Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı Hörmüz boğazında keçidlər üçün rüsum və ödənişlərin tətbiq edilməsinə qarşı çıxıb. Təşkilat beynəlxalq hüquqa əsasən, beynəlxalq gəmiçilik üçün istifadə olunan boğazlardan keçidə görə məcburi ödənişlərin qanuni əsasının olmadığını bildirib. Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı dəniz yollarının azad istifadəsini dəstəklədiyini açıqlayıb. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Boğazdan keçid üçün ödəniş tətbiqi beynəlxalq ticarətə təsir göstərə bilər. Təşkilatın açıqlaması ABŞ-ın mümkün ödəniş planları ilə bağlı müzakirələr fonunda səslənib. Beynəlxalq ictimaiyyət Hörmüz boğazındakı vəziyyəti diqqətlə izləyir.

Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının Baş katibi Arsenio Dominqes Hörmüz boğazındakı hücumlardan sonra təmkinə çağırış edib. Onun sözlərinə görə, hazırda Körfəzdə yüzlərlə gəmidə təxminən 6 min dənizçi təhlükəsiz şəkildə bölgəni tərk edə bilmir. Dominqes son iki gündə baş verən hücumların günahsız dənizçilərin həyatını təhlükə altına qoyduğunu bildirib. O, gəmi sahiblərini və operatorları ekipajların təhlükəsizliyi təmin olunana qədər bu marşrutdan istifadə etməməyə çağırıb. Baş katib hadisələrin dənizçilər arasında qorxu və psixoloji gərginliyi artırdığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, dənizçilərin təhlükəsizliyi bütün tərəflər üçün əsas prioritet olmalıdır. Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı bölgədə gərginliyin azaldılmasını vacib hesab edir.

İranın Fars xəbər agentliyi Hindistana məxsus neft tankerinin Hörmüz boğazında Oman marşrutundan geri qaytarıldığını iddia edib. Məlumata görə, Oman sahilləri boyunca yaradılan müvəqqəti dəhliz Körfəzdə qalan gəmilərin təhlükəsiz hərəkəti üçün nəzərdə tutulub. İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu isə həmin marşrutdan istifadə etmək istəyən gəmiləri radio vasitəsilə xəbərdar edərək İranın müəyyən etdiyi dəhlizə yönləndirir. Agentlik bildirir ki, bu gün səhər Hörmüz boğazından keçən bütün gəmilər İranın təsdiqlədiyi marşrutla hərəkət edib. Hörmüz boğazında vəziyyət regionun təhlükəsizliyi və beynəlxalq gəmiçilik baxımından diqqətlə izlənilir. Boğaz dünya enerji tədarükü üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə artan gərginlik beynəlxalq dəniz daşımalarına təsir göstərə bilər.

Hörmüz boğazında gəmilər İranın xəbərdarlıqlarına baxmayaraq Omanın müəyyən etdiyi marşrutdan istifadə etməyə davam edirlər. İyunun 29-dan bəri bu marşrutla 21 gəmi, o cümlədən neft tankerləri boğazdan keçib. İran-Oman Birgə Komitəsi gəmiçilik hərəkətinin idarə olunması ilə bağlı fəaliyyət göstərir. Oman marşrutun Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı ilə əlaqələndirildiyini bildirib. Yeni keçid xətti Musəndəm yarımadası yaxınlığından keçir və gəmilər üçün daha qısa, ödənişsiz yol təqdim edir. İran isə yalnız özünün təsdiqlədiyi marşrutların istifadə edilməsini istəyir. Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyi regionun əsas gündəm mövzularından biri olaraq qalır.

Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının baş katibi Arsenio Dominges Hörmüz boğazında məcburi keçid ödənişlərinin beynəlxalq hüquqa uyğun olmadığını bildirib. O, təhlükəsizlik tədbirlərinin maliyyələşdirilməsi üçün könüllü fond yaradılmasını təklif edib. Dominges bu məsələni Oman rəsmiləri ilə müzakirə etdiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, Malakka və Sinqapur boğazlarında tətbiq olunan model Hörmüz üçün nümunə ola bilər. Həmin mexanizm könüllü maliyyə töhfələri hesabına fəaliyyət göstərir. Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı müxtəlif variantları üzv dövlətlərin müzakirəsinə çıxarmağı planlaşdırır. Məqsəd regiondakı gərginlik fonunda təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin edilməsidir.

BMT-nin Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı Hörmüz boğazında qalan 11 mindən çox dənizçinin təxliyəsini müvəqqəti dayandırıb. Qərar bölgədə bir yük gəmisinə mərmi düşməsindən sonra verilib. Təşkilatın baş katibi Arsenio Dominqes bildirib ki, bəzi ekipajlar artıq təxliyə edilsə də, əməliyyatın davamı üçün təhlükəsizlik təminatları kifayət etmir. Onun sözlərinə görə, dənizçilərin və xilasetmə qruplarının təhlükəsizliyi təmin olunmadan təxliyə prosesini davam etdirmək mümkün deyil. Hörmüz boğazında son günlər yaşanan insidentlər beynəlxalq gəmiçiliyə dair narahatlıqları daha da artırıb. Bölgədəki gərginlik enerji daşımaları və dəniz nəqliyyatı üçün ciddi risk yaradır. BMT qurumu təhlükəsizlik şəraiti yaxşılaşdıqdan sonra təxliyə planlarına yenidən baxa bilər. Hadisə Hörmüz boğazında humanitar və təhlükəsizlik böhranının dərinləşdiyini göstərir.

Hörmüz boğazında təhlükəsizlik vəziyyətinin gərginləşməsi dəniz daşımalarına ciddi təsir göstərməkdə davam edir. BMT-nin Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının baş katibi Arsenio Dominqes bildirib ki, son günlər ərzində bölgədən 115 gəmi və 2 500 dənizçi təxliyə olunub. Təxliyə tədbirləri beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədi daşıyır. Eyni vaxtda Pakistan ABŞ tərəfindən saxlanılmış Lenore/Davina gəmisinin 22 iranlı ekipaj üzvünün Kəraçiyə çatdırıldığını açıqlayıb. Pakistan rəsmilərinin sözlərinə görə, onların İrana təhlükəsiz qayıdışı üçün diplomatik hazırlıq işləri aparılır. Son günlər Hörmüz boğazında baş verən hadisələr beynəlxalq dəniz nəqliyyatına dair narahatlıqları daha da artırıb. Regionda təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən yaxından izlənilir. Dəniz daşımalarının fasiləsiz davam etməsi üçün diplomatik səylər davam etdirilir.

Fransanın "CMA CGM" gəmiçilik şirkəti şənbə günü Hörmüz boğazından keçən gəmilərindən birinin xəbərdarlıq atəşinə məruz qaldığını təsdiqləyib. Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının (IMO) "Agence France-Presse" (AFP) tərəfindən yayılan məlumatına görə, insident Omanın Kumzar bölgəsinin şimalında baş verib. Atəş nəticəsində gəmiyə zərər dəydiyi bildirilsə də, zədənin miqyası barədə ətraflı məlumat verilməyib. Ərazidə hər hansı ekoloji çirklənmə qeydə alınmayıb.

Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı (IMO) Hörmüz boğazından gəmilərin təhlükəsiz və sərbəst keçidini təmin etmək üçün diplomatik səylərini gücləndirib. Təşkilatın Baş katibi "Bloomberg" agentliyinə verdiyi müsahibədə bildirib ki, İranın Hörmüz boğazından keçid üçün rüsum tətbiq etməsinə icazə verilməsi dünya dənizçilik tarixində təhlükəli bir presedent yarada bilər. O vurğulayıb ki, beynəlxalq sularda naviqasiya azadlığı qorunmalı və kommersiya gəmilərinin hərəkətinə qanunsuz məhdudiyyətlər qoyulmamalıdır.