Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti kəskin şəkildə azalıb və cümə günü yalnız iki gəminin boğazdan keçdiyi müəyyən edilib. Gəmilərdən biri İranın ərazi sularına daxil olan taxıl daşıyan gəmi, digəri isə əks istiqamətdə hərəkət edən boş quru yük gəmisi olub. Bundan başqa, boş mayeləşdirilmiş neft qazı daşıyan tanker də boğazdan keçərək Fars körfəzinə daxil olub. Cümə günü boğazdan xam neft daşıyan heç bir gəmi keçməyib. Cümə axşamı doqquz gəminin keçməsi əvvəlki gündəki beş gəmidən çox olsa da, avqust ayının gündəlik orta göstəricisindən aşağıdır. Müharibədən əvvəl Hörmüz boğazından gündəlik 130-dan çox gəmi keçirdi. Mütəxəssislər İranın boğazda gəmiçiliyi məhdudlaşdırmaq imkanını ABŞ-la aparılan danışıqlarda əsas təsir vasitələrindən biri hesab edirlər.
#Enerji Təchizatı
Səudiyyə Ərəbistanı Hörmüz boğazından keçən Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin dövlət neft şirkətinə məxsus iki tankerə hücumu pisləyib. Ər-Riyad hücumların İran tərəfindən həyata keçirildiyini bildirib. Səudiyyə Ərəbistanının Xarici İşlər Nazirliyi hadisəni dəniz nəqliyyatı və qlobal enerji təchizatı üçün birbaşa təhdid adlandırıb. Nazirlik baş verənlərin nəticələrinə görə İranı tam məsuliyyət daşıyan tərəf hesab etdiyini açıqlayıb. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri də İrana qarşı etirazını bildirib. Əbu-Dabinin Milli Neft Şirkəti iki gəmisinin Hörmüz boğazından keçərkən hücuma məruz qaldığını təsdiqləyib. Şirkət hadisənin nəzarət altına alındığını açıqlayıb. Hücum Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyi və qlobal enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb.
Küveyt Xarici İşlər Nazirliyi Hörmüz boğazında Əbu-Dabinin Milli Neft Şirkətinə məxsus iki gəmiyə hücumu pisləyib. Nazirlik hadisənin dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyinə ciddi təhlükə yaratdığını bildirib. Küveyt həmçinin hücumun enerji təchizatının sabitliyinə və beynəlxalq ticarətə mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb. Nazirlik bölgədə gərginliyi artıra biləcək bütün hərəkətlərin dayandırılmasını tələb edib. Küveyt beynəlxalq sularda gəmiçilik azadlığına və təhlükəsiz keçid hüququna hörmət edilməsinə çağırıb. Ölkənin Xarici İşlər Nazirliyi Hörmüz boğazının tam və qeyd-şərtsiz açılmasını vacib hesab edir. Küveytin açıqlaması boğazda yaranmış gərginliyin regional və beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinə təsiri ilə bağlı narahatlığın artdığını göstərir.
Beynəlxalq Valyuta Fondu enerji təchizatında uzunmüddətli fasilələrin dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi risk yaradacağını bildirib. Fondun strategiya məsələləri üzrə direktoru Kristian Mumssen ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurmanın iqtisadi proqnozları çətinləşdirdiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Fond müxtəlif inkişaf ssenarilərini nəzərdən keçirməyə davam edəcək. Mumssen enerji qiymətlərinin bir çox ölkə üçün həlledici əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. O hesab edir ki, enerji təchizatında uzunmüddətli problemlər qlobal artıma və inflyasiyaya mənfi təsir göstərə bilər. Beynəlxalq Valyuta Fondu cari il üzrə dünya iqtisadiyyatının 3 faiz artacağını proqnozlaşdırır. Lakin regiondakı hərbi gərginlik bu proqnozlara təsir edə bilər. Ekspertlər enerji bazarlarında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini bildirirlər.
Hindistan Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazında baş verən son gərginlikdən ciddi narahat olduğunu açıqlayıb. Nazirlik bütün tərəfləri təmkinli davranmağa çağırıb. Açıqlamada gərginliyin azaldılması və mülki şəxslərin qorunmasının vacibliyi vurğulanıb. Hindistan enerji təchizatının və ticarət axınının fasiləsiz davam etməli olduğunu bildirib. Nazirlik son hücumların bölgədə sülh və sabitliyi poza biləcəyini qeyd edib. Yeni qarşıdurmanın regional təhlükəsizlik üçün ciddi risklər yaratdığı bildirilib. Hindistan tərəfləri vəziyyətin daha da ağırlaşmasına yol verməməyə çağırıb.
ABŞ mediası Yaxın Şərqdəki gərginlik və müharibə şəraitində Trampın siyasətini diqqətlə izləyir. Onilliklər boyu ABŞ medianın hadisələri Vaşinqtonun mövqeyinə uyğun işıqlandırması ənənəsi dəyişir. Prezident Trampın “qələbə” bəyanatları və aydın strategiyanın olmaması tənqid obyekti olub, mediası siyasətinin effektivliyini sual altına alır. Eyni zamanda, İran ordusunun fəaliyyətini davam etdirməsi, Hörmüz boğazına nəzarət və qlobal enerji təchizatındakı pozuntular region və qlobal iqtisadiyyat üçün ciddi risklər yaradır.
G7 ölkələrinin maliyyə nazirləri Hörmüz boğazının yenidən açılmasının vacibliyini və qlobal cari hesab balanssızlıqlarının aradan qaldırılmasını vurğulayıb, çoxtərəfli əməkdaşlığa sadiqliklərini təsdiqləyiblər.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri OPEC və OPEC+ təşkilatlarından çıxmaq qərarının milli maraqlar, enerji strategiyası və uzunmüddətli iqtisadi baxış əsasında qəbul edildiyini açıqlayıb. Energetika naziri Süheyl əl-Məzrui qərarın siyasi səbəblərlə bağlı olmadığını bildirib.
İran Ordusunun sözçüsü briqada generalı Məhəmməd Əkrəmi Nia bildirib ki, ABŞ ilə atəşkəsin taleyi qeyri-müəyyən qalarkən, İranın silahlı qüvvələri ən yüksək hazırlıq səviyyəsini saxlayır. O, İranın düşmənin heç bir məqsədinə nail olmasına imkan vermədiyini və bu müharibədən sonra geri çəkilmək üçün yer olmadığını vurğulayıb.