İsrail Müdafiə Qüvvələri (IDF) Livanın cənubundakı Deyr Kifa şəhərində "Hizbullah"a məxsus silah anbarını hədəfə aldığını açıqlayıb. Ordunun bəyanatında silah anbarının mövcudluğunun İsrail və Livan arasında əldə edilmiş razılaşmaların pozulması olduğu vurğulanıb. “İD İsrail və vətəndaşlarına qarşı təhdidləri aradan qaldırmaq üçün səylərini davam etdirəcək”, – açıqlamada bildirilib. Hücumdan sonra şəhərdə çaxnaşma yaşandığı, yayılan həvəskar kadrların panika anlarını əks etdirdiyi qeyd olunub. Livan mediası isə əməliyyatın iki yer-yer raketi ilə həyata keçirildiyini və ölənlərlə yaralıların olduğunu iddia edib.
#İsrail Livan münasibətləri
Fransa, Böyük Britaniya, Kanada, İspaniya və İtaliyanın da daxil olduğu dövlətlər İsrailin qərarını kəskin şəkildə pisləyib və onun dərhal ləğvini tələb edib. Avropa İttifaqının xarici siyasət rəhbəri Kaya Kallas da sənədə imza ataraq, bu addımın “Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik və sabitliyə təhdid” olduğunu bildirib.
Bu gün Livan hakimiyyəti fələstinli qaçqın düşərgələrindəki silahların təhvil alınmasına başlayır. Bu addım təxminən üç ay əvvəl tərəflər arasında razılaşdırılmış planın birinci mərhələsinin icrası çərçivəsində, həm də Beyrutun silahların yalnız dövlətin nəzarətində cəmləşdirilməsi istiqamətindəki səylərinin bir hissəsi olaraq həyata keçirilir.
Hizbullahın Livanda və bölgədəki rolu uzun illər ərzində həm regional, həm də beynəlxalq siyasətin mərkəzində olub. Təşkilatın silahlı qüvvələrinin tərksilah olunması və siyasi inteqrasiyası məsələsi təkcə İsrailin deyil, həm də Livan hökumətinin prioritet hədəflərindən biridir.
İsrail ordusu Livanın cənubundakı Şəkif təpəsi bölgəsində Hizbullaha məxsus hərbi infrastruktur və yeraltı obyektləri hava zərbələri ilə hədəf alıb. Ordunun mətbuat xidmətinin yaydığı məlumata görə, hücumlar bölgədə müşahidə edilən hərbi fəaliyyətlərdən sonra həyata keçirilib. İsrail tərəfi bu obyektlərin mövcudluğunu İsrail–Livan razılaşmalarının pozulması kimi qiymətləndirib.
Livanın Xristian müxalifət lideri Samir Caca Hizbullahı Livanı yüz il geriyə aparmaqda ittiham edib. Onun bu açıqlaması, hökumətin avqustun 6-da keçirəcəyi və “silah üzərində dövlətin inhisarını təmin edəcək icra mexanizmini” təsdiqləməyi hədəfləyən mühüm iclas ərəfəsində verilib. Hizbullah isə bildirib ki, silahı yerə qoymaq Livanı İsrailə təslim etmək deməkdir. Livanın kənd təsərrüfatı naziri Nizar Hani yerli radioya açıqlamasında deyib ki, bu iclas prezident Cozef Aunun andiçmə nitqində qoyduğu əsas prinsiplərə uyğundur. Həmin nitqdə silahın yalnız dövlətə məxsus olması üçün müddət təyin olunmuşdu. Hani əlavə edib ki, bu məsələ hökumət daxilində geniş siyasi razılıqla qarşılanır və Hizbullahla Amal hərəkatı da daxil olmaqla heç bir tərəf iclası boykot etməyəcək.
Hizbullah rəhbərlərindən Mahmud Qamati xəbərdarlıq edib ki, partiyanın silahlandırılmasına son qoyulması Livanı təhlükə altına qoyacaq. ABŞ-ın Livanla bağlı təzyiqləri fonunda bu bəyanat mübahisələr doğurub.
İndiyədək Qəzza ərazisində, HƏMAS-ın əlində sağ olduğu güman edilən 20 girovun xilas edilməsi məqsədilə aparılan döyüşlər nəticəsində 446 israilli əsgər ölüb. Bu rəqəmə 7 oktyabr 2023-cü ildə həlak olan 444 əsgər daxil deyil.
Lakin Livan rəsmiləri hələ ki, ABŞ-ın təqdim etdiyi sənədin yekun cavab hazırlaya bilməyiblər. Bunun fonunda Hizbullahın sərt mövqeyi diqqət çəkir.
Hizbullah, ABŞ-ın Livana dəstək təklif etdiyi təşəbbüsün şərtlərini rədd edərək, "Silahımızı təslim etməyəcəyik"-deyə bəyanat verdi.
İsrail döyüş təyyarələri Livanın cənubuna zərbə endirib
Prezident Aun və Fələstin lideri Mahmud Abbas bu prosesi dəstəkləmişdilər.