə hava hücumları həyata keçirib.
Bəşşar Əsədin və onun rejiminin süqutunu yalnız Suriya hadisəsi kimi dəyərləndirmək sadəlövhlük olduğu kimi, bu rejimin dağılmasının bölgənin simasını qeyri-müəyyən bir müddətə dəyişdirdiyini görməmək də sadəlövhlükdür.Əslində, Əsədin devrilməsi, uzun illər ərzində Fələstin məsələsini və İsrailə qarşı düşmənçiliyi bölgədə dağıdıcı bir layihəni həyata keçirmək üçün vasitə kimi istifadə edən bir oxun sonudur. Bu, Tehrandan Beyruta qədər uzanan və Suriyanın əsas əlaqə nöqtəsi olduğu “oxun” həyat damarının kəsilməsi deməkdir.
Bu məsələ İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Laricaninin Beyrut səfəri çərçivəsində keçirdiyi görüşlərdə də gündəmə gəlib. Laricani Hizbullahın sabiq baş katibləri Həsən Nəsrullah və Haşim Səfiəddinin qətlinin ildönümü mərasimlərinə qatılmaq üçün ölkəyə gəlmişdi.
Rəsmi dairələr Vaşinqtona hökumətin Hizbullahın silahlarını mərhələli şəkildə toplamaq öhdəliyini təsdiqləsə də, prezident Aun ölkə daxilində fərqli siqnallar göndərir. Onun mesajı belədir ki, partiyaya qarşı hərbi addım yalnız geniş siyasi konsensus əldə olunandan sonra mümkündür, bəlkə də ümumiyyətlə mümkün deyil, çünki bu, ölkəni daxildən partlada bilər.
Livanın ədliyyə naziri Adil Nəssar, silahlarını təhvil verməkdən imtina edən Hizbullaha xəbərdarlıq edib. Nəssar açıqlamasında bəzi şəxslərin silahı müdafiə adı ilə Livanı məhv etməklə hədələməsinin, “bu silahlar guya ölkəni qorumaq üçündür” iddiasını tamamilə aradan qaldırdığını bildirib.
Livanın Xristian müxalifət lideri Samir Caca Hizbullahı Livanı yüz il geriyə aparmaqda ittiham edib. Onun bu açıqlaması, hökumətin avqustun 6-da keçirəcəyi və “silah üzərində dövlətin inhisarını təmin edəcək icra mexanizmini” təsdiqləməyi hədəfləyən mühüm iclas ərəfəsində verilib. Hizbullah isə bildirib ki, silahı yerə qoymaq Livanı İsrailə təslim etmək deməkdir. Livanın kənd təsərrüfatı naziri Nizar Hani yerli radioya açıqlamasında deyib ki, bu iclas prezident Cozef Aunun andiçmə nitqində qoyduğu əsas prinsiplərə uyğundur. Həmin nitqdə silahın yalnız dövlətə məxsus olması üçün müddət təyin olunmuşdu. Hani əlavə edib ki, bu məsələ hökumət daxilində geniş siyasi razılıqla qarşılanır və Hizbullahla Amal hərəkatı da daxil olmaqla heç bir tərəf iclası boykot etməyəcək.
Hizbullah rəhbərlərindən Mahmud Qamati xəbərdarlıq edib ki, partiyanın silahlandırılmasına son qoyulması Livanı təhlükə altına qoyacaq. ABŞ-ın Livanla bağlı təzyiqləri fonunda bu bəyanat mübahisələr doğurub.
Livanda Hizbullah təşkilatı Aşura mərasimlərini yalnız dini və tarixi anım olaraq deyil, siyasi və ideoloji mobilizasiya vasitəsi kimi də istifadə edir.
Hizbullaha bağlı Livan mediası bu məsələdə böyük şişirtməyə yol verir.
Lakin Livan rəsmiləri hələ ki, ABŞ-ın təqdim etdiyi sənədin yekun cavab hazırlaya bilməyiblər. Bunun fonunda Hizbullahın sərt mövqeyi diqqət çəkir.
Hizbullah, ABŞ-ın Livana dəstək təklif etdiyi təşəbbüsün şərtlərini rədd edərək, "Silahımızı təslim etməyəcəyik"-deyə bəyanat verdi.