#Dondurulmuş aktivlər

ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent dondurulmuş İran vəsaitlərinin ABŞ ərzaq və dərman məhsullarının alınmasına yönləndiriləcəyini bildirib. O, prosesin ABŞ Maliyyə Nazirliyinin nəzarəti altında həyata keçiriləcəyini deyib. Bessent vəsaitlərin Qətər vasitəsilə idarə oluna biləcəyini qeyd edib. İran tərəfi isə belə öhdəlikləri qəbul etmədiyini bildirir. Açıqlama ABŞ–İran maliyyə danışıqları fonunda verilib.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranın dondurulmuş aktivləri ilə bağlı yeni mexanizm təklif edildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, vəsaitlərin istifadəsinə ABŞ və Qətər nəzarət edə bilər. Məqsəd həmin pulların terror fəaliyyətlərinə yönəlməsinin qarşısını almaqdır. Vens qeyd edib ki, vəsaitlər İran xalqı üçün ərzaq alışına yönəldilə bilər. Təklifdə ABŞ-dən buğda və qarğıdalı alınması da nəzərdə tutulur. Plan Qətər tərəfinin iştirakı ilə hazırlanıb. Danışıqların tərkib hissəsi kimi bu məsələ müzakirə olunur.

Həməd bin Xəlifə Universitetinin ictimai siyasət üzrə professoru Sultan Bərakətin fikrincə, İran ABŞ-la danışıqlarda getdikcə daha inamlı mövqe nümayiş etdirir. Ekspert hesab edir ki, zaman artıq Vaşinqtonun deyil, Tehranın xeyrinə işləyir. Onun sözlərinə görə, danışıqlarda maliyyə məsələləri, xüsusilə İranın xaricdə dondurulmuş aktivləri hələ də gündəmdədir. Bununla belə, Bərakət qeyd edir ki, İran hazırda bu vəsaitlərə dərhal çıxışı həyati məsələ kimi görmür və Vaşinqtonun əvvəlki sərt tələblərindən tədricən geri çəkildiyini düşünür.

Doha Ali Təhsil İnstitutunun tədqiqatçısı Mühənnəd Səllum hesab edir ki, Vaşinqton və Tehran arasında aparılan danışıqlarda ən mürəkkəb məsələlərdən biri ABŞ-da saxlanılan milyardlarla dollarlıq İran aktivləridir. Ekspertin fikrincə, İran yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı güzəştlərə gedəcəyi təqdirdə, bunun qarşılığında konkret iqtisadi fayda əldə etmək istəyir. Səllum qeyd edir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi qarşıdurmadan daha çox təzyiq yolu ilə razılaşmaya nail olmağa üstünlük verir. Bununla yanaşı, ekspert Tehranın ABŞ administrasiyasına tam etibar etməməsinin müəyyən tarixi səbəblərinin olduğunu da vurğulayıb.

İran nümayəndə heyəti Dohada ABŞ-İsrail müharibəsinin dayandırılmasına yönəlmiş diplomatik proses çərçivəsində mühüm məsələləri müzakirə edir. Əsas diqqət Hörmüz boğazına nəzarət və yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarına yönəlib. Heyətdə İranın baş danışıqlarçısı Məhəmməd Baqir Qalibaf, xarici işlər naziri Abbas Əraqçi və Mərkəzi Bank rəhbəri Əbdül-Nasir Himməti iştirak edir. Mərkəzi Bank rəhbərinin iştirakı dondurulmuş İran aktivlərinin azad edilməsi məsələsinin müzakirədə olduğunu göstərir və bu məsələ gələcək yekun razılaşma memorandumuna daxil ediləcək.