ABŞ-da ticarət kəsiri iyun ayında 5,6 faiz azalaraq 73,3 milyard dollara düşüb. Həm idxal, həm də ixracın azalması bu nəticəyə təsir göstərib. İxrac 314,7 milyard dollar, mal ixracı isə 206,9 milyard dollar olub. Sənaye xammalı və xüsusilə xam neft ixracındakı azalma əsas amillərdən biri kimi göstərilir. Ekspertlər isə süni intellekt sahəsinin idxaldan asılılığı səbəbindən ticarət kəsirinin yenidən arta biləcəyini istisna etmirlər.

2026-cı ilin yanvar–iyun aylarında Azərbaycandan Hindistana 320,5 min ton neft və neft məhsulları ixrac edilib. Bu ixracın dəyəri 247,4 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Hesabat dövründə Azərbaycanın ümumi neft ixracı 10,125 milyon ton, dəyəri isə 6,231 milyard ABŞ dolları olub. Azərbaycan neftinin əsas alıcısı İtaliya, sonra isə Çexiya və Bolqarıstan olub. Ölkənin xarici ticarət dövriyyəsi 24,661 milyard ABŞ dollarına çatıb. Xarici ticarətdə 7,979 milyard ABŞ dolları məbləğində müsbət saldo qeydə alınıb.

İran müharibə və atəşkəs dövründə 18 milyard ABŞ dolları dəyərində neft satdığını açıqlayıb. Neft naziri Möhsün Paknejad bildirib ki, bu gəlir büdcədə nəzərdə tutulan neft gəlirlərinin 60 faizindən çoxunu təmin edib. Tankerlərin hərəkəti ilə bağlı risklərin azalması ixracın artmasına kömək edib. Bunun sayəsində anbarlarda saxlanılan 100 milyon barrel xam neft və qaz kondensatının bir hissəsi satılıb. İran satışların istiqamətləri barədə məlumat açıqlamayıb. Məlumat hələlik müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Rəsmi Tehran bunu enerji sektorunun mühüm nəticəsi kimi qiymətləndirir.

Moldova parlamenti Vasile Tofanın rəhbərlik etdiyi yeni hökuməti təsdiqləyib. Yeni baş nazir iqtisadiyyatın bərpasını və Avropa İttifaqına inteqrasiyanı əsas məqsədlər kimi açıqlayıb. Hökumət proqramı “Avropa iqtisadiyyatı, effektiv dövlət” adlandırılıb. Moldova 2028-ci ilədək Aİ-yə üzvlük razılaşmasına, 2030-cu ilədək isə tam üzvlüyə hazırlaşmağı planlaşdırır. Prezident Maya Sandunun partiyası yeni hökuməti dəstəkləyib. Kabinet Avropa İttifaqı ilə danışıqları sürətləndirməyi qarşıya məqsəd qoyub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı son hərbi əməliyyatların neft bazarına təsirinə münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, belə hadisələr zamanı neftin qiyməti adətən cüzi artır. Tramp son hücumlardan sonra qiymətin təxminən iki dollar yüksələ biləcəyini deyib. O hesab edir ki, ABŞ ilə İran arasında yenidən başlayan gərginlik enerji bazarında ciddi bahalaşma yaratmayacaq. ABŞ Prezidenti qiymət artımının məhdud səviyyədə qalacağını vurğulayıb. Bu açıqlama qlobal enerji bazarlarında baş verən proseslərin diqqətlə izlənildiyi bir dövrdə səsləndirilib. Analitiklər isə bölgədəki vəziyyətin gələcək inkişafının neft bazarına təsir göstərə biləcəyini istisna etmirlər.

Tehran Universitetinin tədqiqatçısı Məhəmməd Eslami İran iqtisadiyyatının uzunmüddətli sanksiyalara baxmayaraq dayanıqlılığını qoruduğunu iddia edib. Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazının bağlanması İran üçün məqsəd deyil. Eslami bildirib ki, Tehran bu strateji marşrutun idarə olunması ilə bağlı yeni əməkdaşlıq mexanizminin yaradılmasını dəstəkləyir. Bu mexanizmdə Avropa və Asiya ölkələrinin də iştirak etməsi nəzərdə tutulur. Tədqiqatçı hesab edir ki, İran iqtisadiyyatı uzun illər davam edən təzyiqlərə uyğunlaşa bilib. O, bunu hökumətin iqtisadi dayanıqlılığa inamının əsas səbəblərindən biri kimi qiymətləndirib. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri olaraq qalır. Bölgədə baş verən proseslər beynəlxalq enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.

