#Abbas Əraqçi

İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, Tehran və Vaşinqton razılığa gəlməyə çox yaxın olublar, lakin ABŞ “sıfır zənginləşdirmə” tələb etdiyindən proses uğursuz olub və nəticədə ABŞ diplomatiya əvəzinə qarşıdurmanı seçib. Əraqçi Muskatda “Musa əl-Fərrac ” proqramına verdiyi müsahibədə Oman Sultanlığının uzunmüddətli və effektiv vasitəçilik rolunu yüksək qiymətləndirib. O qeyd edib ki, beynəlxalq münasibətlər ABŞ və İsrailin nəzarətsiz güc tətbiqindən təsirlənərək “cangüdümlü qanun” vəziyyətinə qayıdıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi yapon həmkarı Toşimitsu Motegi ilə ikitərəfli münasibətlər və regional məsələlərlə bağlı telefon danışığı aparıb. Əraqçi söhbət zamanı Motegini yenidən Yaponiya xarici işlər naziri vəzifəsinə təyin olunması münasibətilə təbrik edib. Tərəflər siyasi, iqtisadi və ticarət sahələrində mövcud əməkdaşlıq vəziyyətini və əlaqələrin genişləndirilməsi imkanlarını müzakirə ediblər. Görüş zamanı Əraqçi həmçinin İranın nüvə proqramı ilə bağlı son proseslərə toxunub və ABŞ ilə üç Avropa ölkəsinin — Böyük Britaniya, Almaniya və Fransanın — bu mövzudakı siyasi mövqelərini və addımlarını şərh edib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallasla cümə günü telefon danışığı aparıb. Danışıqlarda İran–Aİ münasibətləri, regional və beynəlxalq məsələlər, xüsusilə də İsrail rejiminin bölgədəki fəaliyyətləri müzakirə olunub. Əraqçi İsrail rejiminin işğal altındakı Fələstin ərazilərində və Livanda davam edən hərbi hücumlarını beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, bu cinayətkar fəaliyyətlərin miqyası və davamlılığı beynəlxalq ictimaiyyətin rejimin addımlarına qarşı təsirli tədbirlər görmək məsuliyyətini daha da artırır.

İranın Xarici İşlər Naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, ABŞ-ın mövqeyi səbəbindən İranın nüvə proqramı ilə bağlı tarazlı və ədalətli danışıqlar prosesi hazırda mümkün deyil. Cümə axşamı axşamı verdiyi açıqlamalarda Əraqçi Fransaya səfərinin məqsədləri və nəticələri barədə danışıb. O deyib ki, Parisə səfər İranın Fransa ilə ikitərəfli münasibətlər, regional məsələlər, nüvə mövzuları və Ukrayna kimi Avropa məsələləri də daxil olmaqla müxtəlif sahələrdə apardığı məsləhətləşmə və fikir mübadiləsinin davamıdır.

İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, ölkənin nüvə obyektlərinin yoxlanılması üçün yeni çərçivə və protokolların yaradılması zəruridir. Əraqçi Fransada verdiyi müsahibədə bildirib ki, MAQATE-nin son qərarında İranın bombalanmış nüvə obyektlərinə yaxınlaşma riskləri nəzərə alınmayıb. Onun sözlərinə görə, zədələnmiş obyektlərin yoxlanılması hazırda təhlükəlidir, çünki amerikalıların yeni hücum riski, partlamamış sursat və radioaktiv və kimyəvi çirklənmə təhlükəsi mövcuddur.

İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, İran və ABŞ arasında hazırda heç bir danışıqlar aparılmır və Vaşinqton real, ədalətli dialoq üçün zəruri iradəni nümayiş etdirməyib. France 24 kanalına verdiyi müsahibədə Əraqçi qeyd edib ki, ABŞ Prezidentinin xüsusi elçisi Stiv Vitkofla əlaqə kanalları mövcud olsa da, hazırda heç bir danışıqlar prosesi başlamayıb. O əlavə edib ki, müxtəlif vasitəçilər mesajları ötürməyə davam etsələr də, ABŞ tərəfi real danışıqlara hazır deyil.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bu həftə Fransa ilə ikitərəfli məsələlər, həmçinin regional və beynəlxalq inkişaflarla bağlı danışıqlar aparmaq məqsədilə Parisə səfər edəcək. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmail Baqai bazar ertəsi axşam açıqlayıb ki, Əraqçi bu həftə Fransaya səfər edəcək. Haaqada Kimyəvi Silahların Qadağan edilməsi Təşkilatının (OPCW) illik toplantısında iştirak etdikdən sonra, xarici işlər naziri fransalı həmkarının dəvəti ilə Parisə yola düşəcək.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı İranı Yəməndə vəziyyətin yaxşılaşdırılması və sülh prosesinin irəlilədilməsi istiqamətində BMT-nin rolunu dəstəkləməyə çağırıb. BMT-nin Yəməndə xüsusi elçisi Hans Grundberg bazar ertəsi günü Müsqatda İran Xarici İşlər Naziri Abbas Araqçi ilə görüş keçirib. Grundberg Yəmənlə bağlı vəziyyətin gedişi barədə hesabat təqdim edərək İranın BMT-nin təşəbbüslərinə və sülh prosesinə dəstəyinin vacibliyini vurğulayıb.

İranın Xarici İşlər naziri Abbas Ərəqçi bildirib ki, Tehran Livanla ikitərəfli əlaqələri gücləndirməyə yönəlmiş dialoqa hazırdır, eyni zamanda ölkənin daxili işlərinə müdaxilə etmədiklərini vurğulayıb. O, həmçinin əlavə edib ki, “üçüncü ölkəyə ehtiyac yoxdur. Həmkarımı Tehrana dəvət edirəm, əgər məni Beyrut səfərinə dəvət etsələr, məmnuniyyətlə qəbul edəcəyəm.”

İran, sentyabr ayında Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) ilə imzaladığı və əməkdaşlığın bərpasını nəzərdə tutan Qahirə Anlaşmasını rəsmən ləğv etdiyini açıqlayıb. İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi, İngiltərə, Fransa, Almaniya və ABŞ-ın MAQATE İdarə Heyətinə Tehran əleyhinə qərar layihəsi təqdim etməsindən sonra bu açıqlamanı verib. Əraqçi bildirib ki, qərar layihəsini təqdim edən ölkələr İranın yaxşı niyyətini nəzərə almadan MAQATE-nin etibarlılığına və müstəqilliyinə xələl vurublar və agentlik ilə İran arasındakı əməkdaşlıq prosesini pozublar. O, eyni zamanda, sentyabr ayında MAQATE ilə imzalanan əməkdaşlıq anlaşmasının artıq qüvvədə olmadığını vurğulayıb.

İran Xarici İşlər Naziri Abbas Əraqçi və Hakan Fidan ikitərəfli münasibətləri və regional inkişafları müzakirə ediblər. Telefon danışığı zamanı tərəflər qarşılıqlı maraq doğuran bütün sahələrdə əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Əraqçi Pakistan və Əfqanıstan arasında gərginliyin azaldılması üçün aparılan səyləri yüksək qiymətləndirib və İslam Respublikası İranın bu prosesə dəstək verməyə hazır olduğunu bildirib. O, həmçinin hərbi təyyarə qəzasında həyatını itirən türk vətəndaşlarının ailələrinə başsağlığı verib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə və Təhlükəsizlik Şurasına müraciət edərək, ABŞ və İsrailin “beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə qarşı ciddi pozuntulara və cinayətlərə” görə məsuliyyətə cəlb olunması üçün tədbir görülməsini tələb edib. Əraqçi 2025-ci il noyabrın 11-də BMT Baş katibi Antoniu Quterreşə və Təhlükəsizlik Şurasına ünvanladığı məktubda BMT-ni həm ABŞ, həm də İsrail rejimi üçün cavabdehliyin təmin olunması istiqamətində lazımi addımlar atmağa çağırıb və bu cinayətləri törədənlərin ədalət qarşısına çıxarılmasının vacibliyini vurğulayıb.