Hindistan Yaxın Şərqdən maye təbii qaz tədarükünün bərpasından sonra məhdudiyyətləri ləğv edib. Hindistan hökumətinin bildirişinə görə, mart ayında fövqəladə tədbirlər tətbiq olunmuşdu. Qaz çatışmazlığı səbəbindən qeyri-prioritet sahələrin istifadəsi məhdudlaşdırılmışdı. Bu vəziyyət Hörmüz boğazı üzərindən daşımaların dayanması ilə bağlı idi. Tədarükün bərpası ilə enerji bazarında sabitlik yaranıb. Məhdudiyyətlərin artıq ləğv edildiyi açıqlanıb. Enerji sektorunda vəziyyət normallaşır.

Misir Avropa İttifaqından 1,5 milyard avro maliyyə yardımının yaxın günlərdə köçürüləcəyini gözləyir. Bu barədə Misirin xarici işlər naziri Qahirədə keçirilən mətbuat konfransında məlumat verib. Yardım 5 milyard avroluq makromaliyyə paketinin bir hissəsidir. Qalan vəsaitin iki tranşla ödəniləcəyi bildirilib. Avropa İttifaqı artıq 2 milyard avro ayırıb. Ödənişlərin payızın əvvəlinə qədər tamamlanması gözlənilir. Proqram 7,4 milyard avroluq daha geniş razılaşmanın tərkib hissəsidir.

İsveçrənin Azərbaycan iqtisadiyyatına yatırdığı birbaşa sərmayələrin həcmi bu ilin ilk üç ayında 13 milyon 256 min ABŞ dollarına çatıb. Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına görə, bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 22,9 faiz artıb. Hesabat dövründə İsveçrənin ümumi birbaşa xarici sərmayələrdə payı 0,8 faiz olub. Ümumilikdə, bu ilin birinci rübündə Azərbaycan iqtisadiyyatına 1 milyard 720 milyon ABŞ dolları həcmində birbaşa xarici sərmayə cəlb edilib. Eyni zamanda, Azərbaycandan xarici ölkələrə yönəldilən sərmayələrin həcmi 1 milyard 110 milyon ABŞ dolları təşkil edib. İsveçrə 2026–2029-cu illər üçün Azərbaycanda yeni inkişaf proqramı da həyata keçirir. Proqram iqtisadi inkişaf, biznes mühitinin yaxşılaşdırılması və iqlim dayanıqlılığının gücləndirilməsini hədəfləyir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp rəqəmsal xidmət vergisi tətbiq edən ölkələrə qarşı sərt ticarət tədbirləri ilə çıxış edib. O bildirib ki, Amerika şirkətlərinə belə vergi tətbiq edən dövlətlərdən gətirilən bütün mallara 100 faizlik gömrük rüsumu qoyula bilər. Trampın sözlərinə görə, bu qərar ABŞ-la mövcud olan ticarət razılaşmalarından üstün tutulacaq. Açıqlama beynəlxalq ticarət münasibətlərində yeni gərginlik yarada bilər. Rəqəmsal xidmət vergisi əsasən iri texnologiya şirkətlərinin xarici bazarlardakı gəlirlərinə tətbiq olunur. Vaşinqton isə bu cür addımları Amerika şirkətlərinə qarşı ayrı-seçkilik kimi qiymətləndirir. Trampın bəyanatı ticarət tərəfdaşlarına xəbərdarlıq kimi dəyərləndirilir. Bu mövqenin yaxın günlərdə beynəlxalq iqtisadi gündəmdə geniş müzakirə olunacağı gözlənilir.

Hörmüz boğazı ətrafında diplomatik irəliləyiş olsa da, yüzlərlə gəmi hələ də hərəkətsiz qalıb. ABŞ bəzi sanksiyaları yumşaldıb və İran bunu uğur kimi qiymətləndirir. Oman və İran ticarətin bərpası üçün mexanizmləri müzakirə edir. Lakin prosesin nə qədər çəkəcəyi qeyri-müəyyəndir.

İran üçün sanksiya yumşaldılmasının 50 milyard dollara qədər çata biləcəyi bildirilir. Razılaşma dondurulmuş aktivlərin mərhələli şəkildə açılmasını nəzərdə tutur. ABŞ vəsaitlərin istifadəsinə məhdudiyyətlər qoymağı planlaşdırır. Pulun əsasən humanitar məqsədlərə yönəldilməsi nəzərdə tutulur. Tehran tərəfinin mövqeyi tam açıqlanmayıb.